Rijksadviseurs: huidige landbouw niet langer houdbaar

Zorg dat in het landelijk gebied alleen nog grondgebonden wordt geboerd.Niet-grondgebonden landbouw, zoals de intensieve veehouderij en glastuinbouw moet verplaatst worden naar agroparken of bedrijventerreinen nieuwe stijl. De landschapskwaliteit moet de productieruimte voor de landbouw bepalen. Dat adviseert het College van Rijksadviseurs (CRa) in Panorama Nederland, een visie over de toekomstige inrichting van Nederland. ‘Beperk zonneparken’Het landschap en de landbouwbodem moet beschermd worden door nieuwe woningen en bedrijven zoveel mogelijk in bestaand stedelijk gebied te bouwen. “Beperk zo de druk op de landbouw die alle ruimte nodig heeft om te verduurzamen”, vindt de CRa, bestaande uit Rijksbouwmeester Floris Alkemade, Rijksadviseurs voor de Fysieke Leefomgeving Berno Strootman en Daan Zandbelt. De adviseurs willen zonneparken op landbouw- en natuurgrond ook zoveel mogelijk vermijden en verplicht stellen om voor iedere hectare die aan het buitengebied wordt onttrokken, een aanzienlijk deel van de grondprijs te storten in een op te richten landschapsfonds. Dat fonds kan gebruikt worden om te investeren in landschappelijke kwaliteit en recreatieve toegankelijkheid.De Rijksadviseurs zijn zeer kritisch over het huidige landbouwsysteem. “De huidige intensieve wijze van voedselproductie is niet langer houdbaar en gaat ten koste van het landschap, de natuur, de bodemkwaliteit, de biodiversiteit, het milieu en de volksgezondheid. Nederland teert in op zijn maatschappelijke vermogen. De boeren zelf profiteren evenmin van deze bedrijfsvoering. Het is hoog tijd voor een koerswijziging”, staat in het rapport._{Lees verder onder de tweet.}Panorama Nederland is een toekomstperspectief voor de ruimtelijke
inrichting van Nederland. Het laat zien hoe de grote maatschappelijke
vraagstukken van nu, de sleutel kunnen zijn voor welkome, structurele
verbeteringen in de toekomst. https://t.co/AYj8dTlmHW— Rijksadviseurs (@rijks_adviseurs) 7 december 2018WeidevogelsDe adviseurs verwijzen naar de afname van de boerenlandvogels met 60-70% sinds 1960. ‘De hoeveelheid insecten is meer dan gehalveerd, evenals de biodiversiteit op landbouwgronden. Dierziekten duiken overal op, met gevaar voor dier en mens. De kwaliteit van de bodem en het oppervlaktewater is bijna overal slecht. De kwaliteit van de lucht in grote delen van Nederland ook. Oorzaken van deze verslechteringen in de kwaliteit van het landschap zijn onder andere de grote hoeveelheid mest die op het land wordt gebracht, het gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen, gebruik van steeds grotere en zwaardere machines, diepere ontwatering en het scheuren van bodems”, vinden de Rijksadviseurs. “Nederlanders betalen dus een forse prijs voor het ‘succes’ van hun landbouw”, vinden ze. Volgens Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) is de milieuschade als gevolg van emissies uit de landbouw jaarlijks € 6,5 miljard. Zoals er nu geboerd wordt, is niet langer houdbaarKlimaatverandering“Zoals er nu geboerd wordt, is niet langer houdbaar en maatschappelijk onaanvaardbaar”, vinden de Rijksadviseurs. Ze pleiten daarom voor een nieuwe deal met de landbouw om de voedselproductie weer in evenwicht te brengen met andere maatschappelijke belangen en met de natuur. Daarbij moet aandacht zijn voor klimaatverandering, de wateropgave, energietransitie, bouwen in het groen, maar ook de vergrijzing en bevolkingsafname vragen om verregaande aanpassing van de inrichting en organisatie van het landelijk gebied. Boeren moeten een redelijke vergoeding krijgen voor maatschappelijke diensten en door verbreding en focus op de regionale markten minder afhankelijk worden van de wereldmarkt. Alle productiekosten van een voedselproduct, inclusief de verborgen milieukosten, moeten worden doorberekend naar de consument, vinden de adviseurs.Regie in handen van overheidIn Panorama Nederland adviseren de heren vooral dat het Rijk de regie moet nemen bij de inrichting van het landschap, omdat er zoveel uitdagingen tegelijk op de landinrichting af komen.Minister Ollongren benadrukt in een reactie de meerwaarde van Panorama Nederland: “We leven in Nederland met veel mensen in een relatief klein land. Het is daarom belangrijk dat we goed nadenken over hoe we ons land in de toekomst inrichten. Dat levert vragen op waar we nu een antwoord op moeten vinden. Ik werk hier aan in de Nationale Omgevingsvisie. Panorama Nederland is daarvoor een belangrijk hulpmiddel.”Vandaag werd Panorama Nederland van de @rijks_adviseurs aangeboden. Dit schetst het toekomstbeeld van de ruimtelijke inrichting van Nederland. Inspiratie voor de #nationaleomgevingsvisie en stimuleert het debat hierover. @KajsaOllongren geeft een toelichting. pic.twitter.com/q1sPknuNa2— Ministerie van BZK (@MinBZK) 6 december 2018