‘Verkiezingsuitslag is zwarte dag voor de landbouw’

Dit wordt een somber verhaal. De winst van D66 bij de verkiezingen van woensdag 17 maart tikt zwaarder aan dan ik dacht. En we hebben geen antwoord.Dat blijkt uit de reacties op Boerderij.nl op het ambtelijke rapport – twee dagen na de verkiezingen – over vermindering van de stikstofuitstoot. Alleen maar onmacht, veroordeling van de ambtelijke molen, het CDA en noem maar op. Het is ook moeilijk te begrijpen. De bevolking heeft stevig rechts gestemd, maar de linkse denkbeelden krijgen de kansen. Rara, hoe kan dat? Allereerst omdat D66 heeft gewonnen met een duidelijke koers: de veestapel moet halveren. Daar hebben de andere partijen, zoals CDA en VVD, niets tegenovergesteld. Pappen en nathouden was de wollige positie die ze kozen. Ook de ChristenUnie was niet duidelijk. Speelruimte ministerWel begrijp ik nu meer van de speelruimte van landbouwminister Carola Schouten. Ze had te maken met ambtenaren die haar stikstofbeleid onderuit wilden halen. Dat doen ze nu met deze nieuwe rapporten. We zullen Carola nog missen. Wat ze deed was waarschijnlijk het maximaal haalbare.BoerenstemmenWe mogen ook zelf in de spiegel kijken. We hebben het CDA laten vallen. Daarvoor zijn in de landbouwgebieden veel stemmen naar partijen als Forum voor Democratie (FvD) gegaan. Die ontkennen dat er een klimaatprobleem bestaat. Op voorhand waren dit verloren stemmen. Het was bekend dat niemand met deze partij wilde regeren, vooral vanwege de antisemitische uitlatingen in de kringen van FvD-lijsttrekker Thierry Baudet. Bovendien is het een kleine partij geworden. Baudet roept wel dat hij de grote winnaar is van de verkiezingen, maar dat klopt niet. Hij is de grootste verliezer. Hij heeft maar een derde over van zijn stemmen bij de Provinciale Statenverkiezingen van twee jaar geleden. Van der Plas zal zeker het verhaal van de boer vertellen in de Tweede Kamer, maar ze zal weinig gehoor vindenDe boerenstemmen van het CDA zijn voor ook een groot deel gegaan naar de BoerBurgerBeweging van Caroline van de Plas. Die deed haar intrede per trekker op het Binnenhof. Dat betekende publiciteit. Die kreeg ze nog geen dag later ook toen ze homofobe en discriminerende appjes van haar hadden opgediept. Een slechte start, die weinig goeds voorspelt. Ze zal zeker het verhaal van de boer vertellen in de Tweede Kamer, maar ze zal weinig gehoor vinden. Maar ik hoop dat ik ongelijk krijg.Oplossingen zoekenDan de boeren zelf. Wat deden we in de reacties op de verkiezingen en het stikstofrapport van de ambtenaren? Fel veroordelen. Het probleem ontkennen. De boodschapper, in dit geval dit medium, de schuld geven. Die had dit rapport niet moeten publiceren. Wat dan? Doodzwijgen? Terwijl het ondertussen voor de boer zijn vernietigende werk doet?Kortom, de kop in het zand steken. Onverstandig. We moeten oplossingen zoeken. Waar kansen zijn naar de rechter stappen. Redden wat er te redden valt. Maar ik blijf somber. Want sinds Vogelaar heeft toegegeven dat er een stikstofprobleem is – zijn Mesdagfonds kon dat niet ontkennen – hebben we geen echte tegenargumenten kunnen geven. Alleen ontkenning, verzet en verdeeldheid. En de eigen partijen wegstemmen. Dat kunnen we niet herstellen met trekkeracties. Dat kan wel met goed onderbouwde argumenten.