'Oldtimers zijn rijdend agrarisch erfgoed'
Oude trekkers zijn meer dan machines uit vervlogen tijden. Ze vertellen het verhaal van de mechanisering van de landbouw en houden dat verleden rijdend in leven.
Een McCormick B450. Foto: Michiel Eberwijn
Je eerste trekker, die blijft bijzonder. Maar je eerste oldtimer, die vergeet je nooit meer. Zo eentje zonder dakje, zonder stuurbekrachtiging en met veel te weinig pk’s om het zware landwerk van nu te doen. Maar deze werkpaarden van vroeger geven een beleving die je nooit meer vergeet. En ze houden een stuk geschiedenis in leven.
Op veel bedrijven waar ik kom, staat wel een oldtimer. Die ene die al jaren niet start, maar toch echt nog gemaakt moet worden, want hij mag ook niet weg. De oldtimer die keurig gepoetst op de mooiste plek in de loods staat, klaar om mee te nemen voor oldtimerritten. Of de oldtimer die op de voergang staat om dagelijks nog het voer mee aan te schuiven. Want hé, zo’n kleine trekker is wel handig in de stal.
Van stoommachine tot werkpaard
Als iets de landbouw heeft veranderd, dan is het wel de uitvinding van de trekker. Eigenlijk was het geen afzonderlijke uitvinding, maar een opeenvolging van ontwikkelingen. Het begon eind negentiende eeuw met een soort logge, nauwelijks te verplaatsen stoommachine en groeide uit tot de mechanische reuzen die we nu kennen.
Daartussenin ligt een boeiend tijdperk waarin de vernieuwingen elkaar in hoog tempo opvolgden. Stalen wielen werden luchtbanden, gloeikoppen werden dieselmotoren, trekstang en disselpen werden vervangen door een driepuntshef en de aftakas maakte het mogelijk om werktuigen met de trekker aan te drijven. Het kon niet op.
Werk dat eerst een week kostte, kon met de trekker in een dag. Dat zorgde, samen met de politieke sturing, voor schaalvergroting in de landbouw. De trekkers van toen zijn allang ingehaald door nieuwe modellen en technieken, maar verdwenen zijn ze zeker niet.
Samen hooien verbindt
Tegenwoordig wint de oldtimertrekker zelfs aan populariteit bij jongeren. Een mooi voorbeeld is het samen hooien. Het blijft een prachtige gezamenlijke bezigheid die verbindt. Even weg van het snelle werk, maar rustig en met aandacht balen persen. Liefst met zo’n mooie oldtimer ervoor, met een parasol erop tegen de hitte.
En daarna samen alles op de kar stapelen, met uiteraard een koud biertje als beloning. Het verbaast me altijd weer hoeveel oude trekkers er met deze hitte en droogte overal uit de schuur komen om te hooien. Of ergens in een weiland staan om de haspel draaiende te houden.
Tastbaar agrarisch erfgoed
Oldtimers zijn niet zomaar oude trekkers. Ze nemen een hele landbouwgeschiedenis met zich mee. De oldtimertrekker is een stuk tastbaar agrarisch erfgoed. Iets om te koesteren.
Zomerserie over oldtimers
Dit artikel maakt deel uit van een zomerserie van Boerderij over oldtimers. Lees ook de andere verhalen over klassieke trekkers, hun eigenaren en de techniek van vroeger.
