Ruim 100 meldingen van mestfraude, nauwelijks boetes

In de periode van 2019 tot medio 2020 zijn er bij diverse instanties ongeveer 100 signalen binnen gekomen van mogelijke mestfraude. In enkele gevallen heeft dit geleid tot sancties.Dat blijkt uit een brief van landbouwminister Carola Schouten aan de Tweede Kamer. Bij RVO zijn 21 meldingen vastgelegd, de Inlichtingen- en opsporingsdienst (IOD) van de NVWA heeft in de periode van 2019 tot en met 30 juni 2020 38 signalen van mogelijke mestfraude geregistreerd. Hiervan gingen 30 signalen uitsluitend over mestfraude, 8 ook over mogelijke fraude op andere domeinen. De meldingen kwamen veelal via inspecteurs binnen. Bij het Klant Contact Centrum (KCC) van de NVWA kwamen in deze periode 55 meldingen van mogelijke mestfraude binnen van buitenstaanders. Dat gebeurde onder andere via Meld Misdaad Anoniem. ‘Zwarte mest’Onder mestfraude wordt het bewust overtreden van de mestwetgeving verstaan, met als doel er voordeel mee te behalen. Het gaat dan bijvoorbeeld om het manipuleren van monsters, gewicht of het AGR-GPS-systeem, waardoor er ‘zwarte mest’ ontstaat, die zonder registratie wordt uitgereden.Niet veel vervolgingenDe meldingen bij RVO leidden tot nu toe niet tot veel vervolgingen. Van de 21 meldingen die RVO binnen kreeg, zijn na een eerste onderzoek 14 meldingen niet verder in behandeling genomen. “Twee meldingen zijn nog in behandeling, 1 melding is doorgezet naar de NVWA en 4 meldingen bleken geen betrekking te hebben op de mestwet- en regelgeving en zijn elders belegd”, schrijft Schouten. Van de 55 meldingen die via KCC binnenkwamen, werden 36 meldingen verder onderzocht. Dit leidde tot 2 proces-verbalen en 2 rapporten van bevindingen, waarbij respectievelijk het Openbaar Ministerie of RVO sanctie zullen opleggen. Kamerleden bezorgd over afhandeling signalen mestfraudeVVD-Kamerleden Helma Lodders en Remco Dijkstra zijn bezorgd over de afhandeling van de signalen van mestfraude. Schouten reageert dat de aanpak van mestfraude juist is verbeterd door de regionale samenwerking. Ze erkent wel dat door gebrek aan capaciteit niet alle meldingen die bij de NVWA binnen komen, opgepakt kunnen worden. Daarom wordt er – eventueel in samenwerking met het Functioneel Parket – een prioritering gemaakt. Vieze sloot is geen bewijsDe VVD‘ers hadden Kamervragen gesteld naar aanleiding van een ernstig vervuilde sloot bij Someren. Hoge concentraties stikstof en fosfaat in slootwater kunnen een indicatie zijn voor een te hoge bemesting of een landbouwkundig onverantwoorde aanwending van mest, maar een sluitend bewijs is het niet, reageert Schouten. De VVD‘ers vinden dat de controle-instanties, zoals NVWA, niet hard genoeg optreden als er signalen zijn van mestfraude.Schouten zegt dat grond- en watermonsters wel aanwijzingen, maar geen sluitende bewijzen van het overschrijden van de gebruiksnormen zijn, omdat de hoge gehaltes ook al in de bodem konden zitten. Het bemesten buiten de toegestane termijn of bij weersomstandigheden waarbij niet bemest mag worden is makkelijker te controleren en te handhaven.Bewijslast moeilijk te verkrijgenSchouten schrijft signalen van fraude bij het uitrijden bij mest zeer serieus te nemen. “Dat neemt niet weg dat de bewijslast moeilijk te verkrijgen valt”, aldus de minister. Ze is positief over de aanpak van het Waterschap Aa en Maas, dat samen met boeren wil nagaan wat de mogelijke oorzaak is van de hogere waarden van stikstof en fosfor in de sloten, waarbij niet op voorhand wordt uitgegaan van kwade opzet.