‘Stikstofgebruik kan veel efficiënter’

Wageningen – Zonder kunstmest was het niet mogelijk een groot deel van de sterk gegroeide wereldbevolking behoorlijk te voeden. Maar er is ook een keerzijde aan stikstof: de grote milieubelasting en daarmee schade aan de volksgezondheid en de invloed op het klimaat.Dit zegt Wim de Vries, de nieuwe buitengewoon hoogleraar Integrale stikstofeffectmodellering aan Wageningen University, onderdeel van Wageningen UR.

Volgens de Vries is kunstmest – sinds de introductie ervan in 1909 – een zegen geweest omdat het heeft geleid tot drie tot zes maal hogere gewasopbrengsten waardoor nu de helft van de wereldbevolking voldoende kan eten. Maar deze zegen heeft ook een grote keerzijde, volgens De Vries. Van de geproduceerde stikstof komt maar twintig procent terecht in een vegetarische maaltijd en in geval van vlees is dat minder dan tien procent. De rest komt op een of andere wijze in het milieu en dat is schadelijk, voor de volksgezondheid, de natuur en het klimaat.

De omvang van het stikstofprobleem vraagt dringend om een wereldwijde aanpak gericht op efficiënter stikstofgebruik, stelt De Vries. Doel daarvan is tegelijkertijd de voedselproductie te verhogen en de milieubelasting te verminderen. Overmatig kunstmestgebruik moet worden beperkt en we kunnen denken aan precisiebemesting en het ontwikkelen van meer stikstofefficiënte gewassen. Stikstof kan ook worden hergebruikt, bijvoorbeeld door afval uit toiletten te recyclen. Ook zijn er al technieken beschikbaar die schadelijke stikstofverbindingen kunnen omzetten in onschadelijk luchtstikstof.

De aandacht voor oplossingen door geïntegreerd stikstofbeheer is echter nog beperkt meent De Vries. Hij pleit daarom voor een internationaal stikstof-innovatietraject, gericht op maatregelen om de voedselproductie te verbeteren, gelijktijdig met het verbeteren van de bodemvruchtbaarheid, bescherming van de kwaliteit van lucht en water en bestrijding van de klimaatverandering.