Water in melkveestal lijkt ammoniakemissie te verlagen
Water druppelen of sproeien op de stalvloer en mest verdunnen met water in de kelder lijken de ammoniakemissie in melkveestallen te verlagen. Dat blijkt uit eerste praktijkmetingen binnen Netwerk Praktijkbedrijven. Voor methaan leverden de geteste stalmaatregelen geen duidelijke reductie op.
Sproeien van de loopvloer lijkt een effectieve maatregel om ammoniakuitstoot te verminderen. Foto: Anne van der Woude
Vorig jaar zijn bij 13 deelnemers van Netwerk Praktijkbedrijven vijf stalmaatregelen getest. Het gaat om maatregelen die zijn geselecteerd op haalbaarheid, kosten en arbeid. De maatregelen, of een combinatie ervan, zijn niet op alle bedrijven toegepast. Met behulp van concentratiemetingen in de stal zijn de ammoniak- en methaanemissies berekend. Ook zijn via een enquête de ervaringen van melkveehouders met de maatregelen in beeld gebracht.
De onderzoekers benadrukken dat het gaat om eerste praktijkmetingen. Op meerdere bedrijven zijn verschillende maatregelen tegelijk toegepast en het aantal metingen was beperkt. Daardoor zijn effecten niet altijd goed van elkaar te onderscheiden. Toch trekt Netwerk Praktijkbedrijven wel conclusies.
Water op stalvloer
Door water te druppelen of te sproeien op de stalvloer wordt urine verdund en sneller van de vloer afgevoerd. Daardoor kan minder ammoniak ontstaan. De metingen wijzen op een daling van de ammoniakemissie van ongeveer 14% tijdens toepassing. Op methaan werd geen effect gemeten. Melkveehouders zijn overwegend positief, omdat de stal schoner blijft en de maatregel eenvoudig toepasbaar is.
Vaker schuiven van de vloer
Door mest en urine vaker van de vloer te verwijderen, is er minder contacttijd tussen mest en urine. Daardoor kan minder ammoniak ontstaan. In dit onderzoek werd echter geen effect op ammoniak- of methaanemissie gemeten. Veehouders waarderen de maatregel wel vanwege betere stalhygiëne en schonere dieren.
Mest verdunnen in kelder
Ook het verdunnen en mixen van mest in de kelder is onderzocht. Daardoor neemt de ammoniumconcentratie in de bovenlaag van de mest af, waardoor minder ammoniak kan vrijkomen. Tijdens toepassing werd een ammoniakreductie gemeten van ongeveer 23%. Omgerekend naar jaarbasis komt dat neer op ongeveer 2%. Het effect op methaan is niet eenduidig. De emissieresultaten lieten juist een stijging van de methaanemissie zien.
Ventilatiesturing en EOW
Door de ventilatie in de stal te beperken op basis van de CO₂-concentratie, neemt de luchtstroom over de stalvloer en in de kelder af. Hoewel het ventilatieniveau in de stal kon worden verlaagd, leidde dit niet tot een aantoonbare emissiereductie. De maatregel laat wel potentie zien, maar vraagt verdere technische ontwikkeling en optimalisatie.
Als laatste is Electrolyzed Oxidizing Water (EOW) toegepast als urease-remmer. De maatregel verminderde wel de urease-activiteit, maar er werd geen effect gevonden op de ammoniakemissie. Door technische problemen, hogere kosten en extra arbeid is EOW nu nog niet klaar voor de praktijk.
Voor ammoniak lijken water druppelen of sproeien op de stalvloer en het verdunnen en mixen van mest in de kelder het meest kansrijk voor verdere toepassing in de praktijk. Uit het onderzoek komen geen stalmaatregelen naar voren die de methaanemissie verlagen. Vervolgonderzoek binnen Netwerk Praktijkbedrijven is inmiddels gestart.
