Vogeltjesland

Duizenden veehouders gebruiken graspercelen van Staatsbosbeheer en krijgen daarvoor periodiek een tijdelijk pachtcontract. Dit gaat veranderen.In Nederlandse natuurreservaten liggen 100.000 hectare grasland. De helft van dat areaal is eigendom van Staatsbosbeheer. Tien procent van de Nederlandse veehouders gebruikt een of meer percelen van deze natuurorganisatie. Duizenden veehouders krijgen ieder jaar of om de drie jaar een tijdelijk pachtcontract. Deze situatie gaat drastisch veranderen.Stel: in een natuurgebied hebben 25 veehouders een eenjarig contract voor het gebruik van 5 hectare tegen een lage vergoeding, in de volksmond meesmuilend ‘vogeltjesland’ geheten. Dan moet Staatsbosbeheer jaarlijks 25 contracten laten opmaken, rondbrengen en controleren. Bekijken we deze aanpak over een periode van 30 jaar, dan zijn 750 transacties, administratieve handelingen en minstens 1.500 controles nodig. En de financiële opbrengst voor de onderneming Staatsbosbeheer is relatief gering.Stel nu, dat één in natuurbeheer gespecialiseerde boerderij alle 125 hectare in erfpacht beheert. Dat scheelt 749 keer overhead en 1.440 controles. Een robuuste exploitatie kan meer pacht ophoesten. Tel uit de winst.Positie Staatsbosbeheer
Vanwege grote bezuinigingen op natuur, zoekt ook Staatsbosbeheer mogelijkheden om te besparen en te verdienen. Bovendien, zegt het nieuwe regeerakkoord, gaat het kabinet ‘de positionering van Staatsbosbeheer bezien om een grotere private betrokkenheid mogelijk te maken’. Dat is goed nieuws voor boeren die zaken willen doen.Maar, maar ... Dan moet een mogelijke erfpachter wel gegarandeerd het landschap en de natuur leveren die Staatsbosbeheer als eigenaar en de provincie als betaler van beheervergoedingen verlangen. En kijk, daar wil de schoen nog wel eens wringen. Laatst nog, breed uitgemeten in Boerderij Vandaag, een vleesveehouder die klaagt dat hij geen land van natuurorganisaties krijgt. Terwijl hij toch zulk puik vee heeft en zo veel vraag naar zijn biefstukken bestaat. Deze flinke en ambitieuze agrariër ziet het door hem begeerde land als zijn productiemiddel en het onderhoud en het beheer van natuurgrond niet als een dienst die hij als het ware op bestek kan leveren.Ik heb een tip voor hem. Volg een beroepsopleiding tot professioneel natuurboer, maak een aansprekend bedrijfsnatuurplan en een goed businessplan voor een natuuronderneming met goede vleesrunderen als graasdieren in dienst van het beheer. Ontwikkel de ambitie om een eersteklasbeheerder te zijn van waardevolle natuurterreinen. En ga met je groene diploma’s en plannen op zak nog eens praten met een natuurorganisatie over langjarig grondgebruik.Als voldoende boeren die slag in hun hoofd kunnen maken, dan ontstaan de komende jaren volop kansen voor bedrijfsontwikkeling in natuurgebieden, op landgoederen, in waardevolle cultuurlandschappen en in waterwingebieden.
Zie ook www.beroepsverenigingnatuurboeren.nl