Varkensgewicht continu in beeld

Sinds twee jaar weegt Theo Vernooij de vleesvarkens steeds in één hok. Het geeft hem inzicht in de gewichtsontwikkeling van de dieren en het juiste aflevermoment.Volgens de gegevens die Vernooij van het scherm afleest, zijn er vandaag al 520 keer biggen over de weegschaal gegaan. De lichtste big weegt 23 kilo en de zwaarste 38 kilo. Het gemiddelde van dit koppel is vandaag een gewicht van 30 kilo. In de zeven dagen dat de varkens nu in het hok liggen, hebben ze een gemiddelde groei van 620 gram per dag.De gegevens die Vernooij opleest zijn afkomstig van het automatische weegplateau dat in een hok van 54 vleesvarkens is geïnstalleerd. “Ik zag het systeem twee jaar geleden bij een andere ondernemer en het sprak aan”, vertelt de varkenshouder. In tegenstelling tot bijvoorbeeld de pluimveehouderij doet de varkenshouderij nog weinig aan continu verzamelen en analyseren van data. Vernooij heeft met deze elektronische weegschaal een eerste stap gezet. Een belangrijk voordeel is dat het wegen van de varkens geen enkele arbeid vraagt als het eenmaal draait.De varkens in de stal lijkt het nauwelijks te deren dat een soort big brother 24/7 meekijkt. Vrolijk lopen ze over het plateau, soms heel snel, soms blijven ze even staan. De ene keer alleen, de andere keer persen meerderen tegelijk er doorheen. Voor het systeem maakt het niks uit; dat registreert alleen wegingen die binnen een bepaalde bandbreedte vallen.Het weegplateau staat stevig in een poortje, in het achterste deel van de hokafscheiding tussen twee hokken. - Foto's: Ton KastermansHet plateau staat in een poortje, in het achterste deel van de hokafscheiding tussen twee hokken. Door een groot hok te maken, profiteert Vernooij van de gunstige ruimte-eis boven de 40 varkens per hok. Het maakt de plaats voor de weeg­unit ideaal; het apparaat staat goed beschut en de varkens lopen de hele dag van het ene hok naar het andere. Overigens is deze weegschaal speciaal voor vleesvarkens; voor biggen is een andere variant beschikbaar. Uit onderzoek op VIC Sterksel blijkt een nauwkeurigheid van bijna 98%.Monitoren en afleveren vleesvarkensVernooij gebruikt het automatisch weegsysteem om twee redenen: het monitoren van de groei en het bepalen van het beste aflevermoment van de vleesvarkens. Het systeem berekent elke dag de groei van die dag en de cumulatieve groei. Een warme dag waardoor de voeropname even inzakt ziet hij direct terug in de groeicurve. Ook de overgang naar ander voer is een moment dat terug te zien is. Recentelijk is de varkenshouder begonnen met een PIA-enting en hij is benieuwd wat dat voor de dagelijkse groei betekent. Ook een andere zeug en eindbeer moeten in de cijfers te zien zijn.Vernooij gebruikt de weegschaal onder meer voor het monitoren van de groei van de varkens. Een warme dag is direct terug te vinden in de groeicijfers.Vernooij geeft aan de actuele groeigegevens meer te gebruiken voor de eigen bewustwording dan als alarmfunctie dat er iets mis is. Wat hem het meeste opvalt, is dat het gewicht van de biggen in de loop van de periode steeds verder uit elkaar loopt. “In het begin zit er bijvoorbeeld 15 kilo tussen de lichtste en de zwaarste in het koppel. Op het einde kan dat wel tot 40 kilo zijn toegenomen. Je ziet het in de stal ook wel, maar het is wel confronterend om dat op het scherm te zien.” Het levert telkens weer discussiemateriaal op om samen met de voeradviseur te werken aan minder spreiding in het koppel.Voor het afleveren gebruikt de ondernemer de weegschaal vooral als extra indicator. Omdat de weegschaal maar in één hok staat, kan hij er niet blind op varen. Bovendien worden de dieren niet individueel gewogen of gemerkt, dus moet hij er altijd nog handmatig doorheen. “Het is vooral een goed hulpmiddel om zelf een goed beeld te krijgen van de gewichten.”Rondom het afleveren gebruikt Vernooij de weegschaal als extra indicator. Hij vindt de weegschaal vooral een goed hulpmiddel.Via data meer inzicht in groei vleesvarkensDe data uit de weegschaal zijn via een internettoepassing opvraagbaar. Daarvoor moet de varkenshouder inloggen op de site van Schippers, de leverancier van de weegschaal. In het programma zit een aantal kengetallen en standaardgrafieken. Voor verdere analyse zijn de data te exporteren naar een Excel-bestand. Via het scherm kan de varkenshouder de groeicurve van eerdere rondes met elkaar vergelijken.Data uit de weegschaal zijn via een internettoepassing opvraagbaar. De varkenshouder moet inloggen op de site van de leverancier.Vernooij verwacht dat het groeiverloop op termijn meer inzicht geeft in de genetische mogelijkheden van de varkens. Samen met de slachtgegevens draagt het bij aan het optimaliseren van de spek- en spierdikte. “Dat doen we nog niet, maar ik zie wel de mogelijkheden. Het maakt het systeem ook een stuk uitdagender.”De mogelijkheden van het systeem zouden volgens de varkenshouder toenemen als er een koppeling zou zijn met de voercomputer. “Technisch is het wel mogelijk want de voeropname per ventiel is bekend.” Op die manier zou hij hij naast de voeropname en groei ook de actuele voerconversie zien. Dat is een belangrijke indicator voor de varkensgezondheid. Vernooij verwacht dat het groeiverloop meer inzicht geeft in de genetische mogelijkheden van de varkens.De weegschaal kost ongeveer € 4.000. Vanwege die prijs heeft hij er maar één gekocht. Daarnaast betaalt hij € 25 per maand om het apparaat via het gsm-netwerk te laten communiceren. Of hij die investering terugverdient weet Vernooij niet; natuurlijk is het verkrijgen van extra gegevens nuttig maar bovenal vindt hij het een leuk apparaat om te hebben.Zeugen nog splinternieuwe tak voor VernooijHet bedrijf van familie Vernooij heeft een snelle ontwikkeling doorgemaakt. Tot 2008 bestond het bedrijf uit 2.000 vleesvarkens, 75 hectare akkerbouw en een varkenshandel. Theo Vernooij werkte als adviseur bij een mengvoerbedrijf. In 2010 en 2013 is het bedrijf uitgebreid tot de huidige 8.000 varkens, inclusief 1.000 varkens in een huurstal.
Begin 2016 is het zeugenbedrijf in Nijkerk overgenomen. Het bedrijf en de woning zijn in 2008 nieuwgebouwd. Het bedrijf telde bij de overname circa 950 zeugen in een meerwekensysteem. Dat aantal is teruggebracht naar 800 stuks in een wekelijks productiesysteem. Afgelopen voorjaar is Vernooij gestopt met zijn baan en werd hij fulltime zeugenhouder.
In het bedrijf heeft Vernooij een aantal aanpassingen gedaan, zoals verbeteren van de isolatie en het klimaatsysteem. Om meer grip te krijgen op de kwaliteit van de gelten is het aankoopgewicht verlaagd naar 25 kilo. Hij is overgestapt van de Topigs 20 naar de TN70 omwille van gemak in de kraamstal. Ook de eindbeer is inmiddels aangepast; hij verwacht vanwege het Beter Leven-concept meer rendement te kunnen halen uit de Tempo-beer dan de Pietrain.