Vertraging voor nieuwe GLB

2020 had het jaar moeten worden waarin het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) wordt afgerond en in de steigers gezet. Dat gaat niet lukken. Het wordt 2023 voordat boeren te maken krijgen met de nieuwe regels voor inkomenssteun.De Europese Commissie houdt al rekening met een vertraging van 1 jaar, maar dat zal een vertraging van 2 jaar worden. Dat valt op te maken uit analyses van experts in Brussel en Den Haag, Hoe snel of hoe traag het ook zal gaan, het uiteindelijke resultaat zal uitkomen op een vermindering van het budget dat voor de boeren beschikbaar is. In de voorlopige plannen is een bedrag van € 365 miljard voor 7 jaar geclaimd. Huidig Europees landbouwcommissaris Janusz Wojciechowski ziet het als zijn taak om er in elk geval voor te zorgen dat dat bedrag niet lager wordt. Landbouwplannen opnieuw in besprekingHoewel het Europees Parlement voor de Europese verkiezingen al standpunten had ingenomen over de plannen van toenmalig Europees landbouwcommissaris Phil Hogan, heeft het nieuw verkozen parlement besloten zich opnieuw over de landbouwplannen te buigen. Dat gebeurt zowel in de landbouwcommissie als in de milieucommissies. In beide commissies zijn Nederlandse Europarlementariërs (Jan Huitema en Bert-Jan Ruissen) als schaduwrapporteur aangewezen, wat inhoudt dat ze zich nadrukkelijk met het dossier bezighouden._{Lees verder onder foto}Eurocommissaris voor de landbouw Janusz Wojciechowski wil het EU-landbouwbudget op peil houden. - Foto: ANPBesluit tweede helft 2020De planning is dat het Europees Parlement in juni definitieve standpunten inneemt. Maar dat staat of valt met de besluitvorming door de Europese regeringsleiders en ministers van financiën over de Europese begroting voor de komende 7 jaar, het zogenoemde meerjarig financieel kader (MFK). In het MFK wordt vastgelegd hoeveel geld er voor de landbouwbegroting beschikbaar is. Het is de planning dat de Europese lidstaten het eerste halfjaar van 2020 onder Kroatisch voorzitterschap een beslissing nemen over het MFK. Maar insiders in Brussel en Den Haag verwachten dat het definitieve besluit over het MFK pas genomen kan worden onder Duits voorzitterschap in de tweede helft van dit jaar.Tweede bedreigingNaast een verlaging van het totale landbouwbudget is er nog een tweede bedreiging: de zogenoemde externe convergentie, ofwel het gelijktrekken van de hectaresteun binnen de Europese Unie. Dat zou voor Nederlandse boeren zeer nadelig zijn. Nederland verzet zich daar in Brussel ook tegen, onder andere omdat het kostenniveau voor de Nederlandse boer (bijvoorbeeld van arbeid en grond) veel hoger is dan in andere landen. Daarmee is de steun per agrarisch product in Nederland juist relatief laag.Strategische plannenAls er een akkoord is over het MFK tussen de lidstaten, zal dat nog moeten worden voorgelegd aan en goedgekeurd door het Europees Parlement. Daar worden onderhandelingen over gevoerd, die ook enige tijd vergen. Pas als het Europees Parlement, de lidstaten en de Europese Commissie een politiek akkoord hebben gesloten, kunnen de afspraken in regelgeving worden gevat. Dan kunnen de lidstaten hun nationale strategische plannen bij de Europese Commissie indienen. In die plannen moeten de lidstaten aangeven op welke manieren zij binnen het landbouwbeleid uitvoering geven aan doelen op gebied van onder andere klimaat, biodiversiteit en milieu. In Nederland wordt al volop gepraat over de invulling van het nationaal strategisch plan, maar de onderhandelingen in Brussel vorderen niet. Onzekerheid over het MFK en over de brexit spelen daarbij een rol.