Prijs van beren flink afgeroomd

Aan de opbrengstprijs van beren wordt gemorreld. Beren zijn alleen nog lucratief als het technisch top draait en secuur wordt afgeleverd.Het is lang niet meer vanzelfsprekend dat het mesten van beren loont. Slachterijen in Nederland en Duitsland brengen kortingen op de opbrengstprijs in rekening die het kostprijsvoordeel van een beer ten opzichte van een borg grotendeels of geheel tenietdoen. De tamelijk rigoureuze wijzigingen in de uitbetaling die Duitse slachterijen dit jaar doorvoerden, namen het overgebleven voordeel voor de boer grotendeels of geheel weg. Afgelopen juli paste marktleider Tönnies Fleisch de uitbetaling aan. Dezelfde maand nog deed nummer drie Westfleisch dat en deze maand de Duitse tak van Vion.Maske-wijzigingenDe wijzigingen van de uitbetaling in Duitsland leiden ertoe dat bij de huidige opbrengstprijs van varkens een beer ongeveer € 3 minder opbrengt dan voorheen (zie tabel hieronder). Daar komt bij dat Tönnies voor Nederlandse beren en Westfleisch voor de niet-conceptdieren 3 cent per kilo prijsaftrek hanteren voor een beer. Duitse slachterijen houden na de recente Maske-wijzigingen zodoende € 6 opbrengst in op een beer van Nederlandse herkomst. Voor het doorvoeren van de kortingen brachten beren in Duitsland gemiddeld meer op dan borgen. Dat is dus achterhaald.Aanbod in balans met afzetSlachterijen in Nederland hanteren berenkortingen voor niet-conceptvarkens van ruim € 3 tot € 5 per dier (zie tabel hieronder). Navraag leert dat in Nederland geen plannen leven om op korte termijn de berenkorting te verhogen. Daar is geen aanleiding toe, verklaren zij tegenover Boerderij. Het aanbod beren is in balans met de afzetmogelijkheden van het berenvlees. Voor een verhoging is commercieel gezien geen ruimte, klinkt het tussen de regels door.Nauwkeurig rekenenDe standaard berenkorting is niet alles. Zeker in Nederland is het kortingsvrije traject voor een beer kleiner dan voor een borg. Dat scheelt aan de bovenkant zomaar 3 tot 5 kilo. Zodra een beer over het kortingsvrije traject heen schiet, is de gewichtskorting ook hoger dan van een borg. De handelswaarde van een beer is zodoende lager dan van een borg. Bij de Nederlandse marktleider Vion is de berenkorting in het nieuwe programma Good Farming Balance 4 cent per kilo geslacht gewicht. Daar komt bij dat voor borgen en gelten 2 cent bonus per kilo geslacht gewicht wordt betaald, zodat het verschil op 6 cent uitkomt. De gewichtsrange voor kortingvrij leveren is wel 9 kilo verbreed.Het mesten van beren is een vak apart. Voor de vakman blijft een voordeel over. Foto: Herbert WiggermanGeneticaVolgens Jan Pijnenburg, adviseur intensief van DLV, is beren mesten gemiddeld genomen nog winstgevend voor de varkenshouder. Maar dat is het dus zeker niet in alle gevallen. Pijnenburg kent voorbeelden waar de voederconversie niet zakte nadat gestopt werd met castreren. Dat heeft te maken met de genetica of het voersysteem. Een varken dat al vleesrijk aan de haak komt, wordt nauwelijks magerder als deze niet is gecastreerd, betoogt Pijnenburg. Hij becijfert het kostprijsvoordeel van beren voor de vleesvarkenshouder in het gunstigste geval op bruto € 7,50 per dier. Daarvan is € 6,50 voer en € 1 mest. Daar gaat, afhankelijk van de varkens- en biggenprijs, zeker weer € 1 af omdat beren lichter naar de slachterij gaan, wat leidt tot opbrengstderving en toename van de bigkosten per kilo vlees.Duurder voerVarkenshouderijadviseurs zijn niet eensgezind in het voordeel van beren ten opzichte van borgen. Niettemin houdt het voordeel van een beer ten opzichte van een borg in de meeste gevallen met € 6,50 per dier op. Dat is het maximum. Een beer vreet weliswaar 25 kilo voer minder, maar krijgt doorgaans duurder voer dan een borg. Dat is nodig om het groeipotentieel van beren maximaal te benutten.AfleverstrategieDe berekening van de opbrengstderving als gevolg van de nieuwe uitbetaling van beren in Duitsland komt van adviseur Christa Niemann van belangenbehartiger Deutscher Bauernverband. Niemann adviseert varkensboeren over voeding, afleverstrategie en het juiste afleverconcept voor hun dieren. Zij stelt met grote regelmaat vast dat door finetunen van de voeding de opbrengstprijs van varkens 1 tot 3 cent per kilo stijgt. Reden is dat de spek-spierverhouding verbetert. De afleverstrategie optimaliseren levert dikwijls 1 à 2 cent per kilo op, is haar ervaring. Dit geldt voor alle sekses.Voor de slachterij brengen beren meerkosten met zich mee. Het uitsorteren van stinkers en verwijderen van geslachtsdelen kost tijd. Foto: Fotobureau Dijkstra‘We zijn niet op zoek naar meer beren’Voor varkens die bestemd zijn voor de Nederlandse supermarkten valt niks te kiezen. Daar is non-castratie een inkoopvoorwaarde. Dat ligt vast in de afspraken over het Varken van Morgen of het Beter Leven-keurmerk. Daarbuiten is het anders. Daar zijn slachterijen min of meer veroordeeld beren op te nemen; anders krijgen ze de gelten ook niet.De inkoop van de niet-conceptberen gaat niet van harte. Slachterij Compaxo maakt er al jaren geen geheim van ongelukkig te zijn met beren. De structuur van het vlees is minder mooi dan van borgen en stinkers blijven terugkomen. In Aziatische landen en ook bij de hammenproductie in Italië bestaat weerzin tegen beren. Bij Compaxo is van de niet-conceptberen tussen 40 en 50% ongecastreerd.Ook slachterij Westfort laat weten dat het huidige aantal beren buiten de programmavarkens om echt het maximum is. Inkoper Jaap de Wit daarover: “We zijn niet op zoek naar meer beren.”Onrust in de stalIn Duitsland is, met uitzondering van marktleider Tönnies, de situatie niet anders. Inkoopleider Heribert Qualbrink van vleesverwerker Westfleisch reageert als volgt: “Wij slachten wekelijks 20.000 beren. Dat is het maximum. Voor meer beren is geen afzet. De afzetmogelijkheden voor berenvlees nemen eerder af dan toe.”De marktsituatie is zodanig dat voor niet-conceptvarkens beren mesten een gering voordeel oplevert. Voorwaarde is dat het technisch goed draait in de stal en het sorteren en afleveren secuur gebeurt. Een varkenshouder moet dan ook met beren willen werken, want er is steevast onrust in de stal met beren met verwondingen en kreupelheid tot gevolg.Deadline in Verklaring van Brussel is nabijAangezet door topambtenaar en dierenarts Andrea Gavinelli van de Europese Commissie is in 2010 de Verklaring van Brussel getekend. De ondertekenaars pleiten ervoor vrijwillig te stoppen met castreren. Reden is dat de markt leidend moet zijn om het castratiemes definitief op te bergen. Doelstelling is om in 2013 alleen verdoofd te castreren en in 2018 in de hele EU te stoppen met castreren.Het is over drie maanden 2018. De markt is nog lang niet zover om castreren achterwege te laten. Over ruim een jaar komt in Duitsland wel een verbod op het onverdoofd castreren van beerbiggen.