‘Politiek kan schakel worden in kringlooplandbouw’

De politiek moet concrete stappen zetten om duidelijk richting te geven aan een circulaire landbouw. Het is niet meer de vraag waarom we naar kringloop moet handelen, maar vooral hoe?, stelt Pascal Philipsen, regiomanager Timac Agro Nederland.Vraag 10 boeren hun mening over kringlooplandbouw en een onuitputtelijke variatie aan mogelijke oplossingen zal worden opgeworpen. Uiteraard bezien vanuit eigen perspectief: ‘het agrarische bedrijf’ binnen de lokale gemeenschap. Bevraag 5 professoren van Wageningen University & Research hoe we een circulaire landbouw tot stand brengen en ook zij zien hun eigen visionaire en doordachte kijk op zaken als antwoord. Deze verschillende expertvisies zijn te lezen in . Het duizelt iedereen, de politiek voorop. Terwijl de overheid zich moet gaan ontpoppen als sterke leider die aanzet tot een duurzaam circulaire agrofoodketen. Eentje die helder en eenduidig formuleert, faciliteert, motiveert, verbindt en speelruimte creëert om te experimenteren. Want met een stip aan de horizon zijn we er nog lang niet.Aanzet tot debatDe landbouwvisie van onze landbouwminister Schouten beweegt veel mensen in de sector tot debat. Een prima ontwikkeling. Inmiddels is het niet meer de vraag waarom we naar kringlooplandbouw moeten, maar vooral hoe. De in september van dit jaar geslagen politieke piketpaal stemt sommigen gerust dat ze op de goede weg zitten, anderen krabben zich achter hun oren. Voor een aantal agrarische toeleveranciers is het oude wijn in nieuwe zakken en een actuele, aansprekende vorm van reclame maken. En voor veel van onze agrariërs is het een mooie opsteker en stimulans om recycling diepgaander te implementeren in hun bedrijfssysteem. _{Tekst gaat verder onder de foto.} Weidende koeien. Beweiding en mest op eigen grond maken deel uit van een circulaire grondgebonden melkveehouderij.Maar hoe het ook zij, de gewonnen en bijzondere klimaatzaak van milieuorganisatie Urgenda tegen de Nederlandse staat werpt een schaduw over de kringloopcontouren van onze landelijke politiek. Urgenda stelt dat onze politici de urgentie van het klimaatprobleem wel erkennen, maar veel te weinig doen om de gevolgen van klimaatverandering te voorkomen.Akkerbouwers, tuinders en veehouders die voorop lopen in de transitie naar kringlooplandbouw, worden vooral tegengewerktKabinet moet tot actie overgaanConcrete en spoedige actie is zeer gewenst op dit moment. Het ‘klimaatkabinet’ noemt het kabinet zichzelf, maar wel met behoud van oude structuren en verouderde wetgeving en vervuilende bureaucratie. Verduurzaming lijkt daar vooralsnog niet in te passen. Akkerbouwers, tuinders en veehouders die voorop lopen in de transitie naar circulariteit in de land- en tuinbouw, worden vooral tegengewerkt. Vechten tegen de stroom in. Verduurzamen is een politieke afwijking van de standaard. En juist alle krachten die zich vastklampen aan het oude, vervuilende verdienmodel zouden de afwijking moeten zijn!Voedselzekerheid zonder verlies van natuur en woonomgevingEn iedereen betrokken bij of werkzaam in de agrofoodsector weet dat de weg van lineair naar circulair de enige route is om volgende generaties voedselzekerheid te bieden zonder verliezen (= vervuiling) naar onze natuur en woonomgeving. Met natuurlijke hulpbronnen zal zuinig en dus efficiënt omgesprongen moeten worden en indien verspild, teruggewonnen en gevaloriseerd. Met voedselveiligheid altijd in het vizier. Voor experts en geleerden is ‘Resource Use Efficiency’ dan ook een belangrijk vertrekpunt om de kringloopgedachte daadwerkelijk vorm te gaan geven. Met aan de basis: de bodem; vruchtbare grond van onze aarde.Kringloop is een geweldige basisgedachte, maar nooit haalbaar en niet realistisch. Tenminste niet in de gesloten versie. We leven en werken nu eenmaal niet alleen in Nederland. We importeren en exporteren. Bovendien is het afstemmen van vraag en aanbod van bijvoorbeeld mineralen als plant- en diervoeding op lokaal niveau erg lastig, laat staan op regionaal en mondiaal niveau. Concrete stappen die onze boeren en tuinders willen zetten, komen pas echt van de grond als de politiek overgaat tot actieZoals in de Urgenda-klimaatzaak zijn minister Carola Schouten en consorten zich zeer zeker bewust van de urgentie van een duurzame voedselproductie. Dit laat de stip aan de horizon zien. Maar de concrete stappen die onze boeren en tuinders verder willen zetten, komen pas echt van de grond als de politiek overgaat tot actie. Onze overheid moet nu alle zeilen bijzetten op het gebied van stimulerende regelgeving en het tegengaan van hinderende bureaucratie. Voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) 2021-‘27 zijn er vanuit LTO Nederland plannen neergelegd voor een ‘duurzame menukaart’ die maatwerk biedt. Een beloningssysteem dat vergroening en circulariteit faciliteert en stimuleert, en tegelijkertijd een eigen keuze van de boer is. Mooi initiatief. Maar het woord ‘keuze’ suggereert hier ook weer dat een duurzame kringlooplandbouw weer de afwijking is en niet de norm. Werken aan circulaire agrofoodketen; politiek is aan zetIedereen werkzaam in de agrofoodsector staat in de startblokken om actief bij te dragen aan een duurzame industrie en het stokje op een nette manier over te dragen aan de nieuwe generatie. Maar het kan niet zonder hulp van een kundige gids of een gedreven regisseur die het beste in mensen boven brengt. Politiek, jullie zijn weer aan zet!