‘Stikstof en PFAS? Blijf kalm’

Oriënteer je op de kansen die het komende stikstofbeleid gaat bieden.Nederland is in rep en roer over stikstof en PFAS. Getergde boeren en bouwers trekken met hun zware materieel naar het Malieveld en domineren wekenlang het nieuws en de praatprogramma’s. De servers van de agrarische nieuwssites en internetfora branden bijna door, want iedereen in de sector hunkert naar de berichten hierover. Het interview met boerenstakingsleider Arjan Schuiling op Boerderij.nl werd in 12 uur tijd ruim 16.000 keer bekeken.Streep door heel wat vergunningenDe aanleiding is dat door flink wat vergunningen een streep is gehaald. De vergunningverlening ligt even stil in afwachting op nieuwe wetgeving. Het is echter niet de eerste keer dat zo’n standstill optreedt. Hetzelfde gebeurde al in 1993 nadat de Raad van State (RvS) de hinderwetvergunning van enkele veehouders in Ambt Delden vernietigde. Hun bedrijfsaanpassing leidde namelijk tot een toename van de stikstofdepositie op een natuurgebied dat deel uitmaakte van de Ecologische Hoofdstructuur. Vervang dat door Natura 2000, het zijn trouwens dezelfde gebieden, en het klinkt ineens heel erg bekend.Ook in 1993 boerenprotest door uitspraak Raad van StateDe uitspraak van de RvS leidde ook in 1993 tot boerenprotest. Het schrikbeeld was dat veel boeren uitbreidingen zouden moeten terugdraaien en de veestapel zou moeten inkrimpen. Hetzelfde zingt nu rond. Gert-Jan OplaatDestijds werd het protest getrokken door pluimveehouder en later politicus Gert-Jan Oplaat. Hij streefde naar een generaal pardon, maar dat kwam niet. De provincies maakten handel in rechten mogelijk en de emissiearme stallen boden kansen voor legalisering en uitbreiding. Desondanks bleef het continu rommelen rond de stikstofuitstoot in de vergunningen. Geen enkel systeem bleek RvS-bestendig._{Lees verder onder de foto.}Je kunt bij nieuwe, strengere milieuregels boos worden en je energie stoppen in daartegen vechten. Maar de blijvers bewaren hun kalmte en kijken daarnaast ook hoe ze, bijvoorbeeld door te investeren, ondanks die regels door kunnen gaan, schrijft chef-redactie Robert Bodde van Boerderij. - Foto: Bert JansenVechten tegen doemscenario’s en bedreigingenDe manier waarop veehouders omgaan met al deze doemscenario’s en bedreigingen, is herkenbaar. Je ziet keer op keer dezelfde reacties. De meest principiëlen zeggen: “Ik geloof niet in de zure regen, het mestoverschot, het stikstofprobleem. Er is geen wetenschappelijke bewijs geleverd voor de schadelijkheid van deze zaken. Het beleid is gebaseerd op drijfzand.” Daarom gaan ze vechten tegen het beleid. In de tussentijd staat je bedrijf stil en ben je gezien als boerEn inderdaad, uiteindelijk krijgt deze groep wel gelijk. De problemen liggen inderdaad anders dan destijds is aangenomen. Maar voordat dat besef is doorgedrongen, ben je wel 20 jaar verder. In de tussentijd staat je bedrijf stil en ben je gezien als boer. De andere strategie is inspelen op beleid; [...] wie slikte en investeerde, kon ontwikkelen en is veelal nog boerDe andere strategie is inspelen op beleid. Velen doen dat. Kijk naar veehouders dicht bij natuurgebieden of de bebouwde kom. Wie slikte en een ton of meer investeerde in een luchtwasser of een ander emissiearm systeem, kon zijn bedrijf ontwikkelen en is veelal nog boer. De les? Ga niet mee in de stikstofhype, maar blijf kalm, oriënteer je op beleid dat komen gaat en zoek de ontsnappingswegenDe les? Ga niet mee in de hype van stikstof. Blijf kalm, oriënteer je op het beleid dat komen gaat. Zie waar de ontsnappingswegen zijn, of mooier omschreven: de paden naar groei. Ongetwijfeld verhogen die de kostprijs. Maar dat is beter dan stilstand. En je hierover opwinden? Dat heeft geen nut. Zo gaan die dingen, dat win je niet.