Psycholoog doet beroep op erfbetreders

Geertje Lamboo is psycholoog. En vrouw van een fruitteler. Ze maakt zich zorgen over de toename van stress onder boeren en tuinders. Ze doet een beroep op erfbetreders. “Je hoeft geen psycholoog te zijn om te zien dat iemand ergens mee worstelt. Maak het bespreekbaar.”Eigenlijk komt ze weinig boeren en tuinders tegen in haar praktijk. Gemiddeld genomen zouden dat er meer moeten zijn in haar werkgebied, de kop van Noord-Holland, wat toch een echte agrarische streek is. De drempel is hoog, zegt psycholoog Geertje Lamboo. “Hulp vragen zit niet in het systeem van agrarische ondernemers. Ze zijn gewend om alles zelf op te lossen en kunnen daardoor in een isolement terechtkomen. Gaan fouten maken, meer drinken, krijgen ruzie met hun vrouwen, met hun kinderen. Ik noem dat de glijdende schaal, steeds verder omlaag.”Vrouw van een fruittelerLamboo is psycholoog en vrouw van een fruitteler in het Noord-Hollandse Hem. Op een bijeenkomst over Boerenwelzijn houdt zij binnenkort een inleiding. In het programma staat zij aangekondigd als fruittelersvrouw. “Zo introduceer ik mezelf trouwens nooit. Maar ik ben het natuurlijk wel. Het is een deel van wie ik ben, zo word ik door mijn omgeving ook gezien. Omdat wij thuis een agrarisch bedrijf hebben, zie en hoor ik veel over de sector. Als psycholoog heb ik daar natuurlijk ook een extra antenne voor.”Geertje Lamboo: “De risicofactoren om als boer stress te ontwikkelen, zijn groot.” - Foto: Lex SalverdaDe stress in de sector neemt toeWetenschappelijk onderzoek heeft ze er niet naar gedaan, maar alle signalen wijzen er volgens haar op: de stress in de sector neemt toe. Lage prijzen, steeds meer regels, kritiek uit de samenleving. “Mensen worden er soms moedeloos van. Een enorme hypotheek, keihard werken, weinig verdienen. Dat knelt en schuurt. En daar komt dan nog eens bij dat boeren en tuinders gewend zijn om alles zelf op te lossen.”Depressie minder bespreekbaarOngeveer 40% van de bevolking ontwikkelt eens in zijn leven een depressie, zegt ze. “Dat komt dus erg vaak voor. Net als bijvoorbeeld rugklachten. Als een boer pijn in zijn rug heeft, praat hij daarover en gaat hij naar zijn huisarts. Een depressie is voor hem veel minder goed bespreekbaar. Er rust een taboe op. En dat terwijl de risicofactoren om stress te ontwikkelen in de landbouw, groot zijn. Werkdruk, financiële onzekerheid, een beperkt netwerk, noem maar op.”Mensen om je heenZe werkt samen met een aantal andere psychologen in een praktijk in Hoorn. Ook zij heeft wel eens een minder goede dag. Dan is er altijd wel een collega die vraagt: ‘Zeg Geertje, je ziet er moe uit, hoe gaat het met je?’ “Op mijn werk heb ik mensen om me heen. Ze zijn natuurlijk ook gewend om goed naar mensen te kijken en door te vragen. Mijn man werkt hele dagen in zijn eentje in zijn boomgaard. Stel hij zou somber zijn, dan is er niemand die hem een vraag stelt.”Een boer stapt makkelijker naar een psycholoog met een agrarische achtergrond. Maar een hulpverlener zonder modder aan zijn laarzen doet ook gewoon zijn werkBeroep op erfbetredersErover praten helpt echt, zegt ze. “Klinkt simpel, maar dat is het natuurlijk niet. Daarom doe ik vooral een beroep op de erfbetreders: de chauffeur van de RMO-wagen, de boekhouder, de vertegenwoordiger van de voerfabriek. Zij hebben vaak een goed beeld van wat er speelt. Je hoeft geen psycholoog te zijn om te zien dat iemand ergens mee worstelt. Ik snap best wel dat een bezoeker zich niet wil opdringen, maar als je vraagt of het wel goed gaat, ben je in mijn ogen geen bemoeial. Mensen vinden het vaak een verademing om te vertellen waar ze mee zitten. Die eerste stap is ontzettend belangrijk.”‘Stadse trutjes’Ze hoort vaak dat boeren niet naar een psycholoog stappen omdat die ‘stadse trutjes’ toch niet begrijpen wat er in hun sector speelt. “Een boer stapt makkelijker naar een psycholoog met een agrarische achtergrond. Maar een hulpverlener zonder modder aan zijn laarzen doet ook gewoon zijn werk. Als ik een prostituee begeleid, hoef ik toch ook geen ervaring met haar werkzaamheden te hebben?”Meer informatie over de studiedag Boerenwelzijn (21 juni) op www.boerenwelzijn.nl