Varkens selecteren op minder aanleg staartbijten

Fokkerijorganisatie Topgis Norsvin hoopt door te selecteren op de serotoninespiegel staartbijten te verminderen. “Het duurt nog een tijd voor op praktijkbedrijven vleesvarkens rondlopen met minder aanleg om te gaan staartbijten, zegt Egbert Knol, directeur research van Topigs Norsvin.Het houden van staarten staat steeds meer in de belangstelling omdat het couperen van staarten onder druk komt te staan. Uit onderzoek blijkt dat varkens die aan de staarten van hun hokgenoten bijten, lage serotoninespiegels hebben. Door te selecteren op de serotoninespiegel, hoopt Topigs Norsvin staartbijten te verminderen. Volgens Egbert Knol, directeur research van Topgis Norsvin, is er nog een lange weg te gaan naar het houden van varkens met lange staarten.Egbert Knol (61) is directeur research van Topigs Norsvin. - Foto: Henk RiswickWat bedoel u met een lange weg?“Staartbijten ontstaat niet vanuit agressief gedrag maar uit verkennend gedrag. De omstandigheden spelen een hele belangrijke rol of een varken wel of niet gaat bijten. Vergelijk het maar met een emmer die overloopt als verschillende factoren minder optimaal zijn. Door middel van fokkerij proberen we die emmer wat groter te maken. Maar dat alleen is niet voldoende om te kunnen stoppen met couperen.”Wat is er nog meer nodig?“Dat hangt af van het varken en de omstandigheden. In het algemeen geldt dat verveling een belangrijke bijdrage levert aan bijtgedrag. Om dat tegen te gaan, is afleidingsmateriaal nodig dat de dieren blijft boeien. Daarnaast moet langdurige stress worden voorkomen. Dat kan veroorzaakt worden door ventilatiefouten, door een tekort aan bepaalde nutriënten en vitamines. Ook een behandeling als vaccineren of mengen na afleveren kan de bekende druppel zijn.”Als zo veel factoren een rol spelen, heeft selectie dan wel zin?“Zeker wel. Het is niet dé oplossing maar wel een onderdeel van de oplossing. Door dieren die meer aanleg hebben om te gaan staartbijten uit te sluiten van fokkerij, vermindert het staartbijten. Daarnaast is bekend dat hokgenoten elkaar beïnvloeden qua gedrag. Zo zijn er varkens die elkaar stimuleren en varkens die elkaar belemmeren. Dat effect geldt ook bij staartbijten.”Wanneer is selectie op serotonine toepasbaar?“We zitten nu nog in de onderzoeksfase. Omdat zo veel factoren een rol spelen, is het een complex onderzoek. Bijvoorbeeld het gehalte aan tryptofaan in het voer beïnvloedt het serotoninegehalte in het bloed, omdat een varken tryptofaan nodig heeft om serotonine aan te maken. In het onderzoek nemen we zo veel mogelijk factoren mee die een rol spelen bij staartbijten. Hiermee vergeleken was het onderzoek naar fokken op reduceren van berengeur een makkie.”Dus varkenshouders moeten nog even geduld hebben?“Het duurt zeker nog een paar jaar voor er op praktijkbedrijven vleesvarkens rondlopen met minder aanleg om te gaan staartbijten. Maar dat wil niet zeggen dat er tot die tijd niets hoeft te gebeuren. Om te kunnen stoppen met couperen, moeten de leefomstandigheden van de varkens daarop aangepast worden. Ook op dit vlak is nog veel onderzoek nodig. Het is belangrijk dat we gelijktijdig en samen optrekken.”