‘Stimuleer kringlooplandbouw via ontheffingen en met extra geld’

Iedereen heeft het over kringlooplandbouw en heeft er zijn eigen ideeën bij. Hoog tijd voor een gezamenlijke aanpak en aanpassing van het beleid zodat de landbouw in 2030 minder afhankelijk is van externe input en economisch robuuster.Kringlooplandbouw is opgenomen in het regeerakkoord als een gewenste richting naar duurzame landbouw. Tjeerd de Groot (D66) profileert zich er politiek mee en vindt het vooral gaan over de samenwerking tussen akkerbouw en veeteelt. De ‘believers’ in technologie vinden dat het over mestraffinage, kunstmest vervangen en precisielandbouw gaat. De natuurlijk werkende boeren hebben het over het stimuleren van de bodembiologie, het inpassen van natuur en koeien betere mest laten produceren. En dan zijn er ook nog critici die vinden dat er pas sprake is van kringlooplandbouw als de mensenpoep terug op het land komt.Lees ook: Regels beperken kringlooplandbouwBodemvruchtbaarheidVolgens een netwerk van voorlopende kringloopboeren, belangenbehartigers, onderzoekers en adviseurs uit heel Nederland, dat al 20 jaar actief is, is het doel van kringlooplandbouw het produceren van een zo hoog mogelijke kwaliteit voedsel met een zo laag mogelijk input van kunstmest en krachtvoer en maximaal gebruik makend van de natuurlijke hulpbronnen op het bedrijf. ‘Kringloopboeren zijn minder afhankelijk van externe input en daardoor (economisch) robuuster.’Bij kringlooplandbouw staat dus de hele bedrijfsvoering in het teken van de bodem en het bevorderen van de lange termijn bodemvruchtbaarheid. Kringloopboeren zijn minder afhankelijk van externe input en daardoor (economisch) robuuster.Gebrek aan integrale aanpakEr is beleidsmatig een groot gebrek aan een integrale aanpak van N (ammoniak, nitraat), P (fosfaat) en C (klimaat). Daardoor vaart de overheid ook geen duidelijke koers ten gunste van kringlooplandbouw. Bovendien frustreert het huidige beleid de kringloopboeren met maatregelen die niet ten ten goede komen aan de bodem. Vooral het mest- en ammoniakbeleid is gebaseerd op stalsystemen en zodebemesting en daarin komen termen als ‘betere mest’ of ‘gezonde bodems’ en laat staan ‘beter voedsel’ überhaupt niet voor.‘Het huidige beleid frustreert de kringloopboeren met maatregelen die niet ten ten goede komen aan de bodem’Omschakel-programma naar Kringlooplandbouw 2030Daarom is het zaak een samenhangend omschakel-programma naar Kringlooplandbouw 2030 op te tuigen. Dat moet 3 dingen bevatten: experimenteerruimte, geld en kennisoverdracht. Ten eerste de experimenteerruimte. Wijs gebieden aan waar het mogelijk wordt te sturen op lange termijn doelen voor de kwaliteit van bodem, water en landschap. De ruimte in wet- en regelgeving die daar geboden wordt, leidt ertoe dat boeren zich sterk gaan maken voor het halen van deze doelen. Daardoor worden concrete mechanismen ontwikkeld die sturing naar kringlooplandbouw mogelijk moeten maken en er ontstaan nieuwe verdienmodellen voor kringloopboeren.Stimulerings- of risicofondsGeld is nodig voor een stimulerings- of risicofonds om ontwikkeling of omschakeling naar kringlooplandbouw mogelijk te maken en voor het verder ontwikkelen en beter ontsluiten van alle kennis rondom kringlooplandbouw. Die kennis moet zowel naar beleidsmakers als boeren gaan. Via een serie bijeenkomsten gericht op rijksambtenaren kan een integraal N-, P- C- en voedselbeleid vorm en inhoud gegeven worden, gebaseerd op maatschappelijke doelen. Richting boeren en agribusiness moet vooral info stromen over succesvol samenwerken van akkerbouwers met melkveehouders, het maken van betere mest, duurzaam bodembeheer, gezondere koeien, gezonder voedsel, enzovoort. AOC’s en HBO-opleidingen kunnen trainings- en onderwijsprogramma’s optuigen voor de brede praktijk. De minister kan van mij een lijst krijgen met echte kringloopboeren, voldoende divers en verspreid over Nederland. Ik raad haar vooral aan om samen met hen zo’n beleid in te vullen.