PBL: waterkwaliteit verbetert, maar nog niet genoeg

De waterkwaliteit in Nederland zal de komende jaren verbeteren door de voorgenomen maatregelen van waterbeheerders voor de volgende ronde van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW), aangevuld met vrijwillige maatregelen vanuit het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW).Maar om de KRW-doelen te halen, moet er meer gebeuren. Voor boeren betekent dat minder uitspoeling van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen de aandacht verdienen. Trendanalyses laten zien dat de waarde van stikstof significant daalt met 85%, terwijl de fosforwaarde met 55% daalt. Toch moeten die waarden sterker dalen om de KRW-doelen – die overigens regionaal verschillen – te halen. Dat blijkt uit het recent verschenen PBL-rapport 'Nationale analyse waterkwaliteit'. Meer maatregelen nodigNaast het verlagen van de stikstof- en fosforwaarden kunnen ook een betere inrichting en beheer helpen om gewenste planten en dieren in het water terug te laten keren. Met de huidige voorgenomen maatregelen zal in 2027 tussen de 30 en 60% van de regionale wateren voldoen aan de normen. Voor zoete rijkswateren is dit bijna 100%. Nutriënten en gewasbeschermingsmiddelenBoeren kunnen volgens het PBL een substantiële bijdrage leveren binnen het DAW, maar daarvoor is wel vereist dat veel boeren meedoen. Als mogelijkheden oppert het PBL beleidstrajecten zoals de ontwikkeling van kringlooplandbouw en de herbezinning van het mestbeleid. Ongeveer 50% van de regionale- en rijkswateren voldoen aan de stikstofnorm. Hetzelfde geldt voor de fosfornorm. Wat betreft gewasbeschermingsmiddelen is het aantal gemeten normoverschrijdingen afgenomen met 30% ten opzichte van 2011-2013, maar het aantal locaties met normoverschrijdingen is gelijk gebleven. Een afgewogen mix van beleidsinstrumenten moet ervoor zorgen dat de norm overal gehaald wordt.Biologische kwaliteitBinnen KRW is de biologische kwaliteit het belangrijkste onderdeel van de beoordeling. Dat is een maat voor het voorkomen van planten en dieren die er van nature thuis horen. Naast de aanwezigheid van stikstof en fosfor spelen ook de aanwezigheid van verontreinigende stoffen zoals PAK’s (poly-aromatische koolwaterstoffen), metalen en ammonium een belangrijke rol. Volgens het PBL is er te weinig bekend waar deze vandaan komen.De analyses – waarop het PBL-rapport is gebaseerd – zijn uitgevoerd voor de coronacrisis. Daarmee is de impact van de crisis niet meegenomen, maar volgens verwachting van het PBL zal dit wel invloed hebben op de implementatie van de te nemen maatregelen.