Strakke opfok geeft ferme zeugen en betere biggen

Na de aankoop van een bestaand bedrijf is Willem Berkers genoodzaakt veel gelten in te zetten. Hij is secuur op de opfok en introductie van jonge dieren.Willem Berkers drijft een opfokzeug in de weegschaal. In de adaptatiestal kost dit weinig moeite, doordat de dieren eenvoudig hun hok uit en in kunnen. - Foto's: Bert JansenDe zeugenopfok krijgt bij varkenshouder Willem Berkers de aandacht die het verdient. Dat werpt zijn vruchten af. In de adaptatie-afdeling liggen mooie, goed ontwikkelde gelten die zover zijn om naar de dekstal te verhuizen. De dieren wegen bij de eerste inseminatie gemiddeld 175 kilo. Dat is een kilo of vijf zwaarder dan de richtlijnen van de fokkerijorganisaties aangeven, maar dat is een bewuste keuze. De varkenshouder zit liever rond de bovengrens met het gewicht van zijn opfokzeugen dan tegen het minimum. In deze keuze speelt gevoel mee, verklaart Berkers. De opfokzeugen zijn 270 dagen oud bij de eerste inseminatie. _{Lees verder onder de foto‘s.} Willem Berkers (28) boert sinds eind 2019 op dit bedrijf in Grashoek.Vof Berkers-Berkvens in Grashoek (L.)400 productiezeugen
4.000 vleesvarkens
2 locaties
100% eigen aanfok, rotatiekruising
10 dagensysteeem
2 fulltime arbeidskrachtenHet gesloten varkensbedrijf van Berkers.Opfokzeugen wegenSteekproefsgewijs weegt Berkers de opfokzeugen om zeker te zijn dat het beoogde gewicht is bereikt. Om de dieren in de weegschaal te krijgen, is even lichte dwang nodig. Maar uiteindelijk is dit zo gepiept. De inrichting van de adaptatie-afdeling leent er zich ook goed voor om de dieren makkelijk uit het hok te halen. De afscheiding aan de voorzijde kan helemaal open en de trog zit aan de zijkant. Voor de zeugenopfok is een afdeling in de vleesvarkensstal gereserveerd. De dieren krijgen onbeperkt voer. In de adaptatie-afdeling zitten tevens twee hokken met oudere zeugen. De jonge dieren komen zo in contact met de bedrijfs­eigen ziektekiemen. In de adaptatie-afdeling wordt lactovoer verstrekt. De zeugjes krijgen achttien dagen Regumate voor deze de dekstal in gaan. In de dekstal wordt geflusht. In de adaptatie-afdeling vindt tevens de registratie plaats van de berigheid. De beren uit de tegenover gelegen dekstal helpen bij het opsporen van de eerste bronst. De opfokzeugen krijgen achttien dagen lang Regumate voordat ze de dekstal ingaan. Bronst herkennen gebeurt met hulp van een zoekbeer. RotatiekruisingDe toekomstige productiezeugen selecteert Berkers zelf, met hulp van een specialist van de fokkerijorganisatie. Het bedrijf fokt zelf de zeugen en past daarbij rotatiekruising toe. De F1-zeugen voor de fokkerij worden afwisselend drie maanden geïnsemineerd met een York-beer of een Landras-beer en zijn bezig aan hun tweede of derde worp. Berkers: “Ik selecteer zeugjes waar ik fijn mee kan werken en die op dit gesloten bedrijf het beste resultaat brengen. Het mooiste is zeugen met 15 à 16 levend geboren biggen en goede uiers met kleinere, goed bereikbare spenen. Goede moedereigenschappen zijn belangrijk. De uitval in de kraamstal is nu 11%, dat wil ik tot 7% verlagen.”In de adaptatie-afdeling zijn twee hokken bezet door oudere zeugen. Zo maken opfokdieren kennis met de bedrijfseigen kiemen. Onbeperkt voerenVoor de opfok van de zeugen is een afdeling gereserveerd in de vleesvarkensstal. Naast deze afdeling staan twee silo’s, want er worden twee soorten opfokvoer verstrekt. De toekomstige zeugen krijgen onbeperkt voer. Het is noodzaak om flink te voeren om gewichtsdoelen te halen. Dit resulteert in forse gelten als deze de kraamstal in gaan.Een gelt met een toom pasgeboren biggen. Berkers selecteert op dieren met goede moedereigenschappen en goed bereikbare spenen. Uniformiteit van de tomenIn de kraamafdeling ligt een aantal eersteworps dieren naast elkaar. Bij sommige liggen al biggen. Berkers is tevreden over de ontwikkeling en het type van de gelten. Het aantal levend geboren biggen van de gelten zit op 14,5. Bij de tweedeworpsdieren zit het gemiddeld aantal op 15,3 levend geboren biggen en bij de derde worp komt daar nog een big bij. Een mooi opgaande lijn, die mede is te danken aan het sturen op conditie.De juiste conditie van zeugen draagt ook bij aan de uniformiteit van de tomen. De zoogperiode is 26 dagen. De biggen wegen met spenen acht kilo, bij de gelten is dat een halve kilo minder. Het toomgewicht van de gelten bij spenen is negentig kilo of meer. Het gewicht van de gelten na spenen zit normaliter tussen de 180 en 190 kilo. Dat is ruim voldoende om aan de tweede productiecyclus te beginnen. Berkers wil op zijn gesloten bedrijf uniforme tomen biggen die zonder veel extra arbeid opgroeien. Evenwicht in zeugenstapelSamen met zijn ouders heeft de varkenshouder eind 2019 dit bedrijf gekocht. Een deel van de zeugen was al afgevoerd, de rest is overgenomen van de verkoper. De overgenomen zeugen hebben Deense genen. Het aandeel daarvan is momenteel 25%. Om de stal snel vol te krijgen zijn 300 TN70-gelten gekocht en 35 York-zeugen voor de eigen aanfok. Van de York-zeugen wordt afscheid genomen, sinds besloten is over te stappen op een rotatiekruising, met een F1-zeug als moeder. Het is duidelijk dat de leeftijdsopbouw van de zeugenstapel nog verre van ideaal is en de eenheid beter kan. Maar het is ook duidelijk dat Berkers in korte tijd veel ervaring heeft opgedaan met de opfok van zeugen en hun introductie in het koppel. Door zoveel mogelijk volgens de richtlijnen te werken, is van een zogeheten tweedeworps-syndroom geen sprake.Een aantal gelten naast elkaar in dekstal. Productie zit nog niet in het juiste ritmeHet is soms compromissen sluiten. De varkenshouder zou de gelten bijvoorbeeld het liefst twee maanden in de adaptatie-afdeling houden. Door de tijdelijk grote behoefte aan jonge productiezeugen ontbreekt het daarvoor nu aan ruimte in deze afdeling. Berkers: “We boeren hier ruim een jaar, maar de productie zit voorlopig nog niet in het juiste ritme. Ik wil het werk goed doen, maar wel zo makkelijk mogelijk. We moeten met twee man het werk doen dan ben je druk genoeg. We werken met een tien-dagensysteem. Je hebt dus geregeld een week dat niet gespeend hoeft te worden. Dat is ideaal.”De weegschaal liegt niet. Deze zeug is helemaal toe aan de eerste inseminatie.