Volgens de meest recente stikstofrapporten gaan de maatregelen om natuur te beschermen niet ver genoeg. - Foto: Mark Pasveer BoerenlevenAchtergrond

Stikstof: ‘Alle boeren weg, dat slaat nergens op’

De conclusies in de nieuwste stikstofrapporten zijn zo extreem dat boeren ze amper serieus nemen.

Belachelijk. Onzin. Niet serieus te nemen. Dat zijn enkele reacties op de vraag wat de recente stikstofrapporten van onder meer het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) bij boeren teweegbrengen. Het PBL schreef bijvoorbeeld dat het stikstofprobleem op sommige plekken zó ernstig is dat daar helemaal geen landbouw meer mogelijk is. Drie provincies werden specifiek genoemd: Gelderland, Overijssel en Brabant. Zelfs biologische bedrijven zouden daar moeten verdwijnen om de natuur te laten herstellen.

‘Die onderzoeker zei dat ammoniak niet te meten is. Ik zei: pardon?’

Christ Verschuren is melkveehouder in het Brabantse Rijsbergen en hij reageert gelaten. “Het zal allemaal wel.” Hij is nu 62 en hij loopt al heel wat jaren mee. In zijn carrière werkte hij meermaals mee aan onderzoeken en projecten waarbij onder andere onderzoekers van de WUR op zijn bedrijf metingen kwamen verrichten. “Maar ze keken nooit naar de ammoniakuitstoot. Daar was ik wel benieuwd naar, stel dat het te veel zou zijn, dan was ik bereid te investeren om het aan te pakken. Maar wat bleek? Die onderzoeker zei dat ammoniak niet te meten is. Ik zei: pardon? We worden als boeren afgerekend op iets wat niet te meten is? Ja, dat klopte. In dichte stallen kon het wel, maar voor open stallen en weidegang kon je niet nauwkeurig meten. Ik vond het zó bizar. Sindsdien kan ik al dat beleid niet serieus meer nemen.”

Sowieso verbaast het hem dat de mensen die iets van de landbouw willen, er zelf zo weinig kennis van hebben. “Echt, die onderzoekers hebben dan wel gestudeerd, maar ze weten eigenlijk niets. Ze hebben vooral oogkleppen op.”

Lees verder onder foto

Christ Verschuren is melkveehouder in Brabant: 'Het zal allemaal wel.' - Foto: Peter Roek
Christ Verschuren is melkveehouder in Brabant: 'Het zal allemaal wel.' - Foto: Peter Roek

‘Jeugd gaat er makkelijker mee om’

Voor de veehouder is wel duidelijk wat de bedoeling is van ‘de stikstofheisa’: grond. “Er is ruimte nodig voor infrastructuur en woningbouw en daar is grond voor nodig. En wij boeren hebben die grond. Dus daarom moeten we weg.”

Zijn eigen toekomst ziet hij niet zo somber in, hij is 62 en ‘het zal zijn tijd wel duren’. Intussen is hij niet van plan om zijn werkplezier te laten verpesten. “Echt niet.” Maar zijn dochter wil het bedrijf graag voortzetten. Grinnikend: “Ze is bloedfanatiek.” Of zij zich dan misschien wel zorgen maakt over haar toekomst? “Niet echt. De jeugd gaat er wat makkelijker mee om heb ik het idee. Die denken: we redden ons er wel mee.”

‘Biologische past niet zo bij mij’

Dat geldt in geval wel voor Sam Lepoutre uit het Gelderse Batenburg. Hij wil het ouderlijk bedrijf met 120 melkkoeien overnemen en daar veranderen de kritische rapporten van de laatste tijd helemaal niets aan. “Ik leef mee met de boeren die vlakbij natuurgebieden zitten en die daar misschien wel weg moeten, maar voor onszelf zie ik dat niet gebeuren. Ik denk dat al die regels ons niet zo zullen raken. Ik wil in elk geval nog steeds boer worden, dat is het mooiste dat er is. Misschien kan het niet op de manier die ik voor ogen had, ik zal meer aandacht moeten hebben voor duurzaamheid. Biologisch? Nou, dat past niet zo bij mij. Ik werk ook veel bij een oom, die heeft 300 hectare biologische akkerbouw maar dat is echt wel heel veel werk, alleen al om het onkruid de baas te blijven. Dus duurzaam ja, maar ik weet nu nog niet precies hoe.”

Lees verder onder foto

Sam Lepoutre in Batenburg (Gld): 'Ik wil nog steeds boer worden.' - Foto: Koos Groenewold
Sam Lepoutre in Batenburg (Gld): 'Ik wil nog steeds boer worden.' - Foto: Koos Groenewold

Ook de Overijsselse Elly Lammertink heeft plannen om het ouderlijk bedrijf over te nemen en ook zij is redelijk gelaten onder de meest recente stikstofrapporten. “Zeggen dat er in Overijssel geen landbouw meer mogelijk is, dat is zoiets mafs, dat neem je toch niet serieus? Ik zag op social media een poll voorbij komen dat de meeste burgers dat ook helemaal niet willen, dus waar is de politiek nou helemaal mee bezig? Ik vind het raar. Ik snap best dat er wat aan de hand is, en ik realiseer me ook dat we niet door kunnen op de manier zoals mijn ouders het gedaan hebben, maar dit slaat nergens op. Dus nee, ik lig er niet wakker van.”

‘Boeren weg? Ik neem dat niet serieus en ik voel me ook niet aangesproken’

Ook Jop van Toor haalt zijn schouders op. Hij bewandelde een bijzondere weg, in 2018 begon hij als burgerjongen een biologisch varkensbedrijf in het Brabantse Macharen en nu zou hij weg moeten om de natuur de ruimte geven? “Dat gaat wel ver. Ik neem dat niet serieus en ik voel me ook niet aangesproken. Het probleem is dat er steeds meer grond nodig is voor woningbouw, industrie en noem maar op. Daar worden boeren de dupe van. Dat het anders moet, oké, dat begrijp ik, maar om dan maar te zeggen dat boeren allemáál weg moeten, dat slaat nergens op. De overheid en al die onderzoekers gooien alles op één hoop: melkvee, akkerbouw, varkens, biologisch en niet-biologisch. De onderlinge verschillen zijn zo groot, hoe kun je dat nou doen? De mest van mijn varkens is bijvoorbeeld heel anders dan die van reguliere varkens. Toch kan ik dat bij de Gecombineerde opgave niet apart invullen, ik moet het doen met de gehaltes die voor de reguliere houderij zijn vastgesteld. Als dat al zo krom is, wat moet ik dan geloven van al die rapporten die nu verschijnen? Eerlijk, ik heb er nog nooit een gezien waar ik concreet iets mee kan. Er is nooit een rapport dat specifiek gaat over de impact van de biologische landbouw. Dus, op je vraag of ik me er druk om maak zeg ik: nee. Ik ga gewoon door met waar ik mee bezig ben: biologisch varkens houden.”

Lees verder onder foto

Jop van Toor is biologisch varkenshouder: 'Dit gaat ver maar ik lig er niet wakker van.
Jop van Toor is biologisch varkenshouder: 'Dit gaat ver maar ik lig er niet wakker van." - Foto: Henk Riswick

Melk in de put laten lopen

Dat de protesten van afgelopen week ook maar iets gaan veranderen ten gunste van boeren, daar gelooft bijna niemand iets van. Verschuren: “Het is goed om van je te laten horen, daar niet van. Maar wat is er sinds de eerste protesten in 2019 veranderd? Precies niets. Weet je wat meer effect zou hebben? Als we als melkveehouders eens vijf dagen achter elkaar de melk in de put laten lopen. Dat merk je snel in de schappen van de supermarkt hoor. En dan gaat er misschien eens een knop om bij de dames en heren politici, dat wij als boeren echt nodig zijn.”

Lees alles over het stikstofbeleid in dit dossier. En Gezond koeien voeren met minder eiwit: hoe doe je dat? Kijk gratis het webinar hierover terug

Reacties

  1. Alle boeren weg uit Nederland. Nederland is een EU land, dus dan ook alle boeren weg uit de EU. We importeren wel voedsel uit de Sahara en China. Snelste oplossing tegen overbevolking!

  2. albers, daar hebben ze geen fosfaat en stikstof. altans dat moeten ze dan nog bedenken, of uitvinden, om de landbouw te plagen. goed idee.

  3. Wel samen met de Duitsers en Belgen de mek weg laten lopen, anders helpt het niet. Daar zijn ook voldoende ontevreden boeren.

Beheer
WP Admin