Pacht

Staatssecretaris Dijksma heeft mede-columnist Willem Bruil opdracht gegeven om het pachtstelsel te evalueren. Dat is niet de eerste keer; naar mijn ruwe schatting gebeurt het zo om de zeven jaar.Elke keer werden de pachtregelingen (een beetje) herzien. Die frequentie wijst er op dat òf de evaluaties in het verleden onvoldoende doordacht waren, òf dat de materie erg ingewikkeld is. Succes, Willem!
De grote lijn van de herzieningen van de afgelopen decennia is, dat de pacht stapje voor stapje werd geliberaliseerd. Tot voor kort nam het pachtareaal geleidelijk af, maar de laatste jaren treedt een stabilisatie op, als je alle pachtvormen meetelt.
Ik verbaas me over de sterke schommelingen van de pachtnormen in de laatste jaren, althans hier in het rivierengebied: plus 43 procent, plus 10 procent, min 4 procent en plus 11 procent. Een berekeningswijze die leidt tot een meer gelijkmatige pachtprijsontwikkeling, zou zowel voor pachters als voor verpachters beter zijn.
De genoemde percentages geven aan dat de pachtprijzen de laatste jaren sterk omhoog gaan; in onze regio zijn ze ongeveer drie keer zo hoog als twintig jaar geleden. In andere delen van het land was de stijging kleiner. Als ik het goed heb uitgerekend – de statistieken van de pachtprijzen zijn niet meer wat ze ooit waren – is landelijk gezien de pachtprijs zo’n 150% gestegen. De inflatie bedroeg in die twintig jaar circa 60 procent en de landbouwprijzen gingen met een procent of 15 omhoog. Pachten is dus, hoe dan ook, fors duurder geworden, en verpachten interessanter.
Uiteraard kun je die stijging niet los zien van de ontwikkeling van de grondprijzen. In relatie tot de grondprijzen zijn de pachtprijzen vrij laag: de bruto pacht bedraagt slechts 1 à 1,5 procent van de prijs van pachtvrije grond. Dat lijkt weinig, maar in de genoemde periode is wel de prijs van zowel verpachte als pachtvrije grond met ruim 5 procent per jaar gestegen. Daarmee komt het totale bruto-rendement dus op 6 à procent per jaar. Waar vind je tegenwoordig nog zo’n belegging, die ook nog eens brand- en diefstalvrij is en niet onderhevig is aan de grillen van de effectenbeurs?