Pak stank en ammoniak in en rond stal aan bij bron

Bronmaatregelen reduceren emissies en verbeteren het stalklimaat. Dat is gunstig voor de gezondheid van dier en varkenshouder. Deze technieken zijn door de komst van luchtwassers in de vergetelheid geraakt.Luchtwassers doen hun werk minder goed dan aangenomen, blijkt uit onderzoek. André Aarnink, onderzoeker Veehouderij en Milieu bij Wageningen Livestock Research, ziet goede mogelijkheden om de emissies van geur en ammoniak te verminderen zonder luchtwassers. Door emissies aan de bron aan te pakken, verbetert ook het stalklimaat. Vergister bij een varkensbedrijf. Deze draait op verse mest. Een luchtwasser is overbodig door de mest meteen uit de stal af te voeren. - Foto: Bert JansenOptie 1: mestband of mestschuifEen mestband of mestschuif onder de roosters voert de verse mest enkele keren per dag af uit de stal en scheidt de dikke en dunne fractie. De urine wordt continu afgevoerd. Een reductie van stank en ammoniak van 70% is mogelijk. De investeringskosten zijn niet hoger dan een stal met luchtwasser. Vergisting van de verse mest geeft een hoge biogas opbrengst.Optie 2: mestgedrag varkens sturenVerkleining van het emitterend oppervlak door het mestgedrag te sturen levert tot 60% reductie. Varkens zijn van nature zindelijke dieren die liever niet poepen en plassen waar ze eten en slapen. Het mestgedrag is met stalinrichting te beïnvloeden.Lees ook: Mestgedrag na twee rondes goed in de vingersOptie 3: mest koelenDoor mest te koelen daalt de ammoniakemissie. De temperatuur van de mest is 18 tot 20 graden. Koeling tot onder 15 graden reduceert de ammoniakemissie met circa 50%. Ook de stank daalt, maar hoeveel is niet onderzocht. De warmte die aan de mest wordt onttrokken, kan gebruikt worden voor verwarming. Samen met beperking van het emitterend oppervlak kan bij kraamzeugen 85% reductie gehaald worden.Optie 4: mest verdunnenVerdunnen van mest met water levert tot 50% emissiereductie op. De dunne fractie die overblijft na mestscheiding en die buiten de stal is belucht, is ook geschikt om mee te verdunnen. Nadeel is dat deze methode tot een grotere uitstoot van lachgas (een broeikasgas) kan leiden.Optie 5: aanzuren dunne fractieAls laatste noemt Aarnink het aanzuren van de dunne fractie. In Denemarken wordt dit toegepast en geeft een reductie van 70%. De scheiding kan ook door bezinking gebeuren. Zwavelzuur bindt de ammoniak en door de aangezuurde dunne fractie in de stal te gebruiken om verse mest af te voeren, bind je ook ammoniak in de stal. Nadeel is dat de varkenshouder met sterke zuren werkt en als het niet goed functioneert, kan H2S vrijkomen.Eerste 3 opties bieden beste mogelijkhedenDe onderzoeker ziet de beste mogelijkheden voor de eerste 3 opties. Hij kan niet precies zeggen hoe hoog de investeringskosten en de jaarlijkse kosten van deze systemen zijn. Wel merkt hij een groeiende interesse onder varkenshouders voor emissiereductie aan de bron. “Luchtwassers zijn in de beleving van varkenshouders enkel een kostenpost en doen niets aan het stalklimaat. Deze alternatieven verbeteren het stalklimaat en daarmee de gezondheid van de boer en de dieren”, zegt Aarnink.