‘Slim omgaan met leegstaande bebouwing’

Er zijn nog talloze andere mogelijkheden voor bestaande en nieuwe bebouwing op het platteland.De discussie over vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) heeft vaak een pessimistisch karakter. Het is ook niet niks als je de cijfers ziet: tot 2030 komt circa 40 miljoen vierkante meter bedrijven vrij, waarvan meer dan een kwart leeg komt te staan. Ik snap heel goed dat dit zorgen geeft bij boeren. Over hun eigen toekomst, maar ook over de leefbaarheid van hun plattelandsregio.SchaalvergrotingToch moeten we niet vergeten dat de ontwikkelingen ook veel kansen bieden voor het buitengebied. Ten eerste omdat schaalvergroting leidt tot een efficiëntere en dus vitale agrarische sector. Maar ook omdat er mogelijkheden ontstaan voor andere bestemmingen en ontwikkelingen. Dit zien we al met de opkomst van duurzame energiebronnen als zonnepanelen, biomassa, windturbines en mestvergisting. Boeren en tuinders leveren nu al 44% van de groene energie in Nederland. Maar er zijn nog talloze andere mogelijkheden voor bestaande en nieuwe bebouwing op het platteland, of het nu gaat om wonen, zorg, bedrijvigheid of recreatie.‘Gemeenten zijn helaas nog terughoudend met het toepassing van de wet’.Wet PlattelandswoningDe kunst is echter om deze transitie zo goed mogelijk – en financieel rendabel – voor elkaar te krijgen. Dat is niet altijd makkelijk, bijvoorbeeld omdat bestaande regelgeving in de weg staat. Om die reden heeft de NVM hard gelobbyd voor de wet Plattelandswoning, die het mogelijk maakt om boerderijen ook door niet-agrariërs te laten bewonen door flexibel om te gaan met lucht- en geluidsnormen. Gemeenten zijn helaas nog terughoudend met het toepassing van de wet, omdat er nog veel onduidelijkheden zijn. Toch zijn er steeds meer gemeenten die de wet wel met succes toepassen. De systematiek van de wet slaat aan; in de nieuwe Omgevingswet ziet het er naar uit dat dezelfde aanpak wordt gehanteerd om bewoning mogelijk te maken op bedrijventerreinen.‘De ruimte voor ruimte-regeling is in sommige gevallen absoluut niet kostendekkend’.Ruimte voor ruimte-regelingEen andere manier om leegstand op het platteland te voorkomen, is de ruimte voor ruimte-regeling. Deze komt er simpelweg op neer dat een agrariër die ruimte maakt, bijvoorbeeld door sloop, hier bouwrechten op een andere locatie voor kan terugkrijgen. Op zich een interessante manier om een agrarisch bedrijf te saneren of een nieuwe bestemming te geven. Maar ook deze regeling is erg complex en in sommige gevallen absoluut niet kostendekkend en tijdrovend. We zien gelukkig echter steeds meer gemeenten, die actief de regeling toepassen, met positieve resultaten.BoerenslimheidAls agrarisch makelaars krijgen wij regelmatig dergelijke vraagstukken op ons bureau. Ook wij leren steeds beter met de regelgeving om te gaan en kunnen we boeren en gemeenten adviseren over de mogelijkheden. Zolang we met zijn allen blijven geloven in de toekomst van het Nederlandse platteland en we een beetje boerenslimheid gebruiken, zijn er altijd wel oplossingen te bedenken.Lees ook: Omgevingswet biedt lokale overheid meer handvatten