‘Uien dumpen gaat zich tegen sector keren’

Nederlandse exporteurs dumpen uien in Afrikaanse landen. Dat gaat ertoe leiden dat die steeds meer overgaan tot protectionisme ter bevordering en bescherming van hun eigen productie. Dat is voor onze uienexport een slechte zaak.De laatste maanden wordt de markt in Mauritanië overspoeld met Nederlandse uien. Dit land met zijn 3,5 miljoen inwoners is jaarlijks goed voor de import van circa 40.000 à 45.000 ton uien. In het hoogseizoen, rond de ramadan, ligt de import op maandelijks 4.000 ton en in het laagseizoen, van februari tot augustus, op 3.000 ton.Wekelijks worden er containers met uien geladen en daarnaast vaart er een drie-wekelijkse charterboot vanuit Vlissingen die, naast allerlei andere producten, circa 1.200 ton uien vervoert. Vanaf februari worden er naast deze reguliere aanvoeren ook complete ladingen met 2.500 ton uien in Mauritanië gelost, met als gevolg een complete ineenstorting van de markt.Quotering in SenegalHetzelfde gebeurde in november in Senegal: de markt werd overspoeld. Gelukkig heeft de Senegalese regering ingegrepen en vanaf dat moment een quotering ingevoerd ter bescherming van de eigen productie. De grens voor de importuien was per 20 februari gesloten. Door het grote volume liggen er nog steeds Nederlandse uien op de markt, met als gevolg dat de Senegalese nieuwe oogst-uien onder de kostprijs worden verkocht.‘Zo erg als nu heb ik de handel nog nooit meegemaakt’Bewust overvoerde marktIk drijf nu al meer dan veertig jaar handel met Mauritanië, maar zo erg als nu heb ik het nog niet meegemaakt. Die markt is wel eens meer overvoerd geweest, maar dat was dan meestal van tijdelijke aard en de markt herstelde zich na verloop van tijd. Nu wordt de markt bewust overvoerd en liggen de verkoopprijzen in Mauritanië dermate laag dat deze niet eens de vaste kosten opbrengen. Zelfs al zou je de uien in Nederland voor niets krijgen, dan nog moet er geld bij.Ieder weldenkend mens begrijpt dat het waanzinnig is om een markt die 3.000 ton uien per maand consumeert het dubbele volume te leveren. De hele keten verliest hier geld aan en het is slecht voor onze sector. Daarnaast ben ik bang dat ook de Mauritaanse regering in de toekomst maatregelen gaat nemen om de eigen lokale telers te beschermen. Een Afrikaanse lokale markt waar uien worden verhandeld. Foto: Peter BeemsterboerGoedkope uien voor consumentDe loodsen liggen vol met uien en er staan nog tientallen containers op de kade die Senegal niet meer in mochten en doorgestuurd zijn naar hun buurland Mauritanië. De kwaliteit loopt achteruit en dagelijks zakken de prijzen. Ieder nadeel heeft echter zijn voordeel: de consument heeft goedkope uien.Wat de handel van landbouwproducten betreft, is Nederland na de Verenigde Staten de belangrijkste exporteur. Dit is voor zo’n klein land uitzonderlijk en dat komt mede door onze pioniersgeest en de VOC-mentaliteit. Wij zoeken naar nieuwe markten, kunnen ons inleven in andere culturen, investeren in relaties en zijn bereid risico’s te nemen.Heftige onderlinge concurrentieZo zijn de uien een van onze succesproducten. 90% van onze oogst gaat de grens over en wij hebben de afgelopen twintig jaar onze export weten te verdubbelen. Dit ging uiteraard niet vanzelf. Verschillende landen sloten om fytosanitaire redenen hun grens voor Nederlandse uien, maar de werkelijke reden was politiek. De onderlinge concurrentie tussen de Nederlandsche exporteurs was soms heftig maar wel respectvol.‘Deze manier van werken heeft niets met pioniersgeest of ondernemerschap te maken’Afbraak in een jaar tijdWij hebben vaker meegemaakt dat er te veel uien waren, met daarbij horende lage prijzen. Dat zal ook niet de laatste keer zijn. Handel is een kwestie van vraag en aanbod. De vraag naar uien vanuit Afrika ligt voornamelijk in de periodes dat er geen eigen product beschikbaar is. Op dit moment is er volop eigen product en heeft het geen zin om daar onze overschotten naartoe te sturen. Deze manier van werken heeft niets met pioniersgeest of ondernemerschap te maken en heeft als resultaat dat hetgeen wij in twintig jaar zorgvuldig hebben opgebouwd, in een jaar tijd wordt afgebroken.Landen gaan steeds meer over tot protectionisme ter bevordering en bescherming van hun eigen productie. Dit is voor onze uienexport een slechte zaak. De wijze waarop nu de uien gedumpt worden, is een extra stimulans voor die overheden om maatregelen te nemen ter bescherming van eigen telers.