Varkenshouder vervangt CCM door korrelmais en bierbostel

Wiebe in ’t Hout kon zijn mais goed verkopen. Het verlies aan CCM in het rantsoen is opgevuld met korrelmais, bierbostel en een zuur.In de sleufsilo’s op het bedrijf van Wiebe in ’t Hout zou rond deze tijd een flinke voorraad CCM moeten zitten. Als hij het afdekzeil van een kuil opentrekt, lijkt het goedje eronder in eerste instantie op het geelkleurige maisproduct. Het is echter veel droger en losser dan het meer vast geperste, ietwat vochtige CCM. Het is namelijk korrelmais afkomstig uit Zuid-Amerika.Het is het voor het eerst sinds jaren dat CCM ontbreekt in het rantsoen. De varkenshouder heeft een simpele verklaring. “Er leek in het najaar een maistekort en ik kreeg de vraag van een melkveehouder of hij mais kon kopen.” De eerste partij betrof 6 hectare. Het bedrag per hectare wil hij niet kwijt, maar het was ‘serieus geld’ dat ‘honderden euro’s’ boven de waarde van CCM lag. Dat smaakte naar meer en zo werd 30 hectare mais verkocht. Dat levert in een normaal jaar zo’n 450 tot 500 ton CCM op.Na het malen van de korrels gaat de mais in een kuil. De korrelmais lijkt dan op CCM maar is veel droger en losser. - Foto's: Jan Willem van VlietHet is een opvallende actie, want CCM behoort tot de standaard grondstoffen op dit bedrijf. Naast mais voert de varkenshouder ook eigen geteelde tarwe en een scala aan vochtrijke bijproducten. CCM is een geliefd product vanwege de zure werking en de structuur, wat goed is voor de (darm)gezondheid van de varkens. Bovendien geloven Wiebe en zijn zus wel in kringlooplandbouw. Maar tegelijkertijd is hij een echte ondernemer en heeft een neus voor het sluiten van goede deals. De verkoop van zijn eigen mais valt volgens hem in die laatste categorie.Nieuwe grondstoffenMet het wegvallen van CCM in het rantsoen moest de ondernemer op zoek naar nieuwe grondstoffen die bij voorkeur dezelfde voordelen hebben. Via ForFarmers, 1 van zijn 2 voerfabrikanten, werd hij gewezen op interessante partijen korrelmais. Qua voederwaarde lijkt het product op CCM, dus rekent het gemakkelijk in het rantsoen. In ’t Hout kocht 2 partijen: eentje van 220 ton en een partij van 160 ton. Via een loonwerker wordt de mais gemalen en vervolgens ingekuild. Met de eerste partij is dat reeds gebeurd; de tweede partij ligt in korrelvorm gestort in een loods. “Het is een dag werk, dat valt dus wel mee.”De mais is gebracht in vrachten van 220 en 160 ton. De laatste partij ligt in opslag om te worden vermalen en ingekuild.Gemalen korrelmais lijkt op CCM. Het is echter wat droger (87% droge stof ten opzichte van gemiddeld 64% bij CCM), het heeft wat meer zetmeel en suikers, maar zit wat lager qua eiwit, ruwe celstof en melkzuur. Een praktisch verschil is dat CCM zich iets gemakkelijker laat verwerken in het voormengsel en er geen aparte handeling nodig is om het in te kuilen.De varkens groeien wel hard, maar dat hadden ze met CCM waarschijnlijk ook gedaanOndanks de overeenkomsten kan korrelmais de CCM nutritioneel niet helemaal vervangen. Een beetje minder eiwit is snel gecompenseerd, maar het rantsoen mist vooral structuur en de specifieke zuren die CCM met zich meebrengt. “Het zijn eigenschappen van CCM die het product zo gezond maken.” Daarom voert hij sinds afgelopen najaar ook bierbostel en gaat er een organisch zuur mee in het mengsel. Dat energierijke product, vooral bekend in de melkveehouderij, heeft veel ruwe celstof en staat bekend om de positieve invloed op de maagdarmgezondheid. Overigens is het niet het enige product uit de bierindustrie dat hij voert; in het verleden zaten ook biergist en restbier met tevredenheid in het rantsoen.Gevolgen rantsoenprijsDe ondernemer heeft eerst de oude voorraad CCM opgemaakt en voert nu sinds 3 maanden de korrelmais. Wat de gevolgen zijn voor de resultaten, vindt de ondernemer lastig te bepalen. De technische resultaten zijn niet veranderd en ook in de afdelingen ziet hij geen verschil in de varkens. “Ze groeien wel hard, maar dat hadden ze met CCM waarschijnlijk ook gedaan.” Ook zijn de varkens zichtbaar gezond met een mooie kleur.
De korrelmais gaat met andere grondstoffen in de voormenger. Op de achtergrond een deel van de opslagsilo’s van bijproducten.De brijvoerinstallatie is compact. In ’t Hout vervangt een deel van de droge stof door bijproducten en losse grondstoffen.De varkens groeien hard en gezond van het brijmengsel met korrelmais. In ’t Hout ziet in de stal geen verschil met CCM.De gevolgen voor de voerkosten zijn lastiger in beeld te brengen; naast het vervangen van CCM zijn door de gespannen bijproductenmarkt meer grondstoffen gewijzigd. Zo is onder andere het aandeel tarwezetmeel wat naar beneden geschroefd en is het aandeel mengvoer vergroot. De meest recente rantsoenprijs per 100 kilo is € 24,43, terwijl dat over 2018 € 22,11 was.Wiebe in ’t Hout in Veendam (Gr.)
Wiebe in ’t Hout (37) heeft met zus Marijke een bedrijf met vleesvarkens, vleeskuikens en akkerbouw. De ondernemers vervangen 83% van de CCM door bijproducten en losse grondstoffen.Bedrijfsgegevens
12.500 vleesvarkens26.000 vleeskuikens300 hectare akkerbouw30 hectare CCM83% bijproducten en losse grondstoffen€ 0,577 voerkosten per kilo groeiZonder het achter de komma te hebben uitgerekend, verwacht de varkenshouder dat verkoop van mais en aankoop van korrelmais hem geld heeft opgeleverd. Toch gaat hij ervan uit dat het geen gewoonte gaat worden. Als gemengd bedrijf met akkerbouw en varkens wil hij juist optimaal profiteren van die combinatie. “We voeren eigen geteelde mais en graan aan de varkens voor een reële prijs. Voor beide takken is het interessanter dan op de markt deze producten te verkopen en kopen. Het is ook belangrijk dat we weten wat we aan de varkens voeren.” Maar, mocht zich in de toekomst opnieuw een situatie voordoen dat hij snel geld kan pakken, dan sluit de ondernemer dat zeker niet uit.