PVV poetst populistisch profiel verder op, richting 2 maart

De PVV lijkt zich op te stellen als een ‘echte’ coalitiepartij. Maar de partij is onberekenbaar, en kiest uit electorale motieven soms een eigen koers, ook op landbouwgebied.De verdeling van de Tweede Kamer in een coalitie en oppositie is betrekkelijk normaal, ondanks de wat ongebruikelijke constructie van een minderheidskabinet en een gedogende partij. Dat zei voorzitter Gerdi Verbeet deze week, bij de presentatie van de jaarcijfers van de Kamer over 2010.

De PVV mag dan veel kabinetsvoorstellen steunen, toch is de bewering van Verbeet niet helemaal waar. Op een aantal belangrijke punten wijkt de PVV af van VVD en CDA. Meest in het oog springend is natuurlijk de voorgenomen ‘trainingsmissie’ naar Kunduz in Afghanistan, waar de partij van Geert Wilders faliekant op tegen is.Ook op landbouwgebied spant de PVV niet automatisch samen met VVD en CDA. Goed voorbeeld is het aanstellen van 500 ‘animal cops’, dat door toedoen van de PVV in het regeerakkoord is opgenomen. Premier Mark Rutte liet zich eerder al ontvallen weinig op te hebben met dit voornemen, en ook de Amsterdamse korpschef Bernard Welten zei onlangs de ‘caviapolitie’ nou niet het meest urgent te vinden.

Voor de landbouwsector minder onschuldig is de steun die Wilders’ partij verleent aan het verbod op de nertsenhouderij. Zonder de PVV zou dit initiatief van SP en PvdA in de Tweede Kamer geen meerderheid hebben gehaald. Het verbod is vooralsnog gestuit in de Eerste Kamer, waar de Christenunie almaar nieuwe eisen opwerpt, wat leidt tot een enorme vertraging.SP en PvdA moeten hun voorstel daardoor telkens aanpassen, en die wijzigingen moeten dan eerst weer worden goedgekeurd door de Tweede Kamer. Die stemde kort voor het kerstreces tégen het instellen van een sloopfonds voor nertsenstallen. Uitgerekend de PVV onthield haar steun, maar dit bleek bij nader inzien een foutje. Als het voorstel opnieuw in stemming wordt gebracht, stemmen we alsnog vóór, verzekerde Wilders.

Deze week stemde de PVV opmerkelijk genoeg ook voor een motie van de Partij voor de Dieren, die de controle op diervervoer en slachterijen weer geheel bij de overheid wil neerleggen. Dat terwijl nog niet lang geleden is besloten om de sector dit vooral zelf te laten regelen, met keurmerken; de overheid ziet er dan op toe dat dit goed gebeurt.

Deze voorbeelden laten zien dat de PVV op landbouwgebied niet altijd consistent opereert en dus onberekenbaar is. Die tweeslachtigheid spreekt ook uit haar programma: vóór ondernemers, maar tegen het Europees landbouwbeleid; de EU afschaffen, maar niet de interne markt; vóór een beter dierenwelzijn, maar dan toch vooral bij huisdieren.

De PVV-opvattingen lijken ook op dit punt vooral ingegeven door electoraal gewin. Met de provinciale verkiezingen in aantocht zal de behoefte van Wilders om zich scherp te profileren toenemen. Rutte mag dan zeggen dat het niet uitmaakt of iemand VVD, PVV of CDA stemt, Wilders én de christen-democraten zullen daar toch anders over denken.

Dat maakt de komende periode, tot aan de verkiezingen op 2 maart, extra interessant. De Statenverkiezingen vormen een nieuwe lakmoesproef voor de coalitie; de uitslag zal bepalen of zij er nog lang zit, of dan toch in elk geval of ze de beloofde daadkracht kan waarmaken. Helemaal gewoon zullen de verhoudingen zo toch niet worden.