‘Veel minder boeren. Nou en?’

Er komen steeds minder boeren. Het aantal bedrijfsopvolgers daalt. Daar wordt met zorg over geschreven.Vooral op kleine bedrijven, maar ook voor grote bedrijven staan de opvolgers niet meer in de rij. Toch steekt dat laatste aantal nog met kop en schouders uit boven de kleine en middelgrote bedrijven. Bij de grote boeren heeft volgens cijfers van het CBS nog 70% een opvolger, tegen 48% bij de middelgrote en een kwart bij de kleine bedrijven. Deze statistische cijfers worden ondersteund door de verwachting van topman van FrieslandCampina Roelof Joosten, die verwacht dat in een jaar of vier een kwart van zijn leden het bijltje erbij neer gooit. Hij verwacht dat er dan nog ongeveer 10.000 over zijn.Voortgaande ontwikkeling in maatschappijMoeten we dit erg vinden? Nee, denk ik. Het is de voortgaande ontwikkeling in de maatschappij. Schaalvergroting gaat in iedere sector door. Kijk maar in onze dorpen. Vroeger hadden we een royale middenstand. Nu alleen in de grotere dorpen nog een supermarkt. Op de boerderij kwamen vroeger meerdere veevoer-, vee en andere handelaren. Hun aantal is sterk verminderd.Boerenbedrijven ontkomen ook niet aan deze ontwikkelingen. Daarbij vallen een aantal zaken op. Kleinere en middelgrote bedrijven hebben dus minder opvolgers. Dat zijn vaak ook de bedrijven die protesteren tegen het regeringsbeleid. Zij willen tegelijk ondernemer zijn, maar ook een soort gegarandeerd inkomen hebben; via productiebeperking of andere regeringsmaatregelen.Bij grote bedrijven zitten de ‘echte’ ondernemersKennelijk is de sfeer aan de keukentafel op deze bedrijven niet zodanig dat de kinderen graag de opvolger willen worden. Ze ervaren mogelijk zo’n negatieve houding dat ze denken: hier stap ik niet in. Bij grote bedrijven is dat anders. Daar zitten vermoedelijk de echte ondernemers. Daar wordt over de toekomst gepraat en niet gezeurd over het verleden en heden.Kort gezegd: niet enkel de aanleg van een jonge boer bepaalt de wens om boer te worden, maar vooral ook de houding van vader en moeder. Daarom durf ik te beweren dat de grotere bedrijven thuis een positiever houding uitstralen die jongeren stimuleert om boer te worden. Ook het hebben van een of meerdere werknemers maakt dat er een beter sociaal leven in het verschiet ligt.Meer mogelijkheden om uit te breidenMijn mening blijft dat het helemaal niet erg is dat het aantal boeren vermindert. Het geeft grotere bedrijven de mogelijkheid uit te breiden en daarmee op te stoten in de vaart der volkeren. Iets wat groeit is altijd mooier dan iets wat gelijk blijft en verdort. Iedereen gelukkig: de opvolger van de kleine boer, die niet het vermeende juk van zijn ouders hoeft te torsen en zijn grotere collega, die weer mogelijkheden krijgt.