Plekje veroveren in de Nederlandse uienteelt

Wie voet aan de grond wil krijgen in bewaaruienland Nederland, moet met een goede Rijnsburger op de proppen komen. Takii heeft een aantal ijzers in het vuur.Met drie uienrassen voor de lange bewaring verovert veredelaar Takii een plekje op de Nederlandse markt. Mondiaal is dit oude Japanse familiebedrijf, begonnen in 1835, al veel langer actief in uien. Uien en zonnebloemen zijn de pilaren onder Takii Europe. Daar zit een heel pakket aan groente- en bloemengewassen omheen.Met de Europese uienveredeling begon Takii in de jaren negentig. Zoals bekend duurt het vele jaren voor hier rassen die op de markt kunnen worden gebracht uit voortvloeien. Wat Takii de Nederlandse uienteler anno 2019 te bieden heeft? De combinatie van vroegheid met bewaarbaarheid, zegt Paul Leenheer, productontwikkelaar uien voor Europa, Midden-Oosten en Azië. Hij geeft met marketingspecialist Friederike van der Boon een rondleiding door het 10 hectare grote bedrijf in De Kwakel, een dorp helemaal onderin de provincie Noord-Holland. Duidelijk een glastuinbouwgebied met allemaal kassen, inclusief de veredelingskassen van Takii. Dichtbij Schiphol, wat handig is gezien de Japanse wortels van het bedrijf._{Lees verder onder de foto.}Paul Leenheer en Friederike van der Boon bespreken uienmonsters. Deze zijn nodig om rassen te vergelijken. - Foto’s: Cor SalveriusSterk tegen fusariumDe kracht van de uiengenetica van Takii zit in vroegheid. De gele zaaiuien, ook zeer welkom in deze tijden, zijn sterk tegen fusarium. Leenheer legt uit: “Japan is van oudsher een intensief teeltgebied voor uien, dus fusarium komt daar ook al lang veelvuldig voor. Onze rassen zijn daardoor sterk tegen fusarium. In de Nederlandse proeven blijkt dat voordeel te geven. Dat verschil zien we duidelijk in de praktijk. Die voorsprong hebben we dus van nature. Fusarium is wereldwijd een groeiend probleem, in alle uienteeltregio‘s. De oude Rijnsburgers zijn er juist gevoelig voor.”Uienrassen die sterk zijn tegen fusarium dragen bij aan de verduurzaming van de uienteelt, stelt Leenheer, omdat de druk er op den duur door vermindert. “Dus door consequent rassen te telen die sterk zijn tegen fusarium, draag je bij aan een gezonde uienteelt voor de volgende generatie.”Vroege RijnsburgersDe vroegheid in het rassenpakket maakt Takii sterk in de overwinteringsui en de vroege langedagui. In winteruien doet Takii in diverse Europese landen mee in de top. Sinds een paar jaar is het bedrijf actief in Rijnsburgers voor de Nederlandse uienteelt. Takii heeft de Novista, een vroege gele zaaiui die geschikt is voor de lange bewaring. Deze staat voor de tweede keer op de aanbevelende rassenlijst zaaiuien. Daarnaast is er Bruce, een mediumvroege gele bewaarui met grote opbrengstpotentie. Waarschijnlijk komt deze volgend jaar op de rassenlijst. Voor het rode bewaarsegment biedt Takii op kleine schaal het vroege ras Ruby Star aan. De zaadproductie moet worden opgevoerd.Hollandse Takii-uien
Paul Leenheer, productontwikkelaar uien bij Takii voor Europa, Midden-Oosten en Azië.De opslag van uienzaad bij Takii.Paul Leenheer bezoekt akkerbouwer Arnoud de Zeeuw in Emmeloord, die dit seizoen 6 hectare Bruce teelde. De Zeeuw is tevreden. De opbrengst is ongeveer 75 ton. "Een mooi egale partij met mooie kleur."De kiemtest van uienzaad in het laboratorium. Om de kiem te bepalen, worden 3 x 100 zaden gekiemd. Met dit apparaat worden de zaden in een raster in de kiembakken gelegd.Dit zaad is van het ras Bruce, direct van de productielocatie. Voordat het wordt uitgeleverd, wordt eerst nog een aantal kwaliteitscontroles gedaan. Als alles in orde is, krijgen de zaden een filmcoat en worden ze ingepakt. Klaar om uit te leveren aan de teler.Takii is een Japans familiebedrijf, begonnen in 1835. Sinds de jaren negentig is het bedrijf in Europa actief in uienveredeling. Voor Nederlandse uientelers biedt Takii Novista (geel), Bruce (geel) en Ruby Star (rood) aan. Takii richt zich op vroegheid, bewaarbaarheid, uniformiteit en spruitrust. Kwaliteit is in het algemeen een speerpunt van het bedrijf. Het vroege segment beslaat anno 2019 slechts 20% van de markt.Het doel? Paul Leenheer, productontwikkelaar uien: “In de top 3 van uienveredelaars komen.” Kwaliteit meest belangrijkIn Japan draait het in de veredeling vooral om kwaliteit, weet Leenheer. “Omdat de ui daar per stuk wordt verkocht. De consument is dus heel kritisch op uitwendige factoren als kleur en vorm.”De Japanse veredelaars reizen regelmatig af naar andere Takii-locaties om de veredelingsresultaten te monitoren. Op het veredelingsstation in De Kwakel lopen dan ook verschillende groepjes Japanners met Nederlandse collega’s rond. Ze struinen de proefvelden af en lopen door de kassen. Samen wordt beslist welke nieuwe rassen op de markt komen.Steeds meer belangstelling“We zien dat uienverwerkers voor het vroege segment steeds meer belangstelling tonen in onze rassen”, zegt Leenheer. “In dat segment kunnen we zeker wat betekenen. Het is een volle markt met concurrentie, die Rijnsburgermarkt. Je moet wel wat toevoegen om een plekje te bemachtigen. We focussen op kwaliteit, onze opbrengsten zijn gemiddeld. Ook uniformiteit, dat zowel in de teelt als afzet veel voordelen heeft, en spruitrust nemen we mee in de veredelingskeuzes. Met sterke rassen moeten we anticiperen op het krimpende middelenpakket en zo een plekje veroveren op de uienmarkt. Het vroege segment is maar 20%. We beginnen klein. De reacties zijn positief en dat is heel bemoedigend. Als verwerkers vertrouwen in ons hebben, volgen de telers vanzelf. Intussen proberen we onze zichtbaarheid te vergroten.”Zichtbaarheid TakiiDat is waar de marketingafdeling een stempel kan drukken op de ontwikkeling van Takii. Van der Boon: “We geven gas in de zichtbaarheid van Takii in de uienmarkt en zoeken zo uitbreiding.” Samenwerking met Agrifirm is hiervoor een middel. “Zij hebben veel demovelden in het hele land, waarop wij ook te zien zijn. Hieruit blijken onze rassen het overigens bijzonder goed te doen in Oost-Nederland.”De ambitie van Takii in de Nederlandse uiensector? Leenheer: “Als je kiest voor veredelen dan moet je in de top 3 willen komen. Wij zijn uienveredelaar in hart en nieren. We gaan onze eigen plek zoeken op deze markt. Op eigen kracht, met medestanders, in ons eigen tempo.”