Pachters moeten dieper in de buidel tasten dan eigenaren

De commissie-Van Hall heeft niet de juiste berekening gebruikt bij het advies over de pachtnormen, zegt Henk van der Pol. De pachters betalen volgens hem aanzienlijk meer dan een eigenaar.De commissie-Van Hall is bij het vaststellen van de nieuwe pachtnormen vergeten de rentedifferentiatie mee te nemen. Niet iedereen betaalt zoals voorheen hetzelfde rentepercentage. Een pachter betaalt aanmerkelijk meer dan een eigenaar. Aangezien de melkveehouderij veel kapitaalintensiever is dan de akkerbouw, speelt het renteverschil daar een te grote rol, zeker op die gronden waar men eigenlijk alleen gras kan telen.

Ik zal het met een voorbeeld duidelijk maken: Er zijn eigendomsbedrijven gefinancierd tot ongeveer € 2,50 per liter melk. Meestal betalen zij een rente tussen de 1 en 2 procent, dat betekent dat zij een kant en klaar bedrijf (grond, stal, quotum, machines, veestapel) hebben voor 3 à 5 cent per liter melk.

Dit in schrille tegenstelling tot pachters met 12.000 tot 15.000 liter melk per ha, bij 600 euro pacht per ha zijn zij al 4 tot 5 cent per liter melk kwijt en dan hebben zij nog helemaal niets. Het overige moeten zij dan nog financieren tegen een rentepercentage van 4 tot 5 procent.

In het besef dat een pachter eigenlijk niet meer kan financieren dan ongeveer 5.000 euro per ha, dan is wel duidelijk dat men als pachter geen schijn van kans meer heeft. Een pachter kan niet aan geld komen en dat kleine beetje dat hij wel kan krijgen is veel te duur.

Ook als straks het melkquotum vervalt zal een pachter nauwelijks of geen geld kunnen krijgen voor een grotere stal. Mocht het desondanks wél lukken om de financiering rond te krijgen, dan betaalt een pachter veel te veel rente en moet hij ook nog sneller aflossen.

Bij bedrijfsovername speelt de fiscus ook nog een rol. Bij eigendomsbedrijven kan de vertrekkende ondernemer de grond overdragen tegen de verpachte waarde. Hij neemt dan voldoende geld mee om een luxe huis te bouwen en er royaal van te leven, waarbij de opvolger kan beginnen met een forse stille reserve met een laag rentepercentage tot gevolg. Dit komt vooral door de volledig onbelaste stijging van de grondprijs.

Ook dit is in schrille tegenstelling tot de overname bij pacht. Hier moet de opvolger de pachtersinvesteringen voor een te hoog bedrag overnemen zodat de vertrekkende pachter misschien óók nog iets kan kopen, met als direct gevolg een te hoge rente voor de opvolger. Let wel: De boekwinst op de pachtersinvesteringen is wèl belast.

Dus pachters: Mocht je het zelf niet redden of kan je opvolger het niet meer overnemen, besef dan dat dit niet aan de ondernemerskwaliteit ligt; je hebt geen schijn van kans. Besef dat veel vertrekkende eigenaren meer verdiend hebben met onroerend goed, dan met ondernemerskwaliteiten.

Langzaam maar zeker groeien we naar de situatie, dat je als pachter 2 procent van de vrije grondwaarde moet betalen en de eigenaar 1 procent van de waarde in verpachte staat.

Henk van der Pol heeft een gemengd boerenbedrijf in Tollebeek