‘Snel crisisteam vormen’

Zelden een slechter geregisseerde ramp gezien als deze met de eiercrisis. Het leek alsof iedereen de kluts kwijt was.De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) voorop. Ze wisten al op 19 juni dat er wat aan de hand was. Dat hielden ze onder de pet. Met als gevolg dat tussen die datum en het moment dat ze actie ondernamen meerdere bedrijven nog gebruik maakten van ChickFriend. Helemaal te goeder trouw, de pluimveehouders. Nog bonter maakten ze het daarna. Onvolledige berichtgeving, soms ook nog tegenstrijdig. Met als gevolg grote onzekerheid onder consumenten. Daaropvolgend weer zenuwachtige supermarkten, die op het laatst de eieren die in de schappen lagen de deur uitdeden en nieuwe voorraden lieten aanrukken.Probleem is ramp gewordenAlles gepaard gaande met veel publiciteit, zodat ook het buitenland gealarmeerd werd. Ook daar de Nederlandse eieren uit de schappen en zo werd de ramp groter en groter. Ondertussen werd het werkelijke gevaar van het gebruik van eieren met een beetje friponil steeds duidelijker: alleen gevaarlijk bij grote hoeveelheden en dan ook nog langdurig achter elkaar.Over de echte daders, ChickFriend kunnen we kort zijn: fraudeurs van de ergste soort. Ook over de NVWA hoeven we niet veel woorden vuil te maken. Door hun wijze van opereren en de foute en steeds wisselende uitspraken is een probleem een ramp geworden. Dat kun je hun terecht kwalijk nemen.Overheidshulp gerechtvaardigdDat rechtvaardigt ook overheidshulp voor de getroffen boeren. Eerst wimpelde staatssecretaris Martijn van Dam het af – zijn bureau had hij waarschijnlijk al opgeruimd – maar kwam daar later min op meer op terug. Terecht. Want als een aan de overheid gelieerde instantie als de NVWA zo blundert, dat ben je als overheid medeverantwoordelijk. Hoewel ik normaliter vind dat je een ondernemersrisico niet kunt afwentelen op de gemeenschap, is dit duidelijk anders. De vervuiler betaalt en dat was deze keer ook de NVWA. Daar kan de minister niet onderuit.Vertrouwen consument behoudenDan de hand in eigen boezem. Wat hebben we er als sector een potje van gemaakt. Allemaal woordvoerders. Van LTO tot getroffen boeren, van sectorvakbonden tot afgestofte bestuurders. Chaos. Waarbij opgemerkt moet worden dat Hennie de Haan van de Vakbond Pluimveehouderij het er het best vanaf bracht. Niet ontkennend, maar argumenten in de discussie brengend. Beter dan anderen, die het probleem probeerden te minimaliseren. En oplossingen aandroegen om maar onder de gevolgen voor de boer uit te komen.Woordvoerders van de pluimveesector bespreken de fipronil-problematiek met de NVWA. - Foto: ANPFout. De supermarkten gaven later het voorbeeld. Alle eieren de winkel uit en nieuwe voorraad. Om het vertrouwen van de consument te behouden. Daar hebben de pluimveehouders te weinig aan gedacht.Crisisprotocol nodigDuidelijk is dat met de meeste spoed door de landbouworganisaties een crisisprotocol wordt opgesteld. Niet meer voor nu, maar voor de volgende ramp. Met afspraken over één woordvoerder en over wat er wordt medegedeeld. En vooral de getroffen boeren vragen zich stil te houden. Vanuit de emoties komen geen goede oplossingen. Alleen het probleem wordt groter. En de media smullen. Wat is er smakelijker dan een huilende boerin?