‘PAS op de plaats’

Het PAS is afgeschoten. Het is tijd voor verhandelbare stikstofrechten.Het kan zijn dat ik te somber ben, maar volgens mij hebben de Europese rechters het PAS afgeschoten. Het PAS is het systeem waarmee de neerslag van stikstof in natuurgebieden gereguleerd wordt. Het systeem als zodanig vinden ze oké, maar de voorwaarden die ze er aan verbinden zijn zo, dat het PAS niet meer doet waar het ooit voor uitgevonden is. Dat betekent dat de afgifte van Natuurbeschermingsvergunningen stil ligt en waarschijnlijk op deze manier ook niet meer op gang komt. En dat betekent dat veehouderijen in de buurt van natuurgebieden niet meer kunnen moderniseren en uitbreiden. En het is maar de vraag wat het op termijn betekent voor bestaande vergunningen. Op korte termijn blijven die in stand, maar ooit moeten ze vernieuwd worden en dan kan het gedoe worden.Een marktoplossing had tot meer koeien en minder varkens geleidVerhandelbare fosfaatrechtenIk moet zeggen dat ik het PAS nooit helemaal begrepen heb. Dat is niet zo gek, ik ben én geen jurist én geen scheikundige. Economen hebben het niet zo op dit soort vergunningen. De economische theorie heeft liever dat de kosten en de baten van milieuoverlast in evenwicht worden gebracht. Dat is met de verhandelbare fosfaatrechten feitelijk ook gebeurd. Vanuit diezelfde theorie gezien is het overigens niet zo handig de fosfaatrechten van koeien en varkens gescheiden te houden. Een marktoplossing had tot meer koeien en minder varkens geleid, en we hadden dan wellicht geen saneringsgeld en Stalderingsregeling nodig gehad.Het probleem met stikstof schijnt te zijn dat het net zo instabiel is als moderne huwelijkenVerhandelbare stikstofrechtenVoor stikstof zou je dus eigenlijk hetzelfde moeten doen: introduceer zoiets als verhandelbare stikstofrechten. Het probleem met stikstof schijnt te zijn dat het net zo instabiel is als moderne huwelijken, en dat elke meting weer andere waarden oplevert. Aan de andere kant, als je in het PAS precies kunt zeggen hoeveel stikstof van een boerderij op een natuurgebied neerslaat, dan kun je dat ook in de vorm van rechten gieten. Als je dan vervolgens vaststelt hoeveel rechten er op welke afstand van een natuurgebied mogen worden uitgegeven, dan ben je er eigenlijk toch wel uit. Met regels voor minder dieren zal het antwoord van veehouders zijn dat ze opgepompte dieren gaan houdenCarola SchoutenWe weten dat in de Tweede Kamer een grote groep naar minder dieren wil. En dan niet alleen linkse partijen, maar ook rechtse. De clubs van Wilders en Baudet zitten wat de veehouderij betreft in hetzelfde mandje als de Partij voor de Dieren. De minister wil het er tot nu toe niet over hebben, net zo min als de boerenorganisaties. En terecht. Met regels voor minder dieren zal het antwoord van boerenslimme veehouders zijn dat ze opgepompte dieren gaan houden, die heel veel melk en mest geven. Dat is dus geen verstandige weg. Ik ben er erg voor dat we de milieuvraagstukken van de landbouw volgens de economische theorie oplossen. Dus met verhandelbare rechten, ook voor stikstof op een of andere manier. Dan zoeken de bedrijven het onderling verder wel uit.Lees ook: ‘PAS wankelt door arrest Europees Hof’