Vliegwiel voor monovergisters komt op gang

SDE-subsidie geregeld, installaties tonnen goedkoper gemaakt en leasefinanciering op maat. De naam zegt het: Jumpstart wil monovergisting een boost geven.Met de toegezegde SDE-subsidie van € 150 miljoen voor eenmalige aanvraag in 2017 is een eerste horde genomen. Mestvergisting kwam lang niet in aanmerking, omdat zon en wind goedkoper zijn. CEO Roelof Joosten van FrieslandCampina kreeg minister Henk Kamp over de brug.Inmiddels hebben 700 melkveehouders serieuze belangstelling getoond door de zelftest op de site van Jumpstart in te vullen. De helft heeft een ‘goede businesscase’. Van die veehouders hebben er op het moment van schrijven 29 een intentieverklaring getekend om lid te worden van de coöperatie. Dagelijks komen er een paar bij en naar schatting zijn er in maart zeker vijftig deelnemers, zegt Jan Willem Straatsma van Jumpstart.CollectiefDe SDE-subsidie is genoeg om voor 200 installaties de opbrengsten van 5,5 cent per kwh uit de markt te verhogen, tot de 12,5 cent die nodig is om bijna kostprijsdekkend te zijn. De melkveehouder krijgt van zijn zuivelfabriek daarnaast een bonus van € 10 per bespaarde ton CO2, wat pakweg overeenkomt met 1,75 cent per kWh. Dan is de huidige kostprijs van 15 cent per kWh bijna gehaald. Het vliegwiel van Jumpstart heeft volgens leveranciers de prijs van hun installaties in een geval met € 50.000 (en in een ander geval) zelfs met € 200.000 verlaagd, dankzij het vooruitzicht op grotere aantallen. En ook bij de financiering, onderhandelen met energie- en netwerkbeheerders en de aanvraag van vergunningen moet de collectieve aanpak geld (en tijd) besparen. Voor de financiering is een collectieve overeenkomst gesloten met ABN Amro over een lease-financiering, met een looptijd van twaalf jaar bij 2,5% rente.Kom ook naar het Nationaal Mestcongres op 2 maart! Bekijk het programma.Drie installatiesPas vanaf een omvang van minimaal 120 melkkoeien is monomestvergisting financieel interessant, en dan moet de vergister dagelijks gevoed worden met verse mest. In de praktijk lukt dat alleen in stallen met vaste vloer en een afstortput. Dan is er ook al een aparte mestopslag waar het digestaat wordt opgeslagen, en zijn minder aanpassingsinvesteringen nodig. Bij stallen met een roostervloer draait de installatie op oude mest en is de gasopbrengst lager. Vaak is er dan een extra opslagsilo nodig om digestaat gescheiden op te slaan.Jumpstart heeft drie installaties voor een oplopende bedrijfsomvang. Vanaf 120 tot 250 melkkoeien is dat de installatie van Biolectric, waarbij de vergister bestaat uit een grote rvs-ring, een dichte mestzak met puntvormig dak en een installatie in een standaardcontainer. Daarin draait een warmtekrachtmotor van 22, 33, of 44 kW elektrisch vermogen, om het methaangas om te zetten in stroom. Vrijkomende warmte wordt (deels) benut voor het opwarmen van de mest in de vergister. Volgens de leverancier heb je minimaal 1.500 kubieke meter mest nodig en 200 vierkante meter ruimte voor de installatie. De aanschafprijs komt op € 140.000 tot € 200.000.Mestvergister van Biolectric. Het systeem is geplaatst in een container. - Foto: Peter RoekStroom of groen gasVanaf 250 melkkoeien is de Compactplus van BiogasPlus geschikt. Deze vergist in een betonnen silo bij een verblijftijd van 40 dagen. Net als de eerste, wekt deze stroom op met een wk-motor en warmt zelf de vergister op. Daarnaast is het mogelijk de mest te hygiëniseren (een uur op 70 graden) en geschikt te maken voor export. Een drooginstallatie is mogelijk om vaste fractie als boxstrooisel te gebruiken. De BiogasPlus vergt € 300.000 tot € 400.000 investering, afhankelijk van de grootte van de installatie.Bij deze eerste twee installaties wordt de financiële opbrengst bepaald door bespaard stroomverbruik en aan het net geleverde stroom plus het SDE-bedrag daarover. Ook over nuttig gebruikte warmte valt SDE-subsidie te verdienen, maar dat is niet overal mogelijk.Voor melkveebedrijven boven 350 koeien kan een Microferm-installatie van het bedrijf Host interessant zijn, tegen een investering van € 650.000 tot € 700.000. Deze werkt middels een biogasopwerkingsinstallatie met membranen het methaangas op tot voldoende zuiver groen gas, dat kan worden geleverd aan het gasnet. De installatie is interessant vanaf circa 8.000 ton mest en is dan goed voor 40 kubieke meter groen gas per uur, ofwel 320.000 kubieke meter per jaar(400 kW). De maximale hoeveelheid mest die kan worden vergist ligt op 16.000 ton per jaar. De vergister wordt op temperatuur gehouden door warmteterugwinning uit het biogas en de biogascompressor, in combinatie met een warmtepomp.Lees meer over mestVloeren aanpassenVoordeel van gas leveren is dat de geproduceerde energie volledig te gelde wordt gemaakt, terwijl in een warmtekrachtmotor 20% energieverlies optreedt. Het lijkt erop dat deze grote bedrijven echt geld kunnen verdienen met energie. In een uitgewerkte businesscase bleek een bedrijf met 300 melkkoeien jaarlijks € 70.000 over te kunnen houden aan de productie en levering van groen gas. De eerder genoemde kleinere installaties zijn op bedrijven met 150 tot 250 melkkoeien goed voor een resultaat van € 5.000 tot € 20.000 per jaar.Samen met deelnemers zoekt Jumpstart naar snelle en eenvoudige manieren om van roostervloeren dichte vloeren te maken. Ook loopt er een pilot naar bewerking van digestaat (‘kraken’) om de stikstof en fosfaat beter benutbaar te maken.Wie investeert kan de aanschaf van de installatie financieren met de genoemde lease-overeenkomst. De kosten voor alle aansluitingen, voorbereidingen, vloeren, mestopslag en vergunningen komen daar nog bij en moet de veehouder zelf financieren.Mono- versus covergistingCovergisting op de boerderij maakte na 2000 opgang, maar zakte na 2012 weer in. De coproducten waren te duur geworden, het managen van de werking van de installaties viel tegen en technische problemen maakten het verhaal er niet beter op. Monovergisting van verse mest heeft een aantal sterke troeven ten opzichte van zijn voorganger. Door afwezigheid van coproducten kan de installatie eenvoudiger. Er is geen invoerinstallatie, minder meettechniek en geen gedoe met bezinksel onderin de opslagtanks. De omvang is afgestemd op de eigen verse mestproductie van het bedrijf. Daarmee is het management meteen veel eenvoudiger. Bij covergisting vergt de inkoop aandacht, is het moeilijker om de vergisting stabiel te laten verlopen en neemt de mesthoeveelheid op het bedrijf toe. Monovergisting brengt veel minder stank en geluid mee en zorgt ook niet voor extra vervoersbewegingen, zoals bij covergisting. Allemaal factoren die nogal van belang zijn bij de acceptatie in de omgeving en dus de vergunningverlening.