‘Soja op de bon’

Saldo bepaalt slagingskans eiwitstrategie.Veldbonen en aardappelen vormen over een aantal jaren de basis voor de eiwitten in het mengvoer van koeien, varkens en kippen in Nederland. Deze twee gewassen zijn volgens onderzoek het meest kansrijk als vervangers voor de grote stroom aan soja. Daarnaast komen ook insecten, zeewier, schimmels en algen in het voer. Bovendien wordt een bijdrage verwacht van de herintroductie van diermeel en keukenafval als veevoer. Kortom de komende jaren zal er heel veel veranderen in de veevoerproductie.Minder afhankelijk van import sojaEind vorig jaar presenteerde het ministerie van Landbouw de Nationale Eiwitstrategie. Dit rapport vormt de aanzet om tegemoet te komen aan de oproep van de Europese Commissie om minder afhankelijk te worden van de import van soja. Doel is om in vijf tot tien jaar de zelfvoorzieningsgraad van nieuwe en plantaardige eiwitten te vergroten. Dit jaar gaat het ministerie van Landbouw onderzoeken wat de beste mogelijkheden zijn voor een Greendeal eiwitrijke vlinderbloemigen in Nederland. Daarbij wordt gemikt op 100.000 hectare eiwitrijke vlinderbloemige gewassen in 2030. Uitgaande van een bouwplanrotatie van 1:6 is berekend dat er op akkerbouwbedrijven ruimte is voor 100.000 tot 125.000 hectare vlinderbloemigen. Daarnaast kunnen ook melkveehouders deze gewassen gaan telen. Grootste uitdaging vormt, als zo vaak, het verdienmodel. Want hoe moet je concurreren tegen goedkope soja-import die zeer efficiënt kan worden gebruikt als eiwitbron in veevoer?Steun van BrusselEen areaal van 100.000 hectare in een periode van 10 jaar is dan ook zeer ambitieus. Financiële steun vanuit Brussel (al dan niet gekoppeld aan de productie) in combinatie met strengere eisen aan importgrondstoffen en sterkere gewassen met hogere opbrengsten zijn dan ook onontbeerlijk. De vraag blijft of dat genoeg zal zijn om de teelt van vlinderbloemigen zo groot van de grond te krijgen.In dat kader heeft de teloorgang van de Green Deal Soja een aantal zaken heel duidelijk gemaakt. Ambitieuze plannen om eiwitgewassen in Nederland te gaan telen, zijn ondanks hele goede wil moeilijk te realiseren. In 2016 werd op initiatief van Agrifirm samen met de overheid de Green Deal Soja beklonken. Binnen enkele jaren zou het areaal Nedersoja worden uitgebreid naar 10.000 hectare. Dat getal was niet zo maar uit de lucht gegrepen; een dergelijk areaal werd nodig geacht om verwerkingscapaciteit te bouwen. Opbrengsten te laag voor rendabele teeltDe start was veelbelovend, maar de praktijk blijkt als zo vaak weerbarstig. Het klimaat werkt niet mee waardoor de kwaliteit onvoldoende kan worden gewaarborgd. En ook de opbrengsten blijven te laag om een rendabele teelt te realiseren. Dat laatste zal ook de drempel zijn voor nieuwe initiatieven om de eiwitteelt te vergroten. Een goed saldo is dan ook de belangrijkste voorwaarde om de Nationale Eiwitstrategie te laten slagen.