POV scoort een dikke voldoende

De Producentenorganisatie Varkenshouderij ligt op koers. De achterban en ketenpartners zijn te spreken over de aanpak. Het moet nu nog blijken of de POV ook vernieuwing kan doorvoeren in de sector.In het geval dat de Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV) een rapport zou krijgen dan kan het bestuur daarmee thuiskomen. Bel een willekeurige varkenshouder en in veruit de meeste gevallen is hij tevreden over het werk van de POV. In een enquête op Boerderij.nl beoordeelt iets meer dan 80% van de respondenten de POV met een voldoende tot zeer goed. En ketenpartners ten slotte zijn ook tevreden over de rol en constructieve houding van de POV. De samenwerking met de POV verloopt goed.^{In een enquête op Boerderij.nl gaven 245 mensen de POV een cijfer, waarvan twee derde varkenshouder is. Het gros van de respondenten gaf een (dikke) voldoende.}Erkend door ministerieHoewel de organisatie al eind 2014 is erkend door het ministerie, wordt het nog steeds als een weldaad ervaren dat de varkenshouderij sindsdien één belangenbehartiger heeft. Een punt dat blijkbaar zwaar weegt, want het wordt anno 2021 telkens nog genoemd door ketenpartners en varkenshouders zelf.Dikke voldoende voor JanssenOok POV-voorzitter Linda Janssen doet het goed volgens de respondenten en ketenpartners. Zij krijgt een dikke voldoende. Directeur Henk Flipsen van de Nederlandse Vereniging Diervoederindustrie noemt haar een ‘goede verbinder’. Dat is niet onbelangrijk. Ondanks dat de varkenshouderij nu met één mond spreekt, wil niet zeggen dat de neuzen altijd dezelfde kant op staan.^{De waardering voor POV-voorzitter Linda Janssen is vergelijkbaar met die voor de organisatie zelf. Overwegend goed tot zeer goed.}Relletje met FDFEen relletje ontstaat snel, bleek vorig jaar toen niet-leden werd verzocht zich te registreren bij de POV en liefst lid te worden. Deze actie was nodig om collectief geld te innen voor onderzoek. FDF-voorman Mark van den Oever was niet gelukkig met de dwingende wijze waarop de POV dit aanpakte. Van den Oever, en meer collega’s van hem, houden duidelijk niet van verplichte nummertjes, die rieken naar de productschappen van weleer.Wapenfeiten in 2020De POV cijfert in haar ledenmagazine dertig resultaten op die afgelopen jaar zijn behaald door de sector en de vereniging zelf. De onderwerpen lopen uiteen van een beslisondersteuner bij euthanasie van oudere varkens tot de lancering van The Pig Story en gesprekken met Kamerleden.De complete lijst met onderwerpen vind je in de digitale uitgave van BoerderijBoer verwacht meer op gebied markt en inkomenDit zijn geen zaken waardoor het boereninkomen op korte termijn plust. Uit de enquête valt dan ook ook af te leiden dat varkensboeren meer van de POV verwachten op het gebied van de markt en inkomen. Op de vraag op welk aandachtsgebied de POV een tandje mag bijzetten, stipt 49% de keuze markt en rendement aan. Nummer twee is het stikstofdossier, met 35%. Op deze vraag reageerden 239 mensen. In het opmerkingenveld stond onder meer dit: ‘Ze zijn overal druk mee, maar vergeten de varkenshouder een betere marge te bezorgen.’VerwachtingspatroonDat de achterban meer resultaat wil zien op het gebied van rendement kan te maken hebben met het verwachtingspatroon dat varkenshouders van de POV hebben. Dat is dan te hoog. Anderzijds kan het ook zitten in de communicatie. De Coalitie Vitale Varkenshouderij (CoViVa), waar de POV deel van uitmaakt, stelt zich tot taak te werken aan een vitale sector met een ‘aantrekkelijk verdienmodel’, zo staat er. Wellicht is een deel van de leden onvoldoende op de hoogte van het werk van deze coalitie of blijven resultaten te lang uit.Speerpunt voor de Coalitie Vitale Varkenshouderij is een geintegreerde aapak van emissies en opwaardering en verwaarding van mineralen. - Foto: Bert JansenSectorpromotieHet punt waar de POV het juist heel goed doet volgens de varkenshouders is sectorpromotie. Met 112 stemmen is dit het vaakst genoemd. Dat is bijna 50% van de reageerders op deze vraag. Nummer twee en drie zijn respectievelijk de stikstofdiscussie en vitalisering varkenshouderij. InschattingsfoutHet punt sectorpromotie, waar de POV veel in investeerde in 2020, heeft wel schade opgelopen. De POV spreekt bij monde van voorzitter Linda Janssen dat ze blij is met de uitspraak van de Reclame Code Commissie (RCC) over de zogeheten Varkensles van The Pig Story. Feit is dat de RCC het lesboek bestempelt als ‘onmiskenbaar reclame die is gericht op kinderen’. Hier is zodoende sprake van een inschattingsfout door de POV. Het Landbouw Collectief, dat door de POV ook als mijlpaal wordt gezien, is uiteen gevallen. Sommige successen die de POV claimt, zijn dus op zijn minst te betwisten.Erkenning door stakeholdersDe partners waar de POV mee samenwerkt in de varkensketen, zijn te spreken over de wijze waarop dit verloopt. Dit betreft bijvoorbeeld de diervoersector, maar ook de Dierenbescherming. Programmamanager Veehouderij Bert van den Berg van de Dierenbescherming vertelt dat hij in diverse onderzoeksgroepen met de POV samenwerkt. Het overleg verloopt doorgaans constructief. Van den Berg zegt dat hij en de POV het niet altijd eens zijn, maar dat de discussie meestal gaat over zaken waar wel eensgezindheid over is. Ook waardeert Van den Berg het dat in de varkenshouderij de gelederen momenteel gesloten zijn. Door de stikstofdiscussie en corona is dat in andere veehouderijsectoren momenteel minder het geval, ervaart hij. Samen aan innovaties werkenIn de diervoedersector (Nevedi) en het Nederlands Centrum Mestverwaarding (NCM) zien ze veel mogelijkheden om gezamenlijk met de varkenssector te werken aan innovaties. Nevedi is formeel nog geen lid van de Coalitie Vitale Varkenshouderij (CoViVa), maar ziet deze wel als het middel om gezamenlijke plannen uit te voeren. Bijvoorbeeld op gebied van circulair werken. Daar leent zowel de veevoer- als varkenssector zich als geen andere voor. Volgens Nevedi-directeur Henk Flipsen moet de innovatiekracht van varkenshouders op termijn er toe leiden dat vernieuwingen ook echt geld opleveren. Op initiatief van Farmers Defence Force protesteerden boeren vorig jaar tegen de stikstofplannen van het kabinet. Ook POV-voorzitter Linda Janssen is van de partij en spreekt de menigte toe. - Foto: ANPJanssen wil er nog een termijn aanknopenDe huidige termijn van POV-voorzitter Linda Janssen loopt eind 2021 af. Als zij steun heeft van de leden, staat Janssen er open voor om de POV nog een termijn te leiden. Volgens eigen cijfers vertegenwoordigt de POV 80% van de varkenshouders, met 80% van de varkens. Ledenwerving houdt ook dit jaar veel aandacht, net als in 2020.

De POV kreeg eind 2014 een erkenning van het ministerie als producentenorganisatie. Deze erkenning zou aanvankelijk tot 31 december 2020 van kracht zijn. Minister Carola Schouten heeft de regeling voor producenten- en brancheorganisaties drie kwart jaar geleden gewijzigd. Een erkenning is nu voor onbepaalde tijd geldig.

De POV heeft sinds haar start voornamelijk gefungeerd als belangenbehartiger. De organisatie wil zich voortaan sterker maken voor taken waar een producentenvereniging voor bedoeld is. Volgens de Gemeenschappelijke Marktordening in de landbouw is die functie de versterking van de positie van de primaire producent in de keten. Onder meer door te faciliteren in organisatievormen, contractonderhandeling en marktinformatie verstrekken en inzicht bieden in marktwerking.Kansen om kosten te besparenNCM-directeur Jan Roefs ziet ook kansen om te innoveren en kosten te besparen, net als Flipsen, maar dan aan de mestkant. Ook hier is met een circulaire aanpak veel winst te behalen voor de varkenshouder, meent Roefs. Door varkensmest anders te behandelen is er bijvoorbeeld driemaal zoveel biogas uit te halen dan uit drijfmest. Ook de productie van kunstmestvervangers biedt mogelijkheden. Zowel Roefs als Flipsen vinden de houding van de POV goed als het gaat om innovatie en het toekomstbestendig maken van de varkenssector. Geen wonderenHoezeer de POV ook haar best doet, de varkenshouderij voor alle boeren winstgevend maken, is irreëel. De praktijk is weerbarstig. In het eerste actieplan vitalisering varkenshouderij uit 2016 staat dat ‘de verwerkingskosten voor mest structureel omlaag gaan naar het ambitieniveau in 2020 van € 10,- per ton en lager’. Een tientje is niet gelukt en gaat dit jaar ook niet lukken. Er is onderzoek gedaan en geïnventariseerd, maar een samenhangende oplossing voor mest is er nog niet. De Coalitie Vitale Varkenshouderij heeft daarom een ‘uitdagende’ taak. De agenda is duidelijk. De uitvoering van alle plannen vraagt op zijn minst een lange adem.‘Samen aan oplossingen werken’NCM-directeur en voormalig vakgroepvoorzitter vollegrondsgroenten van LTO, Jan Roefs, weet ervan. Roefs: “In Nederland heb je niet zoveel macht. Je moet samen aan oplossingen willen werken. Dat valt niet altijd mee. Het lastige is dat er veel onvrede en frustratie zit onder boeren. Het makkelijkst is dan om als bestuurder mee te klagen. Maar dan boer je wel achteruit als sector.” Niettemin staan bij de POV de neuzen in de goede richting, ziet Roefs. Er zijn kansen dat het mestprobleem wordt opgelost.POV voorlopig op goede wegDe POV is voorlopig op de goede weg. Het gros van de varkenshouders is tevreden over de organisatie en haar voorzitter Linda Janssen. Ketenpartners zijn ook positief. De POV is bereid te vernieuwen en beseft dat alleen tegengas geven niet leidt tot een toekomstbestendige varkenshouderij in Nederland.