Politiek bezorgd over halen asbestdoelen

Het lijkt onmogelijk om alle asbestdaken voor 2024 te saneren. Maar uitstel is nog niet aan de orde.In 2024 moeten alle asbestdaken verwijderd zijn. Een ambitieus streven, aangezien er nog ongeveer 100 miljoen m² asbest verwijderd moet worden, waarvan 90 miljoen m² op agrarische gebouwen. In de praktijk valt het nog niet mee, omdat de beschikbare capaciteit voor het verwijderen van asbest beperkt is. In 2016 werd in totaal 9,9 miljoen m² asbestdak verwijderd, in de eerste drie kwartalen van 2017 was dit 7,9 miljoen m².Asbestsanering snellerVerantwoordelijk staatssecretaris Stientje van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat werkt aan een programma om de asbestsanering sneller plaats te laten vinden. De invoering van het verbod op asbestdaken per 2024 is precies dertig jaar nadat het verboden werd om asbest te gebruiken als bouwmateriaal, omdat de asbestvezels zeer schadelijk zijn voor de volksgezondheid. Aan de wettelijke grondslag voor het verbod wordt nog gewerkt: het wetsvoorstel ligt in de Tweede Kamer en zal dit voorjaar behandeld worden.VVD wil asbestverbod opschuivenTweede Kamerleden zijn bezorgd of de doelstelling van een verbod per 2024 gehaald kan worden. VVD-Kamerlid Erik Ziengs opperde daarom in januari tijdens een debat in de Tweede Kamer om de deadline van 2024 te verschuiven als daar aanleiding voor is. Hij kreeg toen weinig bijval. Andere partijen en staatssecretaris Van Veldhoven willen de deadline behouden. Desondanks blijft Ziengs bij zijn standpunt. “We moeten de zaak met gezond boerenverstand bekijken. Het liefst houd ik vast aan 2024, maar als blijkt dat de capaciteit van asbestsaneerders te beperkt is of dat de prijzen om het asbest te verwijderen exorbitant gaan stijgen, moeten we kijken of we flexibel moeten zijn met deze datum”, zegt Ziengs.‘We moeten de zaak met gezond boerenverstand bekijken’Grond verkopen om asbest te laten verwijderen“Met nieuwe technieken, zoals bijvoorbeeld het aanbrengen van een coating, zodat het asbest niet meer gevaarlijk is, zou je extra tijd kunnen creëren, bijvoorbeeld voor ondernemers die de financiële middelen niet hebben om de asbestdaken te vervangen.” Als voorbeeld geeft Ziengs een agrarisch gezin dat gestopt is met de boerderij en noodgedwongen grond moet verkopen om het asbest te laten verwijderen en een nieuw dak op de schuur te leggen.In het huidige tempo lijkt het onwaarschijnlijk dat per 2024 alle asbestdaken zijn gesaneerd. - Foto: ANPZiengs wil met een gedetailleerde monitoring inzichtelijk krijgen of de doelstelling gehaald gaat worden. Hij pleit voor een nulmeting en een halfjaarlijkse monitoring, waarbij niet alleen wordt gekeken naar het aantal m² asbestdak dat nog verwijderd moet worden, maar ook naar de kosten van het verwijderen van asbest. Daarnaast wil hij kijken of er in het opleidingstraject ook mogelijkheden zitten voor versnelling, bijvoorbeeld door het opleiden met deelcertificaten.”CDA wil vasthouden aan asbestverbod per 2024CDA-Kamerlid Maurits von Martels wil vooralsnog vasthouden aan een verbod per 2024. Hij is juist positief dat er al zo lang duidelijkheid is dat alle asbestdaken per 2024 verwijderd moeten zijn. Wel vindt Von Martels dat er haast gemaakt moet worden met de versnellingsagenda. “Met dit tempo gaan we de doelstelling niet halen”, vreest Von Martels.Hij vindt dat het tijd wordt dat verantwoordelijk staatssecretaris Stientje van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat met haar versnellingsagenda komt. Het CDA ziet vooral kansen in het uitbreiden van de mogelijkheden voor innovatie, zodat asbestsaneerders sneller kunnen werken. Volgens Von Martels zitten saneerders nu een beetje gevangen in de regelgeving, waardoor ze niet snel kunnen werken. Als saneerders bijvoorbeeld gebruik mogen maken van robotisering of van een coating op de asbestdaken, zodat ze niet meer als maanmannetjes aan de slag hoeven, zouden bedrijven veel sneller kunnen werken, aldus de politicus.Ook verwijst hij naar een unaniem aangenomen motie die het mogelijk moet maken om hijskranen met werkbakken te gebruiken bij asbestsanering. “Die motie is vorig jaar al aangenomen, maar in de praktijk mogen bedrijven dit nog steeds niet. Dit duurt te lang”, aldus Von Martels.‘De huidige subisiemogelijkheden zijn onvoldoende’Druk op de ketel bij saneren asbestdakenSP, GroenLinks en D66 willen ook vasthouden aan de deadline van 2024. “Deze deadline zorgt voor druk op de ketel bij het saneren van asbestdaken, een groot maatschappelijk probleem waar we zo snel mogelijk van af moeten. Ook provincies en gemeenten willen vasthouden aan deze datum”, aldus SP-Kamerlid Cem Lacin. Hij vindt het belangrijk dat er gekeken wordt naar de financiële haalbaarheid voor particuliere woningeigenaren en boeren. “De huidige subsidiemogelijkheden zijn onvoldoende. Daarom steunen wij initiatieven die het saneren van asbestdaken combineren met het aanleggen van duurzame daken en pleiten wij voor het in stand houden van subsidiemogelijkheden of het oprichten van een fonds.”D66 wil ook vasthouden aan de deadline van 2024. “We willen het asbest niet in ons milieu willen hebben. Die daken verweren immers gewoon verder”, aldus een woordvoerder. D66 blijft openstaan voor innovatieve oplossingen, maar wil niet dat hiermee de termijn van sanering wordt opgeschoven.Het saneren van asbestdaken zou onder meer sneller en goedkoper kunnen door regels te versoepelen, zodat saneerders niet altijd 'verkleed als maanmannetjes' hun werk hoeven doen. - Foto: Ruud PloegNationale subsidieregeling sanering asbestdakenDe nationale subsidieregeling voor verwijderen van asbestdaken loopt van 2016 tot en met 31 december 2019 en heeft een totaal budget van € 75 miljoen. Voor 2018 is er € 11,3 miljoen beschikbaar. Ondernemers kunnen € 4,50 per m² verwijderd asbestdak krijgen, met een maximum van € 25.000 per adres.De subsidie kan uiterlijk 6 maanden nadat de asbestdaken verwijderd zijn worden aangevraagd bij RVO.nl. Voorwaarde is wel dat het dak verwijderd is tussen 1 januari 2016 en 31 december 2019 door een gecertificeerd bedrijf, dat de verwijdering van het asbestdak moet melden in het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS). Zonder melding wordt de aanvraag niet in behandeling genomen. Voordat de sanering plaats kan vinden, moet een gecertificeerd inventarisatiebedrijf het totale aantal m² asbestdak inventariseren.Subsidieregelingen per provincieDe subsidieregeling ‘Asbest eraf, Zonnepanelen erop was een succes. Meer dan 3.400 agrarische ondernemers en particulieren saneerden van 2013 tot en met 2016 met steun van provincies bijna 4 miljoen vierkante meter asbestdak. De subsidie is gestopt, maar van welke provinciale regelingen kunnen boeren nu nog wel gebruik maken?Boeren kunnen nog tot 1 januari 2020 asbestdaken saneren met behulp van subsidie van het Rijk. Die subsidie gaat uit van € 4,50 per vierkante, met een maximum van € 25.000 per project. Maar om de einddatum van 2024 – dan zijn alle asbestdaken verboden – te halen, jagen ook provincies zelf de sanering aan. Maar de manier waarop verschilt.Bekijk welke regelingen in uw provincie beschikbaar zijn door over de iconen te bewegen:Als het subsidiebudget op is, schuift de aanvraag automatisch door naar het volgende jaar. De subsidieaanvraag wordt dan behandeld alsof deze op 1 januari is ingediend. De landelijke subsidieregeling staat los van andere (provinciale) subsidieregelingen. Er kan op één dak tegelijk gebruik worden gemaakt van meerdere subsidieregelingen.Subsidieregeling populairVan de landelijke subsidieregeling wordt veel gebruik gemaakt. In 2016 en 2017 zijn meer dan 16.000 aanvragen ingediend en is er 9,1 miljoen m² asbestdak gesaneerd met subsidie. In 2016 werd 9,9 miljoen m² gesaneerd, waarvan 3,3 miljoen m² met subsidie, in de eerste drie kwartalen van 2017 was dit 7,9 miljoen m², waarvan 5,8 miljoen m² met subsidie. Voor de aankondiging van een asbestdakenverbod werd jaarlijks ongeveer 5 miljoen m² asbestdak verwijderd. In 2017 was € 26,2 miljoen beschikbaar, dat is allemaal opgebruikt.‘Subsidie moet niet leiden tot een enorm verdienmodel voor asbestsaneerders’Subsidie mogelijk uitgebreidVoor de subsidieregeling is € 75 miljoen beschikbaar tot 2020. Mogelijk komt hier nog extra budget bij. Staatssecretaris Van Veldhoven sprak tijdens een debat dat er ‘minimaal 75 miljoen beschikbaar is voor de asbestsaneringssubsidie vanuit het Rijk.’ Daarmee sluit ze extra budget niet uit. Ook CDA en VVD zijn niet negatief over het beschikbaar stellen van extra budget, als dat nodig is. “Het zou mooi zijn als de subsidie van € 4,5 per m² ook van 2020 tot 2024 gebruikt kan worden. In het regeerakkoord hebben we hier geen afspraken over gemaakt.”Daarnaast zijn er ondernemers die het financieel niet aankunnen om de asbestdaken te verwijderen, daar zou Von Martels ook graag een oplossing voor zien. Hoewel VVD ‘van nature’ geen voorstander is van subsidies, sluit Ziengs uitbreiding van de regeling niet uit. Hij is wel kritisch. “De subsidie moet niet leiden tot een enorm verdienmodel voor saneringsbedrijven”, zegt hij.Meer en betere opleidingen voor asbestsaneerdersDe overheid probeert het saneren van asbestdaken op verschillende manieren te versnellen. Er is een programmabureau opgericht om sanering waar mogelijk te ondersteunen. Ook wordt onderzoek gedaan naar de blootstellingsrisico’s bij het saneren van asbestdaken. Op basis van dit onderzoek wordt gekeken wat verantwoorde werkmethodes zijn en welke innovaties mogelijk zijn bij het verwijderen van de asbestdaken. Ook wordt er gewerkt aan meer en betere opleiding voor asbestsaneerders. Het programmabureau zorgt ervoor dat de kennis over opleidingen wordt gedeeld met andere betrokkenen.