Stal met volop ruimte voor zeug én biggen

Denkavit heeft een jaar ervaring in zijn onderzoeksstal. Er is gekozen voor vrijloopkraamhokken. De investering per kraamhok is ongeveer € 4.800.In de nieuwe onderzoeksstal van diervoederbedrijf Denkavit spelen de factoren ruimte, licht en overzicht een belangrijke rol. Het eerste en laatste begrip blijkt uit de stalinrichting. De drachtige zeugen lopen in één dynamische groep met slechts 80 centimeter hoge afscheidingswanden. Er is één hogere afscheiding. Deze is bedoeld om de groep te kunnen splitsen. Dit geeft een heel open, ruimtelijke stal.
Artikel gaat verder onder de foto‘s.Naam: Arnold Groot Wassink (47). Plaats: Voorthuizen (Gld.). Funcie: bedrijfsleider Pig Farm, het onderzoeksbedrijf van Denkavit. Onderaan dit artikel meer informatie over het bedrijf. - Foto's: Fotostudio Ton KastermansVrijloophokkenIn de kraamstal is gekozen voor vrijloophokken. De kraamhokken zijn 3,30 meter lang en 2,40 meter breed. Een zee aan ruimte dus voor de zeugen met hun biggen. Licht komt via de lichtstraat in de zijgevel binnen. De tl-balken zorgen voor de rest. Op deze zonnige dag tijdens het bezoek is de zonwering voor de lichtstraat gesloten. Dat is overigens vaak het geval. Het bedrijf ontvangt met grote regelmaat klanten en andere geïnteresseerden. Zij hebben vanaf de bezoekersgang veel beter zicht op de varkens als het doek gesloten is.De kraamhokken zijn van Coppens constructie en stalinrichting. Met het Nutrix-brijvoersysteem voor zogende biggen stijgen de kosten € 90 per hok.Geen stereotiep gedragDe stal is eind september exact een jaar in gebruik. Een flink deel van de zeugen komt uit het voormalige onderzoeksbedrijf van Denkavit. Desondanks wekken ze de indruk altijd al hun biggen te zogen in een vrijloopkraamhok. Ze liggen er relaxt bij en tonen geen stereotiep gedrag. De zeugen liggen allemaal anders. De ene ligt met haar rug tegen de wand. Een andere ligt weer midden in het hok en een derde overdwars. Hoe ze ook liggen, de biggen hebben alle ruimte aan de uier.De zeugen worden tot vier dagen na werpen opgesloten. Dit gaat eenvoudig door een wand van het kraamhok te verschuiven over een geleider.Uitval nu 12 á 13%Zodra de eerste big ter wereld komt, wordt de desbetreffende zeug gefixeerd. Tot en met dag drie na werpen zitten de zeugen allemaal gefixeerd. Reden is dat de drang naar de uier van de pasgeboren biggen groot is. Dat leidt tot meer doodliggers als de zeug los loopt. De uitval tot spenen op 28 dagen is nu 12 á 13%. Dat percentage is gelijk aan de oude proefstal waar Denkavit in werkte.DierenwelzijnDe keuze voor vrijloopkraamhokken heeft meerdere redenen. Vanuit de maatschappij en markt klinkt de roep om meer dierenwelzijn. Denkavit speelt daarop in en wil klanten kunnen bijstaan als zij deze huisvestingsvorm overwegen. Het is een zicht- en onderzoeksbedrijf dat wekelijks veel mensen ontvangt. “We willen daarom een positief beeld van de varkenssector neerzetten”, is de uitleg van Kees van Ramshorst, verkoopmanager biggenvoeders van Denkavit.Het biggennest zit naast de voertrog van de zeug. Een sensogestuurde lamp houdt te biggen warm.Microklimaat voor biggenAan de zijkant, naast de kop van de zeug, zitten de verwarmde biggennesten. Er wordt gewerkt met sensorgestuurde warmtelampen. De nesttemperatuur begint op 34 graden en wordt in tien dagen afgebouwd naar 25 graden. Het streven is een staltemperatuur van 19 graden; dit is voor de zeugen het meest comfortabel. In de zomer wordt het echt warmer dan 19 graden. Daarom wordt voor komende zomer geïnvesteerd in koeling.9 kilo mengvoer per etmaalDe zeugen in de vrijloophokken nemen tot 9 kilo mengvoer per etmaal op, mits het dus niet warm is. De eerste week in de lactatie wordt gewerkt met twee voerblokken. Daarna zijn dat er drie, waarbij de laatste om 21.30 uur start. De voerverdeling per blok is respectievelijk 40-30-30%.De ontvangstruimte van het onderzoeksbedrijf. De ruimte biedt zicht op de kraamafdelingen.MestdoorlaatMet de mestdoorlaat van de roosters zit het goed. Deze zijn schoon. Tegelijk biedt het kunststofrooster voldoende grip voor de zeugen, is de ervaring van bedrijfsleider Arnold Groot Wassink. Van been- of klauwproblemen is nauwelijks sprake, verklaart hij.Het aantal levend geboren biggen is gestegen tot ruim boven de vijftienGroot Wassink vertelt dat de laatste maanden de resultaten sterk verbeteren. Een jaar na de ingebruikname zijn mens en dier blijkbaar gewend aan de nieuwe stal. Het aantal levend geboren biggen is gestegen tot ruim boven de vijftien. De toomgewichten bij spenen zitten al langer boven de 100 kilo. Denkavit weegt de zeugen voor deze de kraamstal in gaan en na spenen. Dit resulteert in uniforme, productieve zeugen. Groot Wassink vermoedt dat het wegen en voeren naar behoefte de productie ten goede komt. Ook is hij van mening dat er een sterke link is tussen de toomgewichten en bigvitaliteit. Diarree komt amper voor bij de biggen.De drachtstal. De zeugen krijgen op maat voer met voerstations. De scheidingswanden zijn laag.Biggen bijvoerenHet bijvoeren van zogende biggen heeft vanzelfsprekend veel aandacht op het proefbedrijf. Biggenvoeding is een kernactiviteit van Denkavit. In de ene kraamafdeling wordt gevoerd met een cupsys-teem. In de andere afdeling is gekozen voor een sensorgestuurde brijvoerinstallatie om de biggen melkvervanger en prestarter te verstrekken. Het cupsys-teem is alleen geschikt om melkvervanger te voeren. Nog een voordeel van de automaat is dat de voergift te sturen is. Een automaat betekent niet dat biggen bijvoeren geen tijd vraagt. De versheid en smakelijkheid van het voer vragen dagelijks aandacht. De kunst is biggen te verleiden te vreten, betoogt Groot Wassink.De biggen hebben alle ruimte om het uier te bereiken en heerlijk te drinken.Voldoende vreetruimteVreetruimte is er in elk geval te over. In het kraamhok van 8 vierkante meter is min of meer sprake van een hok in een hok, betoogt Van Ramshorst. Men vindt het bij Denkavit belangrijk dat biggen de ruimte hebben om ongestoord te vreten. De zeug begeeft zich in het centrum van het hok. De ruimte om haar heen is het domein van de biggen.Bedrijf: Pig Farm, onderzoeksbedrijf van Denkavit. Het bedrijf telt 260 Topigs 20-zeugen x PIC 408-eindbeer. Men schakelt over op de TN70-zeug x Tempo-eindbeer. Het bedrijf koopt gelten die zes weken in quarantaine blijven. Telkens krijgt men een groep gelten, die bestaat uit vier leeftijden. Gewerkt wordt met een driewekensysteem en gespeend op 28 dagen. Er zijn twee kraamafdelingen met elk 36 hokken. De zeugen liggen in een stabiele groep. De warmte van de zeugenstal wordt gebruikt in de biggenstal. Voor proeven zijn er 24 verteringshokken waar twee biggen in zitten.