‘Visie minister Schouten roept veel vragen op’

De onlangs gepubliceerde visie op de agrarische sector van minister Schouten bevat veel fraai proza over het verbinden van landbouw, voedsel en natuur en ‘het overstappen op kringlooplandbouw’.De visie – volgens mij de zesde ministeriële visie in 25 jaar – roept veel vragen op. Bijvoorbeeld: hoe verhoudt het kringloopstreven zich met het feit dat Nederland per hectare bezien, veruit zowel de grootste exporteur als de grootste importeur ter wereld is? Liberalisatie van handelsverkeer en exportbevordering speelden altijd een hoofdrol in het beleid voor de agrarische sector. Verandert dat als we gaan koersen op zaken als waardevol, verbinden, kringlooplandbouw en regionalisering? Want, hoe je het ook wendt of keert, naarmate de concurrentie heviger is, wordt een ‘waardenvolle productie’ lastiger.Prijzen komen onder druk als klant kiest voor regionale productenEerlijke prijs voor de boerVolgens de visie kunnen regionale ketens tussen producenten en consumenten bijdragen aan een eerlijke prijs voor de boer. Dat effect is echter beperkt, want de meeste consumenten wonen in het buitenland. Trouwens: als buitenlandse klanten massaal gaan kiezen voor regionale ketens, raakt de Nederlandse landbouw flink wat afzet kwijt en komen de prijzen onder druk. Een oneerlijke prijs heeft te maken met de gebrekkige marktwerkingMarktwerkingDe visie neemt nergens afstand van het blinde geloof in ‘de markt’. Toch heeft een oneerlijke prijs alles te maken met de gebrekkige marktwerking voor agrarische producten. De visie suggereert dat het verbinden van landbouw en natuur goed mogelijk is. Ik denk dat schapen die worden verscheurd door wolven, bijen die van slag raken door chemicaliën en ganzen die worden afgeschoten om de schade aan het grasland te beperken, daar toch wat anders tegenaan kijken.Gedrag consument beïnvloedenVolgens de visie is ons voedselproductiesysteem ‘onhoudbaar’ en heeft de consument een sleutelrol bij de noodzakelijke veranderingen. Toch is er erg weinig in te vinden om het gedrag van de consument te beïnvloeden, zoals bijvoorbeeld gebeurt bij duurzame energie. De visie suggereert een radicale ommezwaai, maar hobbelt over allerlei dilemma’s heen, verwacht te veel van innovaties en gaat (politiek) moeilijke keuzes uit de weg. Op naar de volgende visie!Lees ook: ‘Schoutens visie: inhoudelijk erg zwak, maar politiek heel slim’