‘Stoppersregeling pakt werkelijke probleem niet aan’

Een doekje voor het bloeden en geen echte oplossing. Zo beoordeelt Hans Peters de stoppersregeling.Het was de laatste maanden al een veelbesproken onderwerp: de stoppersregeling voor de melkveehouderij. Het is één van de medicijnen om de fosfaatreductie in Nederland rigoureus aan te pakken. Na goedkeuring uit Brussel en bekendmaking van de inschrijvingsdatum van 20 februari 2017, is het bij een relatief grote groep melkveehouders blijkbaar toch een serieus gespreksonderwerp geworden aan de keukentafel. De enorme overinschrijving heeft een ieder verrast, maar geeft wel aan hoe de situatie en de motivatie in deze sector daadwerkelijk is. De regeling biedt geen oplossing aan het werkelijke probleem waarmee de sector kampt.‘De overheid stimuleert boeren juist om te stoppen met wat zij het liefst doen: boeren!’Het werkelijke probleem is de rigide houding van de overheid ten opzichte van fosfaatrechten. Wekelijks worden er tonnen mest naar onder andere Duitsland en Noord-Frankrijk geëxporteerd. Al deze mest valt onder de fosfaatwetgeving, terwijl deze niet in Nederland wordt gebruikt. De exporterende boeren kunnen gewoon blijven bestaan als deze geëxporteerde mest niet telt als fosfaatproductie. Andere landen zitten om deze mest te springen, Nederland krijgt ervoor betaald. In plaats van dit te corrigeren in de wetgeving, stimuleert de overheid onze boeren juist om te stoppen met wat zij het liefst doen: boeren! Wie wil er stoppen?Niet één boer wil stoppen. Maar voor bedrijven die, anticiperend op de opheffing van het melkquotum, te veel geïnvesteerd hebben, kan de stoppersregeling uitkomst bieden. Ook emigranten hebben de verkoop van hun bedrijf wellicht uitgesteld, om de opbrengst van de fosfaatrechten nog te kunnen verzilveren. Een bedrijf beëindigen is altijd een zware en emotionele stap. Maar voor ondernemers op leeftijd zonder opvolging en collega-boeren die er gewoon geen zin meer in hebben om onder de huidige overdosis aan wet- en regelgeving melk te produceren, kan de stoppersregeling soelaas bieden. Door de grote overschrijving moet nu een loterij bepalen wie mee mag dingen met de eerste ronde. Maar hebben we de hausse dan gehad? ‘Als de vraag naar grond afneemt, terwijl het aanbod groeit, dan heeft dat een prijsdrukkend effect op de grondmarkt voor graslandpercelen’.Uitwerking op sectorHet aantal stoppers heeft ook weer zijn uitwerking op de sector. Tezamen met de fosfaatreductie uit het voerspoor en het GVE-reductieplan zal het leiden tot minder vraag naar grond voor mestafzet. Minder dieren betekent minder mest. Maar minder dieren betekent ook minder drukte aan het voerhek. De vraag naar (ruw)voerproducten wordt lager en de noodzaak voor extra grond als gevolg van de grondgebondenheid in de melkveewet neemt af. Als de vraag naar grond afneemt, terwijl het aanbod groeit, dan heeft dat een prijsdrukkend effect op de grondmarkt voor graslandpercelen. Cultuurgronden die geschikt zijn voor akkerbouwgewassen zijn hier niet of minder gevoelig voor.Zure appelDat we in een turbulente periode terecht zouden komen, is al lange tijd bekend. Een x-aantal melkveehouders zal de keuze maken om te stoppen of om het bedrijf buiten de landsgrenzen voort te zetten. Voor de grote groep blijvers is het zaak het verstand erbij te houden. Te zorgen voor tijdige afvoer van vee en 2017 met zo min mogelijk kleerscheuren proberen door te komen. De melkveehouderijsector zal door de zure appel heen moeten bijten.