In tien jaar bijna 52.000 hectare minder cultuurgrond
Nederland telde in 2025 bijna 52.000 hectare minder cultuurgrond dan tien jaar eerder. Gemiddeld komt dat neer op bijna 5.200 hectare per jaar. Vooral het areaal grasland en groenvoedergewassen nam af, terwijl meer grond als akkerbouwgrond werd geregistreerd.
Nederlands landbouwgebied met grasland en akkerbouw. Het areaal cultuurgrond dat bij landbouwbedrijven staat geregistreerd, nam tussen 2015 en 2025 met bijna 52.000 hectare af. Foto: Martijn ter Horst
Het totale areaal cultuurgrond bij Nederlandse landbouwbedrijven daalde van 1.845.750 hectare in 2015 naar 1.793.760 hectare in 2025. Dat is een afname van 51.990 hectare, ofwel 2,8%.
Dat blijkt uit een analyse van Boerderij op basis van definitieve cijfers uit de Landbouwtelling van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Cultuurgrond is grond die blijvend of tijdelijk deel uitmaakt van een landbouwbedrijf en hoofdzakelijk bestemd is voor het voortbrengen van landbouwproducten.
Lees verder onder de afbeelding
Hoe snel neemt het landbouwareaal af?
Nederland telde tussen 2015 en 2025 gemiddeld 5.199 hectare per jaar minder geregistreerde cultuurgrond. Het betreft een rekenkundig gemiddelde over tien jaar. De afname bedroeg niet noodzakelijk ieder afzonderlijk jaar precies 5.199 hectare.
De Landbouwtelling laat niet zien waarom grond niet meer als cultuurgrond bij landbouwbedrijven staat geregistreerd of welke bestemming deze grond heeft gekregen. Op basis van deze cijfers kan daarom niet worden vastgesteld hoeveel grond daadwerkelijk is volgebouwd, natuur is geworden of definitief aan agrarisch gebruik is onttrokken.
Vooral minder gras en voedergewassen
De afname is vooral zichtbaar bij grasland en groenvoedergewassen. Het gezamenlijke areaal daarvan kromp in tien jaar met 92.720 hectare, een daling van 7,5%. Het areaal grasland daalde met 57.580 hectare naar 950.410 hectare. Het areaal groenvoedergewassen nam met 35.140 hectare af tot 197.280 hectare.
Daar staat een groei van het akkerbouwareaal tegenover. Het als akkerbouwgrond geregistreerde areaal nam tussen 2015 en 2025 met 38.860 hectare toe, ofwel 7,7%. Het areaal tuinbouw in de open grond groeide met 1.050 hectare.
De cijfers wijzen daarmee niet alleen op een afname van het totale areaal cultuurgrond, maar ook op een verschuiving binnen het agrarische grondgebruik. De afname van grasland en groenvoedergewassen betekent niet dat al deze hectares uit de landbouw zijn verdwenen. Een deel kan een ander agrarisch gebruik hebben gekregen en in 2025 bijvoorbeeld als akkerbouwgrond zijn geregistreerd.
De veranderingen in de afzonderlijke hoofdcategorieën tellen niet helemaal op tot de afname van het totale areaal cultuurgrond. In het totaal zijn ook enkele kleinere categorieën opgenomen.
Grootste afname in Gelderland
Gelderland telde in absolute zin de grootste afname van het areaal cultuurgrond. Het geregistreerde areaal daalde daar in tien jaar met 11.866 hectare. Noord-Brabant volgt met een afname van 11.755 hectare. In Zuid-Holland kromp het areaal met 11.084 hectare.
Relatief was de daling in Zuid-Holland het grootst. De provincie telde in 2025 8,7% minder cultuurgrond dan in 2015. In Gelderland bedroeg de afname 5,1% en in Noord-Brabant 4,8%.
Ook in Noord-Holland en Groningen nam het geregistreerde areaal cultuurgrond met meer dan 4.000 hectare af.
Utrecht opvallende uitzondering
Utrecht is de enige provincie waar het geregistreerde areaal cultuurgrond duidelijk toenam. De stijging bedroeg 5.872 hectare, ofwel 9,1%.
Dat betekent niet automatisch dat er in Utrecht fysiek zoveel landbouwgrond bij is gekomen. Het CBS rekent cultuurgrond regionaal toe op basis van het adres van de hoofdvestiging van het landbouwbedrijf. Percelen kunnen daardoor worden meegeteld in een andere provincie dan waar ze daadwerkelijk liggen.
Verplaatsingen van hoofdvestigingen en veranderingen in bedrijfsregistraties kunnen de provinciale uitkomsten daardoor beïnvloeden. Die beperking geldt niet voor het landelijke totaal: een verschuiving tussen provincies verandert de totale hoeveelheid geregistreerde cultuurgrond in Nederland niet.
Niet bekend waar grond naartoe ging
De Landbouwtelling laat niet zien welke bestemming de 51.990 hectare heeft gekregen die in 2025 niet meer als cultuurgrond bij landbouwbedrijven stond geregistreerd.
Op basis van deze cijfers kan niet worden bepaald hoeveel grond is gebruikt voor woningbouw, bedrijventerreinen, infrastructuur, natuur, recreatie of energieprojecten. Daarvoor zijn gegevens over het feitelijke bodemgebruik nodig.
De CBS-statistiek over bodemgebruik werkt met een andere definitie dan de Landbouwtelling. De Landbouwtelling registreert de grond die landbouwbedrijven gebruiken. De statistiek bodemgebruik brengt de feitelijke functie van de Nederlandse bodem in kaart, zoals agrarisch terrein, bebouwing, verkeer, recreatie, natuur en water.
De analyse toont daarmee aan dat Nederlandse landbouwbedrijven in 2025 bijna 52.000 hectare minder cultuurgrond registreerden dan in 2015. Waar deze grond precies is gebleven, kan op basis van de Landbouwtelling niet worden vastgesteld.
Lees meer over agrarisch vastgoed
Boerderij publiceert regelmatig over ontwikkelingen op de markt voor agrarisch vastgoed.
Lees het laatste nieuws over agrarisch vastgoed
Bekijk de actuele grondprijzen in jouw regio
