‘Weeg maatschappelijke weerstand mee bij toelating middelen’

Alleen technisch bewijs over de veiligheid van stoffen is niet genoeg voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen. Er moet ook ruimte zijn de maatschappelijke context erbij te betrekken.Dat schrijven de Nederlandse wetenschappers Nico van Straalen (Vrije Universiteit) en Juliette Legler (Iras, Universiteit Utrecht) in een artikel in het wetenschappelijk tijdschrift Science.Burgerinitiatief tegen toelating glyfosaatVan Straalen en Legler betogen aan de hand van de discussie over de toelating van onkruidbestrijder glyfosaat, dat de maatschappelijke context ontbreekt, terwijl toch duidelijk was dat de maatschappij zich ernstig zorgen maakte over de toelating van het middel. Het feit alleen al dat meer dan een miljoen mensen een Europees burgerinitiatief ondersteunden tegen de toelating van glyfosaat is volgens de wetenschappers een duidelijk signaal van een grote maatschappelijke weerstand tegen de toename van de productie van chemicaliën en de toepassing ervan in gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw.Dag bloemen, dag insecten , dag vogels. Meervoudige #landschapspijn nabij #Dwingeloo. Twee velden naast elkaar #glyfosaat#lelieteelt#landbouwgifpic.twitter.com/AnDrfzE7s9— Alok van Loon (@Alokloon) 28 april 2018Daarbij komt dat de maatschappelijke zorg er niet alleen is bij glyfosaat. Ook bij de toelating van (insectenbestrijdende) neonicotinoïden, hormoonverstorende stoffen en voedseladditieven speelt die zorg.CompromisDe Europese Commissie baseerde zich bij de toelating van glyfosaat voor 5 jaar formeel op wetenschappelijke en juridische argumenten. Maar dat de Europese Commissie niet koos voor een langere en gebruikelijke toelatingsperiode van 10 of 15 jaar, laat zien dat er gezocht is naar een compromis, aldus de schrijvers.Volksgezondheid en milieu beschermenDe Europese regels voor registratie, evaluatie, toelating en beperking van chemicaliën (Reach) hebben tot doel de volksgezondheid en het milieu te beschermen tegen chemicaliën (uitgezonderd gewasbeschermingsmiddelen, medicijnen en voedseladditieven). In die regels is wel ruimte voor een afweging tussen de sociaaleconomische voordelen en de mogelijke risico’s voor mens en milieu. De experts hebben het echter lastig met die afweging. Het is lastig de maatschappelijke voor- en nadelen in te schatten en na te gaan welke kosten gepaard gaan met de inperking van het gebruik van bepaalde chemicaliën, in relatie tot de kosten die worden voorkomen door zo’n inperking.StappenplanDat zo’n afweging bij gewasbeschermingsmiddelen ontbreekt is een tekortkoming, aldus Van Straalen en Legler. En dat terwijl het Rijksinistituut voor Volksgezondheid en Milieu een stappenplan heeft ontwikkeld dat daarvoor kan worden gebruik. Dat stappenplan kijkt verder dan naar alleen de schadelijke effecten van stoffen. Er wordt rekening gehouden met het veronderstelde risico in de maatschappij (risicoperceptie, de onzekerheid en het vertrouwen). Het stappenplan laat zien dat het ook voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen kan worden toegepast.