Varkenshouders verdeeld tot op het bot

Het wel of niet uitwisselbaar maken van varkensrechten met andere sectoren blijft een dilemma in de varkenshouderij.Voorstanders denken dat het makkelijker wordt om te stoppen of om te schakelen naar een andere vorm van houderij met meer toegevoegde waarde door een hogere prijs voor de rechten. Sector zelf verantwoordelijkDie hogere prijs roept tegelijkertijd veel weerstand op, omdat de blijvers in de sector geconfronteerd worden met hogere kosten voor varkensrechten. Daarnaast vindt bijna de helft van de tegenstanders dat elke sector zelf verantwoordelijk is om onder het eigen sectorplafond voor fosfaat te blijven.In totaal hebben 860 mensen de enquête op boerderij.nl ingevuld. Hiervan gaf ruimschoots de helft aan dat varkenshouder te zijn. 10% van de deelnemers is werkzaam in de periferie, een klein deel is werkzaam op een varkenshouderij en een kwart valt in de categorie ‘overige’. Deze groep bestaat voor het grootste deel uit gemengde bedrijven en melkveehouders. Van de mensen die in de periferie en overige werkzaam zijn, is twee derde voor uitwisseling van rechten.Melkveehouders kopen varkensrechtenUitwisselbaarheid betekent in de praktijk veelal dat melkveehouders varkensrechten kopen. Voor één melkkoe zijn ongeveer tien varkensrechten nodig. De fosfaatproductierechten voor één melkkoe vertegenwoordigen een waarde van ongeveer € 4.000. Dat komt neer op € 400 per varkensrecht. Dat is vier keer zoveel dan de huidige waarde in Zuid en vijf keer zoveel in Oost.Uit cijfers van het CBS blijkt dat voor de omvang van de Nederlandse varkensstapel op 1 april 2016 ruim 8,5 miljoen varkensrechten nodig zijn. In 2015 waren er bijna 8,75 miljoen varkensrechten geregistreerd bij RVO.nl. Op de teldatum 1 april 2016 waren ongeveer 238.000 varkensrechten onbenut. Dat aantal ligt nu waarschijnlijk nog iets hoger, want de totale varkensstapel was op 1 december 2016 0,5 miljoen dieren kleiner dan op 1 april.De sloop van varkensstallen in 2013 bij een varkenshouder die had besloten te stoppen met zijn varkensbedrijf. - Foto: Van Assendelft FotografiePOV tegen uitwisselen varkensrechtenDe Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV) is tegen het uitwisselen van varkensrechten met andere sectoren. Zij vreest dat de prijs van de rechten omhoog gaat en dat te veel rechten uit de varkenssector verdwijnen waardoor er geen ontwikkelingsruimte meer is.“De uitkomst van de enquête verrast ons niet. Het is voor ons geen aanleiding om de koers te wijzigen”, zegt Ingrid Jansen, voorzitter van de POV. Zij twijfelt of de enquête, waar ruim 400 varkenshouders aan hebben deelgenomen, representatief is. Volgens haar hebben meer potentiële stoppers gereageerd dan blijvers. “De POV houdt ook rekening met de belangen van de wijkers in de sector. Daarom hebben we onlangs de Regeling Ruimtelijke Omgevings Kwaliteit (ROK) opengesteld”, aldus Jansen.Debat nodigEuroparlementariër Annie Schreijer (CDA) deed onlangs een oproep om uitwisselbaarheid van varkensrechten tussen sectoren mogelijk te maken. “Deze uitslag bevestigt de vele signalen die ik in de afgelopen jaren heb ontvangen”, zegt ze. Zij denkt dat de uitwisselbaarheid van varkensrechten tussen de sectoren een goede oplossing kan zijn voor de problemen die nu spelen. “Een serieus debat over deze kwestie is dan ook nodig”, vindt Schreijer.De uitwisseling van mestproductierechten tussen sectoren is voor de Tweede Kamer nog geen uitgemaakte zaak. CDA’er Jaco Geurts heeft geprobeerd om uitwisseling van rechten tussen sectoren binnen een gemengd bedrijf mogelijk te maken, maar dat is niet gelukt. ChristenUnie ziet uitwisseling niet zitten, als er geen draagvlak is bij ondernemers en hun organisaties. “Wat ik uit de enquête zie, vind ik een te smalle basis”, zegt landbouwwoordvoerder Carla Dik-Faber. PvdA en SP zijn voor uitwisseling van rechten, zolang de grondgebondenheid niet in het gedrang komt.De VVD is niet per se voor of tegen. Er moet draagvlak voor zijn in alle sectoren, heeft landbouwwoordvoerder Helma Lodders eerder aangegeven. In de mestwetgeving is daar ruimte voor, maar daarvoor moeten de Eerste en Tweede Kamer wel een besluit nemen.