Varkenssperma-winstation gaat wereldwijd leveren

Varkensfokkerijorganisatie Klasse Ki heeft een nieuw paradepaardje in Son. Dit sperma-winstation werkt voor klanten over de hele wereld. Nederland blijft de hoofdmarkt.Aan de hagelnieuwe berenstal van Klasse Ki is flink doorgewerkt. Eind juli arriveren de eerste 100 beren in deze stal in het Brabantse Son. Begin oktober 2019 begon de bouw. Het eindresultaat is een strak afgewerkte, ruime stal met alle voorzieningen om efficiënt en hygiënisch te werken._{Lees verder onder de foto‘s}Veehouder Bart Beniers is eigenaar van de nieuwe berenstal in Son en heeft deze voor tien jaar verhuurd aan Klasse Ki. - Foto's: Bert JansenBedrijfsgegevens218 berenplaatsen4 Klasse Ki sperma-wincentra in Nederland70% omzet uit Nederland80% spermaproductie blijft in Nederland>50% belang van DanBred62.000 zeugen in berenmonitor Lees ook het interview met Bart Beniers, de veehouder die deze berenstal liet bouwen en verhuurt aan Klasse KiDe vloeroppervlakte is 2.000 vierkante meter. De nokhoogte is 10 meter. In het centrale stalgedeelte zitten 182 berenhokken, allemaal diepstrooisel. De beren komen daar in een 30 centimeter dik zaagselbed te liggen, dat twee à drie maal per jaar wordt uitgemest. Om het zaagsel van eventuele ziektekiemen te ontdoen, is dit eerst verhit. Tevens wordt het tweemaal ontstoft.Voorin de stal zit de zogeheten introductieruimte. Na tien dagen in de introductieruimte volgt een gezondheidsonderzoek. Als de uitslagen goed zijn, mag de beer naar de productieruimte. De introductieruimte is tevens bedoeld om beren te leren dekken en te trainen om te bijten op kwabs om speeksel af te geven. Naast bloedonderzoek vindt speeksel- en sperma-onderzoek plaats om de diergezondheid te monitoren.
Een overzichtsfoto van het productiegedeelte van de nieuwe stal. Hier is plaats voor 182 beren, allemaal in een dik zaagselbed. De beren komen te liggen in een 30 centimeter dikke laag zaagsel. Twee à drie keer per jaar wordt de stal uitgemest. De introductieruimte voor de beren van het sperma-winstation. Hier worden ze voorbereid op de productie. Er is plaats voor 36 beren. In de introductieruimte wordt gewerkt met rode bedrijfskleding. In de hoofdruimte loopt iedereen in een blauwe overall. Rode en blauwe dresscodeIn de introductieruimte liggen de beren op een betonvloer. Deze afdeling staat bouwtechnisch en qua ventilatie volledig los van het centrale deel van de stal. De stalmedewerkers trekken rode laarzen en overalls aan voordat ze de introductieruimte in mogen. In de rest van de stal is blauw de dresscode.Voor ventilatie is de keuze gevallen op kanaalventilatie. De frisse lucht gaat volledig onder de stal door, voordat deze aan de andere zijde via filters in de drukkamer komt en tenslotte door ventielen naar binnen wordt geblazen. De overdruk zit tussen de 30 en 40 Pascal. De stand van de lamellen voor de luchtwasser bepaalt de luchtweerstand en dus de overdruk.
Via deze roosters komt de lucht in de kanalen. De kanalen gaan onder de stal door. Het grove grind weerhoudt ongedierte om de stal te benaderen.De binnenkomende lucht wordt gefilterd, voor deze de drukkkamer in stroomt. Via de ventielen boven in het kanaal stroomt de verse lucht in de stal. De stand van de lamellen voor de luchtwasser bepaalt de hoogte van de overdruk in de stal. De overdruk varieert tussen de 30 en 40 Pascal. Niets meer dan beren verzorgen en sperma winnenStefan Derks, directeur van Klasse Ki, spreekt van een sperma-wincentrum als het over de stal gaat. Dat is een toepasselijke term, want meer dan de beren verzorgen en sperma winnen gebeurt er feitelijk niet in Son. Zodra het sperma is gevangen, gaat dat direct naar het lab voor verdere controles en bewerking. Daarom zit voor in de stal een uitgifteluik waar de stalmedewerkers de dagelijkse opbrengst achter zetten en een collega deze oppikt voor transport naar het laboratorium.Klasse Ki heeft vier sperma-wincentra. De volgende stap is een centraal laboratorium. Daarmee wordt ook voldaan aan Europese regels voor sperma-wincentra, die in het voorjaar van 2021 van kracht worden. Een centraal laboratorium, dat niet bij een berenstal zit, maakt de organisatie ook minder kwetsbaar. Als in een stal beren verdacht worden van een bepaalde ziekte kan de rest van het bedrijf ongehinderd blijven produceren.Stefan Derks (51) is algemeen directeur van Klasse Ki en DanBred in Nederland. Danbred Denemarken heeft een meerderheidsbelang in Klasse Ki. Het midden van de nieuwe stal is letterlijk het centrum voor de productie. Daar is ruimte om twaalf beren in een wachthok te plaatsen en voor te bereiden op hun sprong. De vangruimte is zo ingericht dat de stalmedewerkers niet per se in de ruimte van de beer hoeven te komen.Voor in de stal is een kijkruimte. Daar kunnen (potentiële) klanten en vertegenwoordigers van overheden van over de hele wereld zien hoe er wordt gewerkt in Son. Dat is belangrijk. De sperma-export naar Japan bijvoorbeeld staat op het punt om een officiële status te krijgen. Vooraf komen autoriteiten kijken.
Het centrum van het sperma-winstation. In elke hoek is een wachtruimte voor drie beren waar ze worden voorbereid om te springen.Eeen hoek voor de afname van sperma. Drie beren staan in de wacht. De medewerkers kunnen snel en veilig achter het hek stappen. Het luik om het gewonnen sperma achter te zetten. Van hier wordt het opgepikt en naar het laboratorium gereden. Het sperma dat in Son wordt gewonnen, gaat vrijwel heel de wereld over. Een paar voorbeelden zijn Rusland, Bulgarije en Thailand. Hoofdaandeelhouder van Klasse Ki is de Deense fokkerijorganisatie DanBred. Om logistieke redenen heeft DanBred Nederland gekozen als mondiaal spermadistributiecentrum. Schiphol is dichtbij en deze luchthaven heeft tevens goede, internationale verbindingen. Stefan Derks: “Overal in de wereld waar DanBred via sperma nieuwe genen wil brengen, komt Klasse Ki in beeld.”Steeds de jongste generatie beren op stalIn de nieuwe stal komen zowel fok- als eindberen. Het gros van de dieren heeft DanBred-genen. Van het totale productievolume blijft 80% in Nederland. Volgens Derks profiteren de Nederlandse varkenshouders van de aanwezigheid van DanBred, doordat Klasse Ki steeds de jongste generatie beren op stal heeft staan.De beren arriveren op een leeftijd van 6 à 7 maanden en gaan zo snel mogelijk produceren. De Danbred-fokberen worden gemiddeld elk half jaar vervangen, de Duroc-eindberen elk jaar. De genetische vooruitgang gaat snel, betoogt Derks.Via deze roldeur komen de beren in de introductieruimte. Dit is de entree voor elke jonge beer. Genetische vooruitgang meten met berenmonitorOm te meten of de genetische vooruitgang tot uitdrukking komt op de bedrijven werkt Klasse Ki met de berenmonitor. Vijftig Nederlandse bedrijven doen mee aan de monitor, met samen 62.000 zeugen. Derks wil graag 100.000 zeugen in de monitor. Alle dek- en worpinformatie komt op beerniveau terug bij Klasse Ki.De varkenshouder kan daar ook zijn voordeel mee doen omdat resultaten op bedrijfsniveau worden vergeleken en afwijkingen snel in het oog springen, zegt Derks. “DanBred zet volop in op data. Deelnemers aan de berenmonitor krijgen korting op het sperma.”