‘Windmolens medeoorzaak verhoogde ammoniakdepositie’

Grootschalig gebruik van windenergie kan het klimaat verstoren en het stikstofprobleem verergeren, betoogt Ap Cloosterman.Grootschalig gebruik van windenergie kan niet alleen het klimaat danig in de war schoppen, maar ook het stikstofprobleem verergeren. Hierbij zijn twee processen te onderscheiden: 1. Er is sprake van een inversielaag in de atmosfeer. Inversie in de meteorologie geeft aan dat de temperatuur hoger in de aardatmosfeer afwijkt van de normale situatie. Normaal is het zo dat een hogere luchtlaag kouder is dan de luchtlaag dichter bij de grond. Bij inversie is deze hogere laag warmer en ligt deze warmere luchtlaag als een deken over een koudere luchtlaag. Inversie treedt in Nederland vaak ’s zomers op, bij windstil en onbewolkt weer gedurende de nacht.Vanwege de hoogte van de windmolens, meer dan 120 meter (inclusief wieken), wekt het draaien van de wieken turbulentie op in de verschillende luchtlagen. Omdat nu de warme lucht, welke meer waterdamp heeft opgenomen, vanuit de hogere luchtlagen door het draaien van de wieken vermengd wordt met de koudere lucht vlak boven het aard- of wateroppervlak, ontstaat achter de windmolens door condensatie een hoeveelheid zeer vochtige lucht, wolken of dikke mist, die tot meer dan 100 kilometer achter het windpark nog invloed heeft en vaak zware neerslag veroorzaakt.Er zijn foto’s vanuit een vliegtuig gemaakt op 12 februari 2008 waarop het turbulentiepatroon achter de windmolens duidelijk is te zien en waar de wolken zich tot ver achter de horizon bewegen en waarbij het zwaar regende. Het windpark, Horns Rev I, voor de kust bij Denemarken veroorzaakte op 12 februari 2008 zoveel turbulentie dat de bewolking op meer dan 100 kilometer zichtbaar was. 2. De normale situatie, waarbij de hogere luchtlaag door afkoeling lager in temperatuur is dan de grondlaag. De warmere onderlaag stijgt op, immers warmte verplaatst zich altijd van warm naar koud.Nu wordt de koudere bovenlaag door de wieken van de windturbine met de warmere van onderaf komende lucht gemengd en vindt een soortgelijk proces plaats als hierboven is beschreven. Deze processen zijn veelvuldig in de literatuur beschreven.Met dit verschil: er is, voor zover ik heb kunnen nagaan, nooit aandacht besteed aan het feit dat de opstijgende lucht ook ammoniak kan bevatten.De opgestegen lucht bevat ammoniak en deze (ammoniak bevattende) lucht wordt door een windturbine gemengd met lucht van een hogere of lagere temperatuur waardoor condensatie van de ook aanwezige waterdamp ontstaat. Condensatie van de warme vochtige lucht doet waterdruppels ontstaan waardoor het ammoniakgas hierin oplost en als ammonia op aarde neerregent. Ook is de volgende chemische reactie nog mogelijk: Het NO₂, dat afkomstig is van het verkeer, verbindt zich met water tot salpeterzuur (HNO₃) en dit reageert onmiddellijk met ammoniak tot ammoniumnitraat (NH₄NO₃), dat dus ook van invloed is op de toename van de N-depositie. Windturbines worden veelal in het open veld en in of rondom natuurgebieden geplaatst, waardoor de destructieve werking van de stikstofverbindingen op sommige planten (vooral dus in natuurgebieden) extremer is._{Lees verder onder de foto.}Ap Cloosterman vermoedt dat windmolens bijdragen aan het stikstofprobleem. - Foto: Henk RiswickStoppen met windturbinesZonder windturbines en bij een droge atmosfeer zal het ammoniak/luchtmengsel tot hoog in de ruimte kunnen opstijgen en voor een klein deel in de exosfeer (de buitenste laag van de atmosfeer) naar het vacuüm in de ruimte kunnen ontsnappen. De kans is echter groter dat op een hoogte van 9 à 10 kilometer, waar winden waaien (straalstromen) met snelheden van meer dan 100 kilometer per uur, de ammoniak wordt meegesleurd. Soms zijn er zelfs snelheden van meer dan 350 kilometer per uur. Aangezien het aardoppervlak voor 75% uit oceanen bestaat is daarmee de kans groot dat de meegesleurde ammoniak als natte N-depositie in het zeewater terechtkomt. De invloed van natte N-depositie in oceaanwater is tot op dit moment nog klein ten opzichte van de invloed van huishoudelijk afvalwater, industrieel afval en overmatig gebruik van (kunst)mest. Mijn vraag is of een grotere inzet van gierbewerkingsinstallaties de N-depositie op land sterk kan verminderen. Best is om te stoppen met het plaatsen van windturbines op land en op zee.