Smart farming met intelligente spuit voor varkens

Ze schieten als paddenstoelen uit de grond, intelligente spuiten waarmee varkens behandeld en gevaccineerd worden en waarbij data worden vastgelegd.Digitaal kunnen vastleggen van behandelingen en vaccinaties bij varkens met een slimme spuit is een toenemende trend. Er zijn diverse behandelapparaten op de markt die vloeistof, vaccins of andere medicijnen zoals antibiotica, op maat kunnen toedienen en ook vastleggen. Boerderij heeft vier apparaten op een rij gezet (zie onderaan dit artikel). Het zijn vooral farmaceuten die deze apparaten aanbieden in combinatie met het gebruik van de eigen vaccins, met uitzondering van de Duitse leverancier Henke Sass Wolf. DierenwelzijnDe nadruk van de slimme spuit ligt nu nog vooral op gezondheids- en welzijnsvoordeel voor de dieren. Daarnaast de datavastlegging. Op de slimme spuit is eenvoudig af te lezen hoeveel dieren er zijn behandeld en is er een controle op de hoeveelheid vaccin. Vastleggen van het behandel- en vaccinatieproces van een groep dieren of een individueel dier is wel een van de trends in Smart farming, maar in de praktijk wordt hier nog maar mondjesmaat mee gewerkt. De techniek van intelligente spuiten gaat wel razendsnel. Een verplichting vanuit de overheid of vanuit een keten zal deze digitale vastlegging kunnen versnellen. Data vastleggen“Hoe slimmer een apparaat is, hoe meer data er te koppelen zijn en te analyseren”, aldus Marc Cox van AgriSyst. Een digitale spuit is volgens Cox pas aantrekkelijk als deze intelligent is en dus veel data vastlegt. Een varkenshouder is echter beperkt in tijd en middelen en heeft behoefte aan een geïntegreerde oplossing. Van de huidige behandelapparaten, die werken als een single solution, is een groot nadeel dat het een extra inspanning vergt om de data te koppelen aan andere databronnen. Wat ook een extra investering qua tijd en geld betekent. “De werking van een vaccin kunnen toetsen is uiteindelijk wel het doel voor de varkenshouder.” Henke Sass WolfFarmaceuten als Hipra en Ceva kiezen ervoor om zelf een digitale intelligente spuit te ontwikkelen. Ceva gaat de SmartVac, die intramusculair met naald vaccineert, eerst verder ontwikkelen om het apparaat ook geschikt te maken voor de Nederlandse markt. Niet alle farmaceuten kiezen voor zelf ontwikkelen van een intelligente spuit omdat ze de capaciteit niet hebben of zelf niet de kennis in huis hebben.Achter een aantal van deze (naaldloze) intelligente vaccinatieapparaten zit de techniek van het Duitse bedrijf Henke Sass Wolf dat leverancier is van medische apparaten. Henke Sass Wolf (HSW) levert ook zelf slimme behandelapparaten, zoals de V-Etic en de naaldloze variant de EPIG. Maar groter is het Duitse bedrijf in de samenwerking met andere bedrijven, integraties en farmaceutische bedrijven. HSW werkt onder andere samen met MSD aan de IDAL en ook farmaceut Boehringer Ingelheim brengt in coproductie met HSW de FreVAX op de Nederlandse markt die opvallend veel op de EPIG lijkt.Naaldloos vaccinerenDe ontwikkeling van intelligente vaccinatieapparaten gaat samen op met de ontwikkeling van naaldloos vaccineren. Een traditionele behandeling met een spuit wordt in de spieren (intramusculair) ingebracht. Bij naaldloos is er de keuze voor toediening in de huid (Intradermaal) of intramusculair. De methode van toediening heeft naast een ander toedieningsapparaat ook een ander vaccin nodig. Farmaceuten MSD en Hipra bieden momenteel ook vaccins aan die naaldloos intradermaal gevaccineerd kunnen worden. Voor de ontwikkeling van een vaccin dat naaldloos intradermaal gevaccineerd kan worden ligt een ontwikkeltraject van zeker 8 tot 10 jaar ten grondslag. Boehringer Ingelheim kiest bewust voor intramusculair en heeft als voordeel dat de bestaande vaccins gebruikt kunnen worden voor vaccineren met naald of naaldloos.MSD ontwikkelde de lijn onder de naam Intra Dermal Application of liquids (IDAL). - Foto: MSD Animal HealthIDAL: Naaldloos vaccineren in de huidFarmaceut MSD Animal Health is al jaren bezig met het ontwikkelen van slimme digitale naaldloze vaccinatieapparaten.
MSD ontwikkelde de lijn onder de naam Intra Dermal Application of liquids (IDAL). Een vernieuwing waarbij de IDAL de vloeistof in de huidlaag (intyradermaal) inbrengt en niet zoals traditioneel gebruikelijk is, in de spieren (intramusculair).Naast de eerste versie, de IDAL 2G is begin 2018 de IDAL 3G-versie op de markt gebracht. De IDAL 3G is lichter, ergonomischer en heeft een langere accuduur dan de voorganger, de IDAL 2G. Eind 2018 is de IDAL 3G Twin geïntroduceerd. Met deze IDAL 3G Twin kunnen twee afzonderlijke vaccins (Circo en Mycoplasma) tegelijk naaldloos toegediend worden. Bij een intradermale naaldloze vaccinatie hoort een vaccin dat aangepast is aan het inbrengen in de huid. De dosering is ook lager 0,2 milliliter in plaats van 2 milliliter met intramusculair, mede door er bij enkele vaccins een ander adjuvant gebruikt wordt. Gebruikers krijgen de IDAL in bruikleen en een training voor het op juiste wijze toedienen. Op het apparaat is het aantal behandelingen af te lezen. App beschikbaarVoor de IDal is een app beschikbaar, de IDAL Way. Deze app helpt vooral om het onderhoud op het juiste moment in te plannen. Als de varkenshouder dat wil, kan hij via bluetooth connectie maken met de app. Het aantal vaccinaties en het aantal sessies dat er gevaccineerd is, wordt dan weergegeven. De app geeft een seintje als onderhoud ingepland moet worden. “In Nederland wordt (nog) geen gebruik gemaakt van deze app”, aldus Marleen van Sleuwen van MSD die aangeeft dat er continu doorontwikkeld wordt aan de IDAL.Fabrikant: MSD in coproductie met Henke Sass Wolf.Enstoffen: Circo, Mycoplasma en PRRS (Porcilis PCV ID, Porcilis M Hyo ID Once en Porcilis PRRS).Kosten: de gebruiker krijgt de IDAL in bruikleen wanneer gebruik gemaakt wordt van de vaccins die geschikt zijn voor intradermaal naaldloze toediening van MSD. Onderhoud: 2.000 shots voor twin en 2.500 voor mono. Onderhoud bij 20.000 doses kop vervangen (op bedrijf) en bij 100.000 shots groot onderhoud (wordt opgehaald en gewisseld).Soort toediening: intradermaal en geschikt voor biggen en zeugen.Voordelen:diervriendelijk door minder stress en pijn bij toedieningonderhoud apparaat verzorgt MSDminder kans op ziekteoverdrachtdoor vaccinatie in de huid minder kans op bijwerkingenmeerdere vaccinaties tegelijk mogelijk met één apparaatNadelen:alleen te gebruiken met MSD-vaccinsalleen per 100 doses te gebruikenDe Hipradermic. - Foto: Koos GroenewoldHipradermic: vaccinatieproces vastleggenVeterinair farmaceut Hipra heeft in eigen huis de Hipradermic ontwikkeld.
De Hipradermic registreert via RFID het vaccinatieproces; het batchnummer, het vaccin, de uiterste houdbaarheidsdatum, de dosering en de vaccinatietijd. De gegevens worden vastgelegd in de HIPRALink Vaccination app. Deze gratis mobiele app zorgt dat alle informatie kan worden ingezien en gekoppeld aan een afdeling of een stal. De registratie van het vaccinproces gaat via de chip op de flacon van het vaccin, deze wordt gelezen door de Hipradermic. De communicatie van de Hipradermic naar de app werkt via mobiele data door een ingebouwde simkaart. Mocht er in de stal geen goed bereik zijn, dan is het mogelijkheid de data via bluetooth naar een smartphone of tablet te verzenden. Data van de app wordt in de cloud bewaard en de varkenshouder kan zelf een excel-export maken, om de data uit te wisselen naar een managementsysteem.Registratie per afdeling mogelijkIndividuele dierherkenning is (nog) niet mogelijk. “Voor vaccinaties is het individueel registreren minder van belang en nog niet verplicht, zoals voor medicijnen en antibiotica. Er is wel per afdeling een registratie mogelijk.”, aldus Herman Prüst, technical services manager bij Hipra. Gebruik van de Hipradermic is eenvoudig, maar er is ook een duidelijke handleiding in meerdere Europese talen”, vertelt Prüst. Voor elke vaccinatie moet de persoon die het toedient, volgens de IKB-regels, een vaccinatiecursus gevolgd hebben. Dit is voor intradermaal (zonder naald) niet anders dan voor intramusculair (met naald) toedienen van vaccins. Elk bedrijf dat besluit over te gaan naar naaldloos vaccineren met de Hipradermic wordt begeleid door medewerkers van Hipra. Fabrikant: Hipra.Enstoffen: PRRS (zeugen/opfok/biggen) ; Mycoplasma en Circo (2-in-1 vaccin voor PCV2) en M. hyo voor biggen en opfok.Kosten: varkenshouders die gebruik maken van Hipra enststof krijgen de Hipradermic in bruikleen. Onderhoud en vervanging is voor rekening van Hipra. Onderhoud: Na 35.000 doseringen.Soort toediening: intradermaal.Voordelen:makkelijk toe te passen. Met een druk op de knop wordt vaccin ingespoten in de huidminder stress in de groep tijdens het vaccinerendoor naaldloos minder risico op overdracht van ziektesminder entstof nodig ( 0,2 cc ten opzichte van 2 cc in de spier). Zelfde hoeveelheid antigenen, maar minder adjuvants in vaccin, waardoor ook minder bijwerkingende immuunrespons is beter omdat in de huid meer afweercellen aanwezig zijnNadelen:niet beschikbaar voor Vlekziekte, Parvo en Colialleen toepasbaar met geregistreerde vaccins van HipraHet behandelapparaat FreVAX. - Foto: Boehringer IngelheimFreVAX: Naaldloos biggen vaccinerenFarmaceut Boehringer Ingelheim biedt sinds kort varkenshouders een extra keuze om biggen naast traditioneel met naald ook naaldloos te vaccineren. Beide toedieningswijzen hebben voor- en nadelen.
De gebruiker kan nu kiezen. Hiervoor is het digitale naaldloze behandelapparaat ‘FreVAX’ ontwikkeld. De FreVAX vaccineert naaldloos in de spier (intramusculair) en kan gebruik maken van de bestaande Boehringer vaccins met een waterige basis. Voor andere vaccins, bijvoorbeeld op oliebasis, is over de werking nog niks bekend. De hoeveelheid toe te dienen vaccin met de FreVAX is hetzelfde als traditioneel met een naald. “Met een groot injectievolume heb je zekerheid en controle dat de juiste hoeveelheid vaccin in het varken komt”, geeft Sander Bouwman, senior product manager bij Boehringer Ingelheim, aan. Toepassing bij biggenDe FreVAX is nog in ontwikkeling en kan vooralsnog alleen bij biggen toegepast worden. Op het apparaat is de hoeveelheid te vaccineren vloeistof in te stellen op 1 of 2 millimeter. Slimme sensoren geven met een ledlamp op de FreVAX aan door een groen of rood licht of er juist gevaccineerd is. Aantallen toegediende doseringen worden bijgehouden en zijn op het scherm af te lezen. Op termijn zullen meer mogelijkheden door updates via een app op je smartphone beschikbaar komen op het apparaat. Een datakoppeling met RFID en het vaccineren van zeugen is nog in ontwikkeling. Het aanbieden van de FreVAX is een extra hulpmiddel in een totaalpakket van begeleiding van diergezondheid in samenwerking met de bedrijfsdierenarts op de varkensbedrijven.Fabrikant: Boehringer Ingelheim in coproductie met Henke-Sass, Wolf.Enstoffen: MycoFLEX, CircoFLEX (ook gecombineerd) en PRRSFLEX.Kosten: de kosten voor gebruik worden in overleg met de zeugenhouder op maat afgesproken en is afhankelijk van de bedrijfsgrootte en het gebruik op het bedrijf.Onderhoud: Per batterij zijn minimaal 1000 doseringen mogelijk. Per 12.000 doseringen hoeft alleen de cilinder vervangen worden. Dat kan de gebruiker zelf doen op het bedrijf. Een extra cilinder wordt meegeleverd. Soort toediening: Intramusculair bij biggen. Vanaf rondom spenen tot einde biggenopfok.Voordelen:er kan gebruik gemaakt worden van de huidige bestaande Boehringer biggenvaccinsvaccins kunnen zowel met de FreVAX als met de naald gebruikt wordenminder risico van overdracht van ziektescontrole op juistheid van vaccinerenNadelen:alleen geschikt voor vaccins met een waterige basisdata uitwisseling van apparaat is nog in ontwikkelingMet V-Etic is het mogelijk om alle soorten en merken medicijnen of vaccinaties toe te dienen. - Foto: Vincent ter BeekV-Etic: onafhankelijk behandeling vastleggenHenke Sass Wolf (HSW) biedt, als leverancier van medische instrumenten, varkenshouders een onafhankelijke digitale spuit aan, de V-Etic.
Met de V-Etic is het mogelijk om alle soorten en merken medicijnen of vaccinaties toe te dienen en te registreren in een eigen databank. De V-Etic beschikt over een reader die op de spuit geplaatst kan worden en RFID-oornummers kan uitlezen. Hiermee kan de behandeling bij een groep, maar ook bij een individueel dier geregistreerd worden. De reader kan op verschillende behandelapparaten van HSW geïnstalleerd worden met verschillende maten spuiten, zodat het geschikt is voor het behandelen van biggen en zeugen. Zowel via een spuit of via orale toediening. Werkwijze V-EticDe werkwijze van behandelen is anders dan traditioneel. Eerst wordt de te behandelen dier of groep dieren ingevoerd in de app op de smartphone of via software op de pc. De gegevens in de app op de smartphone wordt via bluetooth naar de V-Etic reader gestuurd. Als de V-Etic de diergroep of individueel dier herkent is ook bekend met welk middel en de hoeveelheid medicijn of vaccinatie het dier behandeld moet worden. Na een goede behandeling toont de reader een groen of geel lampje. Vervolgens wordt deze data opgeslagen en via de app naar de cloud gestuurd. De varkenshouder heeft volledige zeggenschap over de data en bepaalt of er een uitwisseling plaatsvindt naar derden. Ook kan er een rapport in excel-formaat geëxporteerd worden. Het V-Etic systeem is ontwikkeld in samenwerking met de Spaanse integratie OPP, gevestigd in Lleida. Naast efficiëntie op de verschillende bedrijven binnen de integratie is ook transparantie van groot belang voor het leveren van een kwalitatief en veilig eindproduct. Fabrikant: Henke Sass Wolf, levering in Nederland via HSW.Entstoffen: alle merken en soorten, onafhankelijk.Kosten: bedrijfsafhankelijk op basis van hoeveel behandel apparaten, hoeveel readers en hoeveel accounts in de app.Onderhoud: batterij heeft capaciteit van 10 uur en de reader heeft een opslagcapaciteit van 130.000 behandelingen.Soort toediening: oraal of intramusculair met naald voor alle diercategorieën.Voordelen:onafhankelijk systeem, data is van varkenshouder niet afhankelijk van leverancier medicijnen of entstofvia RFID is behandeling te traceren naar een individueel dierpapierloze registratie van medicijnen zoals antibiotica en vaccinsNadelen:herkenning kan alleen met RFID-herkenning (oormerken)(nog) niet naaldloos te gebruiken