Verbranding van pluimveemest op eigen erf

Vleeskuikenhouder Ramon Harmes zet in op duurzame productie. Hij investeerde in mestverbranding op bedrijfsniveau. De warmte die daarbij vrijkomt, gebruikt hij om de stallen te verwarmen. Harmes is de eerste vleeskuikenhouder met een eigen mestkachel.Ramon en Karla Harmes hebben in Klazienaveen (Dr.) een veelzijdig boerenbedrijf met 270.000 vleeskuikens en 100 hectare akkerbouw. De afgelopen 3 jaar is er veel veranderd op het bedrijf. Familie Harmes moderniseerde en breidde uit. “We hebben 2 stallen van een update voorzien, 2 stallen gesloopt en herbouwd en 2 stallen nieuw gebouwd”, vat Ramon Harmes samen. De capaciteit steeg van 125.000 naar 270.000 kuikens op ruim 11.000 vierkante meter staloppervlakte. Ook verrees een nieuwe ontvangstruimte, inclusief kantoor, kantine en hygiënesluis. Slotstuk van de schaalvergroting is de investering in de drooginstallatie en de mestkachel. De totale investering van de bouwprojecten gaat richting € 6.5 miljoen. _{Tekst gaat verder onder de foto.} Vleeskuikenhouder Ramon Harmes investeerde in een mestkachel. - Foto's: Theo GalamaMet welk doel hebben jullie geïnvesteerd in een mestkachel?“We willen ons bedrijf CO₂-neutraal laten draaien. Het is onze doelstelling om de door ons geproduceerde mest ook zelf te verwerken. Op die manier komt er geen mest van ons bedrijf in de Nederlandse landbouw terecht. We lossen het mestprobleem op bedrijfsniveau op. Toch moest ik voor onze bedrijfsuitbreiding ruim € 600.000 investeren in pluimvee-eenheden. Het zou logisch zijn geweest dat ik vanwege de mestkachel en eigen verwerking dierrechtenvrij mocht uitbreiden.” _{Tekst gaat verder onder de video.} Hoe werkt de mestkachel?“Onze kuikens produceren jaarlijks 2.500 ton mest. De mest wordt in onze drooginstallatie gedroogd tot 85% droge stof. We kunnen 650 kilo mest per uur drogen. Binnen een halfuurtje is de mest droog. De gedroogde mest wordt gehygiëniseerd. Na het drogen is er nog 1.700 ton over. Daarvan wordt 700 ton verbrand. De warmte van de kachel gebruiken we voor het verwarmen van onze stallen en alle bijgebouwen. De resterende 1.000 ton droge mest wordt afgezet voor de productie van korrels. Ik verwacht € 7,50 per ton te beuren. Momenteel kost de afzet zeker € 15 per ton. Dat is een verschil van bijna € 15 per ton, omgerekend naar circa 85 % droge stof. Ik mag geen mest van andere bedrijven verbranden. Dat wil ik ook niet. Onze prioriteit ligt bij de kippen. De kachel is feitelijk maar bijzaak.” _{Tekst gaat verder onder de foto.} De schoorsteen van de mestkachel. Met de warmte die vrijkomt bij de verbranding worden de kuikenstallen verwarmd. Draaien de drooginstallatie en de kachel al?“We hebben een voorlopige erkenning en moeten nog 1 emissiemeting doen. We hebben 3 weken proefgedraaid. Het afstellen van de drooglijn is een aandachtspunt. Maar ik heb er vertrouwen in dat we straks zonder storingen draaien. Na de open dag starten we weer. De toekomst moet uitwijzen of het allemaal goed gaat en of het in de praktijk werkt. We hebben vooraf een uitgebreide risicoanalyse gemaakt en hebben veel testen gedaan. We hebben bewust gekozen voor bewezen technieken. Nu is het zaak om die op elkaar af te stellen. Dat is een uitdaging.”Open dagVrijdag 23 november houdt Harmes Pluimvee een open dag. Bezoekers zijn welkom op het bedrijf van 13.30 tot 17.30 uur aan het Van Echtenskanaal NZ 22 in Klazienaveen (Drenthe). Wat kostte de mestkachel?“De investering in een Duitse mestkachel van 550 kilowatt, een mestloods van 30 bij 30 meter een drooginstallatie en bijbehorende voorraadbunkers bedraagt € 1 miljoen. Met aftrek van subsidies kom je uit op € 800.000. Ik verwacht de investering in 8 tot 9 jaar terug te verdienen. We zijn straks niet meer afhankelijk van gas. Onze stookkosten zijn nu 8 cent per kip per ronde. Die kostenpost vervalt straks.”Ik ben meerdere keren vastgelopen in mestverbranding op bedrijfsniveau. De regelgeving moet eenvoudigerU bent een pionier op het gebied van mestverbranding op bedrijfsniveau. Waar liep u tegen aan?“Ik ben meerdere keren vastgelopen in de materie. Je steekt je nek uit maar niemand helpt je. gemeente, provincie, ministerie van Economische zaken: ik werd van het kastje naar de muur gestuurd. Niemand durfde te beslissen. Ik heb serieus overwogen om de plannen voor de mestkachel te laten varen. Nu ben ik blij dat we hebben doorgezet. Mijn vrouw en ons gezin staan erachter. Samen met onze medewerkers en adviseurs hebben we het voor elkaar gekregen. Maar nog altijd lopen we tegen bepaalde dingen aan. Zo moeten we onze eigen mest officieel met transport met agr/gps afvoeren naar onze eigen kachel op hetzelfde relatienummer bij RVO.nl. Dat is natuurlijk onbegonnen werk en niet logisch. De regelgeving moet eenvoudiger. Praktijk en theorie staan soms wel heel ver van elkaar af.” Jullie draaien bijna 1 jaar met 270.000 vleeskuikens. Hoe bevalt dat?“Het gaat goed. De schaalsprong maakt dat we scherper voer en kuikens in kunnen kopen en interessanter zijn voor de slachterij. Dat levert zo € 100.000 op jaarbasis op. We zetten 24,2 kuikens per vierkante meter op en produceren ongeveer 57 kilo vlees per vierkante meter. We laadden 2 keer tussentijds uit. We zitten op een voederconversie van 1,107, teruggerekend naar 1.500 gram. Het gaat om het saldo per vierkante meter per dag. In de nieuwe stallen draaien we 1,5 tot 2 cent per kuiken scherper dan in de twee bestaande stallen op ons bedrijf.”Intussen hebt u ook al weer plannen klaarliggen voor de toekomst.“We gaan investeren in zonnepanelen. We hebben nu 100 kw aan zonnepanelen. Volgend voorjaar komen er nog 500 kW aan panelen bij. De vergunningen voor de stallen 7 en 8 zijn aangevraagd. We willen toe naar 400.000 vleeskuikens. In 2006 hebben we een varkenslocatie gekocht. Daar mogen we bouwen voor 230.000 vleeskuikens. Maar liever breid ik hier uit. Die bouwlocatie wil ik dan wel opgeven, als wisselgeld.”Mede-auteur: Theo Galama