‘Van Dam wakker schudden’

Het boerenrendement is te laag. Ik hoop dat ik staatssecretaris Van Dam wakker schudt met deze blog.Voor de kerst werden de voorlopige ondernemersinkomens van de land- en tuinbouw bekendgemaakt. Gelukkig is het gemiddeld ondernemersinkomen met 8% gestegen tot wel €53.000 (was €49.000). Staatssecretaris Martijn van Dam van Economische Zaken stelt dat het over het algemeen best goed gaat, want het modaal inkomen in Nederland is €36.500. Heeft hij hier gelijk in of probeert hij ons op een dwaalspoor te brengen en worden appels met peren vergeleken?Heel belangrijk is: hoe worden de cijfers neergezet? En net zo belangrijk: hoe worden ze geïnterpreteerd? Wageningen Economic Research (WER) verzamelt de cijfers. Voorheen was dit het Landbouw Economisch Instituut (LEI). Die cijfers zijn volgens mij zeer betrouwbaar. Ik heb er zelf tenslotte 12 jaar gewerkt, dus ik weet waarover ik praat.'Geef je de ondernemer een marktconform salaris en een (kleine) marktconforme vergoeding voor zijn eigen vermogen dat hij in zijn bedrijf heeft zitten? Dan is het toch wel schrikken'Alleen hoe worden de cijfers naar buiten gebracht? Ga je de cijfers vertalen in marktconforme cijfers? Dus ga je de ondernemer een marktconform salaris geven en geef je hem een (kleine) marktconforme vergoeding voor zijn eigen vermogen dat hij in zijn bedrijf heeft zitten? Dan is het toch wel schrikken. Alleen de glastuinbouwbedrijven (opbrengsten in procenten van de kosten: 114,5), bloembollenbedrijven (107,5), vleeskuikenbedrijven (103,5) en geitenbedrijven (115,5) hebben dan gemiddeld nog een positieve rentabiliteit over de afgelopen 2 jaar. Dus van elke €100 kosten in hun bedrijf hebben ze meer dan €100 opbrengst gehad. Voor alle andere bedrijven was deze 100 of lager, akkerbouwbedrijven (96,5), varkensbedrijven (99), leghennenbedrijven (99,5), melkveebedrijven(87) en fruitbedrijven (90). 'Veel bedrijven teren in of zijn voor een hongerloontje aan het werk' Tja, als je het zo bekijkt, gaat het überhaupt niet goed. Veel bedrijven teren in of zijn voor een hongerloontje aan het werk. Volgens redacteur Wim Esselink is het agrarisch inkomen de laatste 20 jaar met 4% gedaald, het aantal bedrijven gehalveerd en het areaal cultuurgrond met 9% gezakt. Met andere woorden: we zijn door deze forse schaalvergroting van 82% ook nog eens 4% minder gaan verdienen. Het moet niet beroerder worden, anders kunnen we beter meteen de deur sluiten. 'En begin nou niet over schaalvergroting, innovatie of wat dan ook, want dan heb je de clou gemist'Ik hoop dat ik de staatssecretaris wakker heb geschud, want het gaat gemiddeld helemaal niet goed. In 2015 had ongeveer 35% van de agrarische bedrijven uitstel van de aflossingen. We mogen toch verwachten dat de staatssecretaris alles in het werk stelt om onze sector weer in rustig vaarwater te laten komen, zodat velen van ons ook in de toekomst boer kunnen blijven en we het roer in goed vaarwater kunnen overgeven aan onze opvolgers. Zoals het nu gaat, is de animo om boer te worden niet groot, en terecht. En begin nou niet over schaalvergroting, innovatie of wat dan ook, want dan heb je de clou gemist.