Twee werelden

De kloof tussen platteland en stad wordt almaar groter. De toekomst is te vinden in de grachtengordel.Op een van de laatste dagen van het onderwijsjaar was Henk Bleker bij ons te gast op Rijksuniversiteit Groningen. Hij was uitgenodigd om de jaarlijkse lezing voor de onze studentenclub te verzorgen. Het geheel speelde zich af in een kerkzaal die we vaker gebruiken voor officiële gelegenheden. Bleker voelde zich wel thuis in die omgeving.
Als een minister of aanverwant volk op bezoek komt, komt er meestal een heel circus van ambtenaren, bewakers, lokale grootheden als de burgemeester en natuurlijk een chauffeur mee. Deze keer niet. Henk kwam samen met zijn dochter binnenwandelen. Niet met zijn nieuwe vriendin, zoals iemand dacht.
De voordracht had de aanmatigende titel 'Van Mansholt tot Bleker'. Ik dacht even dat hij zichzelf van hetzelfde belang achtte als Mansholt, maar dat viel mee. Het ging hem om de tijdsperiode: van 1945 tot 2012. Zijn bijdrage begon met een schets van de Europese landbouwpolitieke geschiedenis en al snel bereikte hij de lopende onderhandelingen over het landbouwbeleid. Niet veel nieuws, op een punt na. Er is een goede kans dat een boer de basispremie gaat mislopen als hij/zij niet aan de vergroeningseisen voldoet. Met name in de akkerbouwgebieden waren de afgelopen tijden geluiden dat de vergoeding voor vergroening te laag is in verhouding tot de kosten. Boeren daar dachten erover de vergroeningspremie maar te laten schieten. Dat kan dus waarschijnlijk niet.
Althans, dan verliezen ze ook de basispremie en dan wordt de verhouding tussen kosten en baten heel anders.Het zal de studenten niet zijn opgevallen, want de meeste hebben geen idee van wat zich in de landbouw en in Brussel afspeelt. De meeste komen uit de stad. En daarover ging het laatste en leukste deel van het betoog van Bleker.
Hij schetste waar hij zoal tegenaan was gelopen toen hij plotseling in de Haagse arena belandde. Over de omgangsvormen, de onkunde, en vooral over het gebrek aan kennis van de landbouwpraktijk en van het leven op het platteland. Er zijn eindeloos veel voorbeelden te noemen, van dierenwelzijn tot mestuitrijden. Toch helpt het niet om er leuk over te doen – de meeste mensen wonen nu eenmaal in de stad en politiek is die groep een stuk zwaarder dan de plattelanders.
Een collega van het Centrum Landbouw en Milieu wees me er laatst op dat de meest extreme gedachtes over de landbouw in de Amsterdamse grachtengordel te vinden zijn. Die gedachtes zijn leidend in het landbouwdebat. Ga daar luisteren, zo zei hij, en je weet wat de komende jaren op de agenda staat. En eigenlijk was dat ook de boodschap van Bleker. In dat opzicht doet Brussel er minder toe.