Voedseltop: verzameling van optimistische en innovatieve initiatieven

Er zijn zoveel mensen actief in de voedselketen die iets willen veranderen, dat het goed is die energie te bundelen en te markeren.Om die reden trommelde staatssecretaris Martijn van Dam donderdag 26 januari een groot aantal bestuurders uit bedrijfsleven bijeen op een Nationale Voedseltop. Het kabinet was met een sterke delegatie aanwezig: niet alleen de staatssecretaris voor landbouw, maar ook de minister voor Volksgezondheid Edith Schippers, minister Lilianne Ploumen van Buitenlandse handel en Ontwikkelingssamenwerking en staatssecretaris Sharon Dijksma van Milieu droegen bij aan de feestvreugde.Gezond eten en slimme landbouwDe bijeenkomst was een verzameling van optimistische en innovatieve initiatieven voor gezond eten, voor slimme landbouw, voor vermindering van de voedselverspilling, voor een omslag naar een meer plantaardige eiwitconsumptie, voor handige consumenten-apps en andere ideeën waar de goede bedoelingen van afstraalden.De plek - de vijfde verdieping van een voormalige productielocatie van Philips in Den Haag - benadrukte de verwachte omslag die nodig is in de wereldwijde landbouw: als 70% van de wereldbevolking in de stad woont, en dat zal binnen afzienbare tijd zo zijn, dan moet de landbouw ook slimme stappen maken om te zorgen dat de voedselproductie daar in de buurt plaatsvindt.Minder grondstoffenverspillingLouise Fresco, voorzitter van de Raad van Bestuur van Wageningen University & Research schetste dat er een grote urgentie is voor veranderingen. De verspilling van grondstoffen moet minder worden, maar belangrijker nog: de beschikbare grondstoffen moeten niet zomaar verloren gaan via bijvoorbeeld het riool. “We moeten omdenken. We gaan heel anders eten. Wortels en groene kool zullen wel blijven, maar we zullen andere hoogwaardige eiwitten gaat eten, uit zeewier, uit noten en desnoods winnen we die uit het riool. Heel veel eiwitten kunnen we terugwinnen, ook die uit onszelf komt.”Het idee dat de oplossing ligt in kleinschaligheid en biologische productie, bestreed ze. Als tweederde van de wereldbevolking in de stad woont, dan zullen er op de plekken waar landbouw mogelijk is steeds minder mensen wonen. Dat betekent automatisch dat er op grotere schaal geproduceerd moet worden, stelt ze. Maar dat kan wel slimmer en anders, met minder grondstoffen, minder milieudruk, minder waterverbruik en meer opbrengst.Louise Fresco. Foto: BoerderijNederlandse kennis en kundeDe Nederlandse kennis en kunde kan daarvoor worden ingezet, zei staatssecretaris Martijn van Dam. Hij denkt dat Nederland over vijf tot tien jaar zover voorop loopt dat Nederland zijn kennis kan verspreiden over de wereld.Of er in Europa grote stappen gezet kunnen worden, daar zette Fresco een kanttekening bij. Zij denkt dat de stappen vooral gezet kunnen en zullen worden op plaatsen waar de productie nu nog achterblijft. “Misschien hebben wij wel last van de wet van de remmende voorsprong.”Een ander punt van zorg is de verspilling van voedsel. Minister Lilianne Ploumen noemt het “krankzinnig” hoeveel voedsel er verloren gaat. “Als de broeikasgasproductie die gemoeid gaat met de productie van de verloren gegane voedselvoorraad zou worden gezien als één land, dan zou het land op de derde plaats staan van CO2-producenten. Krankzinnig is dat, ik heb er geen ander woord voor.” Volgens FAO-cijfers gaat jaarlijks €750 miljoen aan voeding verloren, bij de oogst, in de keten, of bij de consument.Alles (her)gebruikenWageningen Food & Biobased Research probeert daar wat aan te doen in de Task Force Circular Economy in Food. Samen met LTO Nederland, Federatie Levensmiddelen Industrie, Centraal Bureau voor de Levensmiddelenhandel, de cateraars (Veneca) en horeca (KHN) wordt actie ondernomen om reststoffen in de keten te houden. “Wij willen elke molecuul tot waarde brengen”, aldus Ruud Huirne van de Rabobank. “Ook het loof van de aardappel en de biet.”