Studeren met en voor bedrijven

Intensieve samenwerking met bedrijven uit de agrofoodketen staat bij de groene hbo-opleidingen van hogeschool Van Hall Larenstein voorop. De studenten zijn actief in bedrijven, ondernemers komen op school.“Geen twijfel over mogelijk”, zegt Wendy Zuidema-Haans. Verreweg de meeste studenten met een diploma op zak van de groene hbo Van Hall Larenstein vinden straks een baan. “De arbeidsmarkt verandert. Duurzaamheid, klimaatverandering, circulaire economie; dat zijn de thema’s waar bedrijven zich op richten. Onze studenten kunnen daar in de zoektocht naar nieuwe producten en slimme processen een uitstekende bijdrage aan leveren.”Zuidema-Haans is sinds 2011 directeur van de richtingen Food & Dairy en Life Sciences & Technology op Van Hall Larenstein. Aan deze hbo-instelling studeren circa 4.300 studenten. Ruim de helft doet dat in Leeuwarden (Friesland), de rest in Velp (Gelderland).Wendy Zuidema-Haans, hogeschool Van Hall Larenstein. - Foto's: Anne van der WoudePopulaire richtingen in Leeuwarden zijn Bedrijfskunde en Agribusiness, Dier- en Veehouderij, Voedingsmiddelentechnologie en Diermanagement.Waar blinkt Van Hall Larenstein in uit?“Onze kracht is de intensieve samenwerking met het bedrijfsleven. Vanaf het eerste tot en met het vierde jaar zijn onze studenten actief in projecten met het bedrijfsleven. Of het nu gaat om FrieslandCampina of A-ware, veevoerbedrijf Agrifirm, CRV, of een individueel akkerbouwbedrijf: theorie en praktijk zijn doorlopend aan elkaar gekoppeld. Studenten lossen vraagstukken van bedrijven op, of ze ontwikkelen een nieuw product. Door deze samenwerking weten wij ook aan welke kennis en competenties het bedrijfsleven behoefte heeft.”Waar leidt dat toe?“Een mooi voorbeeld is de afschaffing van de melkquota in 2015. Door onze contacten met zuivelverwerkers zijn wij precies op de hoogte van hun plannen. In de aanloop naar 1 april 2015 werd overal de verwerkingscapaciteit uitgebreid. Er was bij de bedrijven een enorme behoefte aan echte zuiveltechnologen. Die specifieke opleiding waren wij de afgelopen jaren eigenlijk kwijtgeraakt. Vervolgens hebben wij het onderwijsaanbod aangepast op de specifieke vraag van de zuivelaars. Dat hebben we precies op tijd gedaan, want de eerste lichting nieuwe zuivelspecialisten is nu werkzaam bij de bedrijven.”Waar komen uw studenten terecht?“Dat verschilt sterk per opleiding. Nog steeds komt een redelijk aantal studenten in de primaire sector terecht. Het grootste deel gaat aan de slag in de agrofoodketen, maar ook daarbuiten. Je vindt ze bijvoorbeeld terug bij HZPC, Agrico en Unilever op afdelingen die verantwoordelijk zijn voor productontwikkeling, logistiek of kwaliteitszorg.Een deel van onze studenten studeert door aan Wageningen UR, maar ik zie ze ook vertrekken naar de Radboud Universiteit in Nijmegen, om zich daar te specialiseren in de relatie tussen voeding en gezondheid. En dan zijn er natuurlijk ook afgestudeerden die een eigen bedrijf beginnen.”Tekst gaat verder onder kader.Wendy Zuidema-Haans (45) werkt sinds 2011 bij Van Hall Larenstein op de locaties in Leeuwarden (Friesland) en Velp (Gelderland).Ze is directeur van de domeinen Food & Dairy en Life Sciences & Technology. Daarvoor was zij werkzaam bij de provincie Friesland en de Technische Universiteit Eindhoven.Haar drijfveer: jongeren begeleiden en perspectief bieden.Wat is een mooi voorbeeld van zo’n start-up?“Een prachtig voorbeeld is koopeenkoe.nl, de website voor consumenten die bewust kiezen voor herkenbaar en duurzaam rundvlees. De dieren worden pas geslacht op het moment dat het hele dier is verkocht. Dat is door een afgestudeerde van ons bedacht; hij speelt slim in op het veranderende consumentengedrag.Er komt ontzettend veel kijken bij zo’n webshop. Inkoop, de digitale opzet van de winkel, logistiek en niet te vergeten: de productkwaliteit. Op zo’n initiatief ben ik trots. Blijkbaar zijn onze studenten van al die markten thuis. Inmiddels bestaat ook de webshop koopeenkip.nl.”Vindt iedereen een baan?“Verreweg het grootste deel wel. Dat was al zo, maar nu de economie aantrekt helemaal. Ook de instroom van studenten neemt trouwens toe, en dat terwijl wij hier in een krimpregio zitten."Lees ook: Groei aantal vacatures in agri- en foodsector"Ik ben ervan overtuigd dat verreweg de meeste van die nieuwe studenten een baan vinden. De voedingsketen staat aan het begin van een enorme ontwikkeling. Uitvoering van de afspraken uit het klimaatakkoord van Parijs vraagt om forse ingrepen. We moeten efficiënter omgaan met energie en grondstoffen, het is nodig om de verliezen in de voedselketen terug te dringen. Het bedrijfsleven is aan zet. Ik zie sommige afgestudeerden in die speurtocht naar duurzame oplossingen vooroplopen.Precisielandbouw en smart farming zijn andere thema’s waar wij als hogeschool op inspelen. Drones en sensoren; er komen steeds meer gegevens beschikbaar om de productie van voedsel efficiënter en duurzamer te organiseren. Het meten, verzamelen en analyseren van die zogeheten big data vraagt om specifieke kennis. Door de samenwerking tussen onze school en het bedrijfsleven, dragen wij bij aan de innovaties op dit terrein.”‘Onze studenten leren om projectmatig te werken’ Waarom zou een werkgever kiezen voor een afgestudeerde van Van Hall Larenstein?“Onze studenten leren hier om projectmatig te werken, in samenwerking met studenten van andere richtingen en met mensen uit het bedrijfsleven. Samen een onderzoek opzetten, het traject plannen, op tijd corrigeren en tot slot presenteren. Kennisontwikkeling is de basis, maar samenwerken en je resultaten op een overtuigende manier overbrengen zijn ook belangrijke competenties. Onze studenten zijn daar sterk in. Zij krijgen die feedback vaak als zij hun onderzoek presenteren. Wij nodigen dan altijd vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven uit.”'Zoek actief naar de plek waar je je thuis voelt'Wat is uw advies aan studenten?“Belangrijk is om gedurende de hele opleiding actief te zoeken naar de plek waar je je thuis voelt. In welke sector wil je werken, in welke functie? Stem daar vervolgens ook je onderzoek en stage op af. En wees vooral ook actief naast je studie. Organiseer een excursie, ga in het bestuur van de studievereniging. Met die ervaringen sta je sterker op de arbeidsmarkt.”