‘Update IKB is beter dan nieuw systeem’

Plannen genoeg in de Nederlandse varkenshouderij. Van campagnes tot een nieuw ketensysteem. Geen gemakkelijke opgave. Kies daarom niet voor iets nieuws, maar moderniseer de stevige internationaal vermaarde basis die er ligt.Varken van morgen, vitale varkenshouderij, Holland Varken, Europese subsidie voor een promotiecampagne voor Nederlands varkensvlees in Azië, een ketenregisseur voor de transitie van de varkenshouderij en de POV die een nieuw ketenkwaliteitssysteem wil om internationaal onderscheidend te zijn. Tal van plannen en ideeën doen de ronde in de Nederlandse varkensvleessector. Niemand zal kunnen beweren dat de sector niet bezig is met de toekomst. Er wordt gezocht naar oplossingen voor knelpunten. Dat geeft reden tot optimisme. Tegelijk is realisme geboden, want veranderen kan en mag geen doel op zich zijn.Nieuw ketenkwaliteitssysteemEen enkel plan lijkt namelijk nogal op een in het verleden bewandeld pad: de ontwikkeling en introductie van een nieuw ketenkwaliteitssysteem. Het moet een op de export gericht label worden dat internationaal onderscheidend moet zijn voor Nederlands vee en vlees. Het plan doet sterk denken aan de introductie van IKB in het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw. De Nederlandse varkensvleesketen ontwikkelde een – op dat moment wereldwijd uniek - ketenkwaliteitssysteem. IKB was een kwaliteitslabel waarmee de Nederlandse varkensvleesketen de veiligheid, traceerbaarheid en betrouwbaarheid van haar productieketen garandeerde. En met succes. Niet alleen werden de processen in de schakels van de productieketen beter op elkaar afgestemd en konden er echt garanties worden gegeven. Het Nederlandse varkensvlees scoorde er internationaal ook hoog mee op de kwaliteitsladder. Productieketens in andere landen volgden jaren later het succesvolle concept. Inmiddels is het de (ook door buitenlandse controle-organisaties geaccepteerde) standaard geworden voor ketenproductie. Nederlands varkensvlees scoorde ook internationaal hoog met IKB. Foto: Bert JansenIs er een nieuw systeem nodig?Gezien de plannen voor een nieuw ketensysteem, voldoet IKB blijkbaar niet meer. Het is de vraag waar de knelpunten zitten. Wellicht omdat er in de loop van de tijd twee IKB-systemen voor varkensvlees zijn ontstaan en dat met de herintroductie van één systeem kosten kunnen worden teruggedrongen. Dat lijkt logisch. Het is echter de vraag of er een nieuw systeem moet worden bedacht en ingevoerd. Het lijkt eenvoudiger, sneller en kostenefficiënter om een uitstekend werkend internationaal bekend systeem te actualiseren, te optimaliseren en opnieuw op de kaart te zetten als IKB.2.17. De meeste recente inzichten en ontwikkelingen kunnen worden verwerkt en nieuwe, relevante stakeholders zoals ngo’s en consumenten, kunnen er relatief eenvoudig bij worden betrokken. Nieuwe criteria, zoals duurzaamheid, zijn belangrijk geworden en nieuwe schakels moeten worden aangesloten omdat zij de ‘licences to produce and to exist in future’ afgeven. Reden voor realistisch optimismeHet zou opnieuw wereldwijd een unieke standaard kunnen zijn. Koplopers zouden worden beloond voor hun extra investeringen in kwaliteitszorg en het stimuleert het grote internationale peloton om een tandje bij te zetten, waardoor Nederlandse varkens en varkensvlees zichzelf in de koppositie houden. Een IKB.2.17 zou wel eens minder investeringen kunnen vragen, kapitaalvernietiging kunnen voorkomen en het mogelijk maken dat er ook nog tijd, energie en geld over is voor al die andere voor de toekomst noodzakelijke veranderingen. Over kwaliteitssystemen kwam er eind 2016 ook goed nieuws van de kant van de COV, de vereniging van slachterijen en vleesverwerkers. De organisatie zegt in haar visiedocument ‘2025’ dat aandacht wordt besteed aan het verder versterken van (keten)kwaliteitssystemen’. Dat komt goed uit. Aan het begin van het nieuwe jaar geeft dat reden voor realistisch optimisme. Marc van der Lee is partner/consultant bij Ruemour B.V, adviesbureau voor marketing, communicatie en reputatiemanagement in food, agri- en aquacultuur