‘Vrije handel vaak beste manier om geld te verdienen’

Bakker Bierum verkoopt zoveel mogelijk zelf van de productie die 550 hectare akkerbouw oplevert. Dat is deze Groningse boeren met sterke handelsgeest met de paplepel ingegoten.Goed personeel waar je op kunt bouwen. Dat is ontzettend belangrijk als je een akkerbouwbedrijf van 550 hectare hebt en een sterke drang om alles in eigen beheer te doen. Dit geldt voor Jelte Bakker, die boert met broer Feitse Jan en zoon Jan Willem in Noordoost-Groningen, vlak bij de Eemshaven. Goed overleggen en echtgenotes buiten de zaken latenOok belangrijk is goed overleggen, wat ze het liefst doen tijdens het pootgoed lezen voor het opzakken. Maar ook aan het eind van de werkdag op kantoor. En, last but not least: de echtgenotes buiten de zaken laten. Klinkt misschien vrouwonvriendelijk, maar zo bedoelt Bakker dat zeker niet. “Je ziet het vaak in bedrijven die door bijvoorbeeld broers worden gerund; zodra hun vrouwen zich te veel met de zaak bemoeien, gaat het mis. Dat willen wij voorkomen door dat deel ook echt privé te houden. Werkt prima voor ons.”Als je zaken hebt gedaan, moet je tevreden zijn en niet meer omkijken. De markt regeert nou eenmaalBakker verkoopt zijn producten vrij, “want dat is de beste manier om geld te verdienen.” Hij is daar opmerkelijk rustig onder. “Kun je niet tegen die onzekerheid, meld je dan gauw aan bij een coöperatie”, zegt hij stellig. “Je moet niet wakker liggen van je afzet. Mijn visie is: als je zaken hebt gedaan, moet je tevreden zijn en niet meer omkijken. De markt regeert nou eenmaal. Van een kwartje maak je niet zomaar 30 cent. Dat zij dan zo, doe je niks aan. We weten wel: vanaf € 10.000 per hectare ga je met pootgoed wat verdienen. Je moet de kosten in de gaten houden en afwegen tegen de opbrengsten. Neem bijvoorbeeld fritesaardappelen. Waarom zou je ze telen als ze op de termijnmarkt goedkoper te krijgen zijn? Misschien kun je dan beter graan zaaien. Met de termijnmarkthandel kun je goed geld verdienen, maar ook hier geldt: wees tevreden over gedane zaken.”_{Lees verder onder de foto}Medio juli is steeds meer pootgoed aan de maat, dus worden de percelen doodgemaakt. - Foto's: Koos van der SpekPootgoed via commissionairDe pootgoedhandel van Bakker verloopt grotendeels via een vaste commissionair in het Midden-Oosten. Landen als Egypte, Libanon en Saoedi-Arabië ontvangen graag het uitgangsmateriaal van Cara, Spunta, Agria, Diamant en Hermes van Bakker. “Spunta doet het ook met weinig water nog relatief goed.”De vrije handel zit de Bakkers in het bloed. “Elk jaar weer zijn er collega’s die vergeten te verkopen”, ziet de ondernemer om zich heen gebeuren. “De mooiste partijen pootgoed worden in april nog aangeboden, echt onvoorstelbaar. Komen ze er niet aan toe? Daarom zorgen wij dat alles klaar is voor oud en nieuw. Het hele najaar zijn we aan het sorteren en opzakken. Dan hebben we in het voorjaar de handen weer vrij voor het nieuwe seizoen. Zo loopt het werk niet door elkaar.” _{Lees verder onder de foto}Bakker Bierum verkoopt zelf pootgoed. Veel gaat naar het Midden-Oosten.Uien naar ZeelandVader gaf al de voorkeur voor de vrije handel en zoon Jan Willem, die de uienhandel onder zijn hoede heeft, treedt vloeiend in de voetsporen. Ook voor de uienafzet wordt veel samenwerkt met een vaste commissionair. Veel uien uit de regio gaan naar de Zeeuwse verwerker Jonika. “Helemaal naar de andere kant van het land”, merkt Bakker op. “Maar de opbrengsten zijn hier goed bij lage tarrapercentages. In Zeeland staat de uienteelt onder druk.”De uien worden niet op gezette tijden verkocht, maar als de markt goed voelt. Oogst 2018 is verkocht tussen de € 45 en € 60 per 100 kilo. ”Andere jaren moet je ze uitrijden op het land. Oogst 2019 hebben we achteraf net twee weken te vroeg verkocht. De opleving kwam helemaal op het einde. Gemiddeld hebben we € 18,50 ontvangen. Ook daar geldt: het is wat het is, niet achterom kijken.” De boekhouder maakt zo nu en dan de gemiddelde prijs op van producten, zodat die kunnen worden vergeleken met onder andere de beursprijzen, vertelt Bakker. “Puur ter bevestiging. Want je weet het zelf eigenlijk wel of je goed zit.” Een teelt moet sowieso een plus opleveren, anders ben je geld aan het rondpompen en daar hebben we niks aanHandelen op gevoel is een voornaam onderdeel van de bedrijfsstrategie. Dat deed de heren ook besluiten om te stoppen met de peenteelt. “Naast dat de afzet naar Duitsland terugloopt door de toenemende eigen Duitse productie, liet de productkwaliteit ook te wensen over en we konden niet verklaren waarom. Dat voelde niet meer goed voor ons. Zo ging dat ooit ook met knolselderij, dat paste toch ook niet bij ons. Een teelt moet sowieso een plus opleveren, anders ben je geld aan het rondpompen en daar hebben we niks aan.” _{Lees verder onder de foto}Jelte Bakker (66) heeft een akkerbouwbedrijf met broer Feitse Jan (62) en zoon Jan Willem (42) in Bierum (Gr.).Erf vol kistenHet erf staat vol kisten, nu nog zo’n 12.000. Dat waren er dubbel zoveel toen peen nog in het bouwplan zat. De was- en sorteerinstallatie voor peen staat te koop. Het is overigens een baan op zich om de kuubskisten schoon en heel te houden. “Je verslijt er heftrucks op, maar gelukkig regelen de jongens dat allemaal prima zelf. Ze zijn net klaar met alle reparaties voor het nieuwe seizoen. De dames die pootgoed sorteren in het najaar regelen dat deel van het proces ook helemaal zelf. We hebben er geen omkijken naar.”Vijf koelcellenIn de vijf koelcellen kunnen 2.000 kisten per cel staan. Ook voor derden wordt bewaard. Niet per se pootgoed. Andere goederen hebben bij Bakker ook een thuis gekend, zoals een enorme hoeveelheid varkensvlees dat moest worden vernietigd vanwege varkenspest. De Bakkers zijn ondernemers, dat is duidelijk. Kansen worden gepakt. Zoals het verhuurbedrijf dat ze runnen. En in het verleden passeerde de scheepsbevoorrading ook al eens de revue. Leuk, tot het niet voldoende zinvol meer leek. _{Lees verder onder de foto‘s}
De wintergerst moest half juli van het land. Omdat het zeer rijp was, kwam er een flinke stofwolk rond de combine.Het erf van bakker Bierum staat vol kisten. Het schoon en heel houden hiervan is een baan op zich.Seizoen 2020Landbouw blijft echter de basis van Bakker Bierum. En handel begint met productie. Het eerste pootgoedperceel van seizoen 2020 is midden juli al doodgemaakt. Ook het volgende perceel is al aan de maat, zo blijkt uit de proefrooiingen. De kistjes met monsters staan in een schuur, ras na ras. “Dit moeten we allemaal zelf doen, omdat we alleen vrije rassen telen.”Op lichtere gronden zijn de opbrengsten beter dan op de zwaardere percelen. Echt loeizwaar is de grond van Bakker overigens niet. Het varieert van 7 tot 30% afslibbaar, het gros is 15 tot 25%. Een zwaar stuk van zo’n 50 hectare is jaren geleden omgespit met een kraan. Hierbij is lichte grond, die op een meter of 3 diepte zat, bovengehaald. “Dat gebeurt wel meer hier in de regio. De grond wordt er veel beter bewerkbaar van. Het duurt natuurlijk wel een paar jaar voor je die grond op orde hebt wat betreft bodemvruchtbaarheid. De organische stof was bijvoorbeeld nihil.”_{Lees verder onder de foto‘s}
Bakker neemt zelf monsters van het pootgoed, om het moment van doodmaken te bepalen. De kistjes staan in de schuur.Schimmelbestrijding in uien. Opbrengsten van zo'n 70 ton per hectare zijn goed haalbaar op de grond van Bakker.BeregenenBakker moest de bieten en zaaiuien beregenen voor een goede opkomst. Pootgoed beregenen mag niet met oppervlaktewater, met het oog op het bruinrotrisico. “De droogte heeft sporen achtergelaten, maar over het algemeen ben ik best tevreden. We komen aardig goed weg, denk ik.”Terug naar CanadaBakker laat vallen dat hij graag eens zou terugkeren naar Canada, waar zijn ouders een akkerbouwbedrijf runden bij gebrek aan kansen in Nederland. “Het wordt steeds betuttelender in Nederland, daardoor voel ik me hier minder thuis.” Hij noemt Crispr-Cas als voorbeeld. In Canada is deze veredelingstechniek geen probleem en kunnen akkerbouwers met minder middelengebruik beter boeren. Niet alleen het ondernemersklimaat is in Canada volgens Bakker beter, ook het opwarmende klimaat maakt de akkerbouw daar steeds interessanter. In 1962 streken zijn ouders weer in Groningen neer. Zij zijn er nog steeds, in de negentig inmiddels, maar de nieuwe generatie drukt steeds meer zijn stempel.
De uien zijn voor opkomst beregend. Bakker is, gezien de omstandigheden, niet ontevreden over de stand.Controle van het tal van het pootgoed. De eerste percelen zijn doodgemaakt, omdat ze aan de maat zijn.