‘Snelle groeier is niet de norm’

Voorzitter Hans Huijbers van ZLTO vindt dat snelle groeiers in de melkveehouderij soms worden weggezet als viezeriken. Het gaat hier juist om toekomstgerichte boeren, meent hij.Voorzitter Hans Huijbers van ZLTO blikt terug op een veelbewogen jaar. In een interview gaat de melkveehouder uit Wintelre (N.-Br.) in op het fosfaatreductieplan, de veranderende belangenbehartiging, de toekomst van het vleesconcern Vion en het sluitend krijgen van een ZLTO-begroting die traditioneel sterk leunt op de weggevallen Vion-dividenden.Hans Huijbers, voorzitter ZLTO. Foto: Bert JansenHoe verkoopt u het fosfaatplan aan boeren die voldoende grond hebben en de laatste jaren niet gegroeid zijn?“Ik verkoop niets, want er wordt niets betaald; althans niet aan mij. Bij een bijeenkomst in Etten-Leur stelde een boer precies deze vraag en ik hoorde de verontwaardiging in zijn stem. Waarom moet ik nou inleveren? Toen heb ik hem gevraagd of zijn koeien ook bijdragen aan de mestproductie van 82 miljoen kilo. Het antwoord was natuurlijk ja. Ik vroeg boeren of, toen ze de eerste ligboxenstal neerzetten, hier meer of minder koeien inpasten dan in de vorige. De meeste stallen in Nederland zijn wel 40 jaar oud, ze zijn aan vervanging toe en dat gebeurt dus ook. Dat landde volgens mij wel in de zaal.”Groeien is natuurlijk?“Ik heb er wel moeite mee dat groeiers worden neergezet als een apart soort boeren. Om te beginnen zit het gros van de groei de laatste jaren bij bedrijven die een beetje gegroeid zijn. Natuurlijk trekken de hele snelle groeiers eerder de aandacht, maar ze zijn niet de norm. Daar komt bij dat bedrijven die groter en moderner zijn een beter opvolgpotentieel hebben. Je bent als groeier niet per se een slechte boer maar juist toekomstgericht. Ik kan daar emotioneel van worden, echt boos, van het wegzetten van groeiers als viezeriken.”‘De sector als geheel vervuilt en betaalt’Maar toch: het principe van de vervuiler betaalt, vind je niet terug in de fosfaatplannen.“Koeien schijten stront, allemaal. De sector als geheel vervuilt en betaalt. Is het dan wel eerlijk als we de last helemaal neerleggen bij bedrijven die gegroeid zijn? Zodat zij opeens heel veel moeten inleveren? We moeten als sector wel een sector blijven, en geen groepjes melkveehouders zijn. Ik ben er trots op dat we als sector samen met de zuivel en de veevoersector uiteindelijk tot een plan zijn gekomen dat ook nog ruimte biedt aan ondernemerschap.”De fosfaatplannen zullen een groter slachtaanbod en dus tijdelijk lagere prijzen veroorzaken. Foto: Mark PasveerLinksom of rechtsom zijn de fosfaatplannen wel een hard gelag voor vleesveehouders.“Ja, ik kan me voorstellen dat ze zeggen: dit klopt niet. Het antwoord is gewoon ja. Maar ik zie ook dat er twee groepen zijn in de sector. Als je kijkt naar de leeftijdsopbouw van het zoogdierenbestand, dan is er een grote groep met extensieve begrazing met veel hectares of extensieve begrazing met enkele dieren. Voor hen kan het interessant zijn die mogelijk € 1.000 die een recht waard wordt, te verzilveren.”De prijs van slachtkoeien zal kelderen.“Jawel, maar vleesveehouders bedienen natuurlijk wel een andere markt. Vleesveehouders leveren speciale runderrassen voor topkwaliteit rundvlees en melkveehouders oneerbiedig gezegd de worstkoeien. De fosfaatplannen zullen een groter slachtaanbod en dus tijdelijk lagere prijzen veroorzaken, maar de melkveehouders hebben de meeste pijn hiervan. En de slachtpremie is voor melkveehouders dan weer niet de grootste inkomstenbron.”‘Nee, er was geen opstand binnen ZLTO, maar wel gedoe’Klopt het dat vanwege de fosfaatdiscussie binnen ZLTO een opstand moest worden onderdrukt?“Nee, er was geen opstand, maar wel gedoe. Of gedoe... er waren wel veel kritische vragen van leden en dat is goed. Een belangrijk debat moet altijd scherp gevoerd worden; gezonde druk levert een beter resultaat op dan wanneer niemand zijn mening inbrengt. ZLTO heeft er met succes voor gestreden dat het geen plan werd waarbinnen alleen het grondgebonden bedrijf telt. Dat kan gewoon niet als je bedenkt dat 60% van de melkveebedrijven in meerdere of mindere mate ruwvoer bijkoopt.”Zijn er nog losse eindjes?“Het belangrijkste is dat iedereen, en dus ook staatssecretaris Van Dam, begrijpt dat de plannen niet vrijblijvend zijn. De melkveehouderij levert, de zuivelindustrie levert, de veevoersector levert. Maar levert de overheid ook? Van Dam moet zich echt hard gaan maken voor de derogatie in Brussel, maar ook kijken naar andere maatregelen die kunnen bijdragen aan de vermindering van fosfaat. Kijk als overheid bijvoorbeeld eens naar de stakingswinstvrijstelling. Die kun je verhogen tot € 50.000, of verruimen in combinatie met de noodzakelijke asbestsanering.”Je mag als veehouder maximaal het aantal grootvee-eenheden van 2 juli 2015 aanhouden, minimaal 4%. Als je relatief veel jongvee hebt, kun je het jongvee afvoeren en melkkoeien aanvoeren. Ondermijnt dat het doel van het plan niet?“Nee, dat geloof ik niet. Een bepaalde groep bedrijven zal dat overwegen en dat hoort bij de keuzevrijheid die hoort bij ondernemerschap – precies wat we binnen dit plan hebben willen bewaren. Die bedrijven kiezen ervoor dan maar over twee jaar te zien of er nog vaarzen zijn en wat die dan kosten. Ze nemen een risico.”Zijn de varkenshouders straks nog van de partij bij ZLTO?“Zeer nadrukkelijk ja. Hun positie zal vergelijkbaar zijn met de Nederlandse Fruittelers Organisatie, LTO Glaskracht en de KAVB. LTO Varkenshouderij en NVV gaan samen en de nieuwe organisatie ziet meerwaarde in een verbinding met LTO en zal dus ook contributie bijdragen aan LTO.” ‘Boeren zijn niet gek, die weten wel dat niks gratis is’ZLTO is de laatste jaren als organisatie gekrompen, vooral omdat de Vion-dividenden wegvielen. Dat scheelde miljoenen. Vorig jaar zei u dat ZLTO de huidige organisatie alleen in de benen kan houden als er geld binnenkomt uit betaalde diensten. Contributie is niet meer voldoende. Lukt dat?“Ja, onze mensen gaan nu naar de boer of tuinder en zeggen: ik ben van toegevoegde waarde. Dat heeft echt een cultuuromslag gevergd en dat is gelukt. Boeren zijn niet gek, die weten wel dat niks gratis is. En ZLTO blijft een non-profit organisatie, het is geen commercieel bedrijf. We houden de diensten bewust dichtbij het erf, in de makelaardij, het geven van bouw- en milieuadvies en de begeleiding van projecten.”Kantoor van Vion in Boxtel. Het beeld van een bedrijf dat geld nodig heeft om te groeien, klopt niet volgens Huijbers. Foto: Martijn ter HorstMaar concreet: is de begroting sluitend?“Nog niet helemaal, we zetten nog een paar miljoen uit een potje historisch vermogen in. Daarmee kunnen we echt een goed begin maken voor onszelf, maar ook projecten in ons werkgebied lostrekken.”LTO Noord verslikte zich met het voor commissie aan de man brengen van bungalowpark Hof van Saksen.“Met dat soort zaken gaat ZLTO zich niet bezighouden.”Er is veel te doen rond vleesconcern Vion, waarvan ZLTO indirect eigenaar is. Wat zijn uw plannen? Gaan de aandelen in de verkoop?“Laat ik helder zijn: in 2017 loopt de bestaande werkfinanciering af. Er is geen enkel probleem met de herfinanciering en er is geen enkele drang tot desinvestering. Vion heeft een solvabiliteit van 50% en staat alles behalve stil. Het bedrijf heeft de afgelopen twee jaar steeds € 70 miljoen geïnvesteerd. We hebben bijvoorbeeld de grootste, meest moderne runderslachterij in Duitsland gebouwd en gaan bouwen in Leeuwarden. Het beeld van een bedrijf dat geld nodig heeft om te groeien, klopt niet. Gaat het sneller als er meer geld bij komt? Ja, dat wel.”Als herfinanciering geen probleem is en de drang tot desinvestering ontbreekt, vanwaar dan dat persbericht over onderzoek naar financieringsmogelijkheden?“Omdat in het veld vragen werden gesteld. We hebben onszelf de vraag gesteld of we over 10 jaar nog 100% eigenaar willen zijn van Vion. Daar zeg je niet direct ja of nee op en we hebben ABN Amro gevraagd een paar vragen te beantwoorden. Hoe zit de Noordwest-Europese markt er over vijf jaar uit? Wie zou eventueel bereid zijn te investeren in Vion? Ik weet zeker dat 100, zo niet meer, bedrijven in Nederland dergelijke vragen bij een herfinanciering stellen. Het is een eigen leven gaan leiden omdat we door geruchten gedwongen werden een weinig concreet persbericht uit te geven.”Het zou wat zijn als de familie Van Drie in Vion stapt. Een prachtig verhaal.“Tientallen partijen is gevraagd of er eventueel interesse is. Ik vind het opvallend dat het direct allerlei reacties oproept als over Vion iets te melden valt, of journalisten denken dat er iets over te melden valt. Iedereen vindt er wat van. Het is mooi om te zien dat zoveel mensen zich betrokken voelen bij het bedrijf.”